Đĩa than của Hà Anh Tuấn
Cuối năm ngoái, một cuộc khẩu chiến diễn ra giữa người hâm mộ Ed Sheeran và người hâm mộ Adele, khi Ed tiết lộ anh phải gấp rút ra sớm album bởi Adele đã đặt chỗ hết các nhà máy sản xuất đĩa vinyl trên thế giới cho 500.000 bản album 30 của cô.
Không chỉ Ed, mà cả ABBA, Elton John, Taylor Swift, Coldplay đều vì 30 mà trục trặc chuyện ra sản phẩm. Vậy là "trăm dâu đổ đầu tằm", Adele trở thành tâm điểm cho sự chỉ trích vì gây nên... tắc nghẽn chuỗi cung ứng đĩa vinyl - một điều nghe có vẻ vô lý ở thời đại streaming, bởi vì đĩa vinyl ư? Ai mà nghe đĩa vinyl?
Năm 1989, khi Listen to your heart của The Roxettes trở thành ca khúc đầu tiên đứng đầu Billboard Hot 100 mà không phát hành dưới dạng vinyl, người ta coi vinyl đã hết thời và vinyl đã chết.
Nhưng đó cũng là năm Taylor Swift ra đời, người thành danh trong thời đại MP3 nhưng ngay từ khi chớm nổi tiếng đã lựa chọn phát hành Speak now dưới dạng vinyl chỉ vì "tôi yêu khái niệm về album".
Việc ngôi sao khi ấy mới 20 tuổi phát hành đĩa vinyl cho thấy vinyl không chỉ là thú vui ve vuốt quá khứ của người già.
Cùng với sự trở lại của vinyl là cơn sốt thu âm analog. Những chiếc đầu thu băng cối sắp tuyệt chủng bỗng trở lại vào thập niên qua trong âm nhạc của Lady Gaga, Florence and the Machine, Arcade Fire hay Tame Impala.
Ngay cả ở một thị trường năm thì mười họa mới có một album như Việt Nam, cũng có một giấc mơ vinyl âm ỉ. Hà Anh Tuấn, Hoàng Thùy Linh, Lê Cát Trọng Lý đều có album vinyl của riêng mình.
Đức Trí và Thùy Chi phát hành album chỉ trên định dạng vinyl - điều đi ngược mọi quy tắc của thời đại. Còn Tùng Dương, sau 20 năm ca hát, cũng tiết lộ trên trang cá nhân rằng sẽ bắt tay làm đĩa vinyl đầu tiên.
Nhưng cụ thể thì cơn sốt vinyl lớn thế nào? Khoảng 15 năm trước, tổng số đĩa vinyl bán ra trên toàn nước Mỹ trong 1 năm là 900.000 bản.
Và giờ đây, một mình Adele đã in 500.000 bản! Năm 2020, số đĩa vinyl bán ra ở thị trường âm nhạc lớn nhất thế giới là 27,55 triệu, còn năm 2021 là 41,72 triệu!
Đáng kinh ngạc hơn là trong 10 đĩa vinyl bán chạy nhất năm 2021 chỉ có Purple Rain và Abbey Road là của người xưa, còn thì đều là những album của tên tuổi đương thời. Trong đó, Happier Than Ever của Billie Eilish với số liệu cho thấy cứ 3 album bán ra có 1 album vinyl. Mà khán giả của Billie Eilish chủ yếu là Gen Z.
Sự hồi sinh của đĩa vinyl có sự đóng góp không nhỏ từ Gen Z. Theo khảo sát của MRC Data, Gen Z có xu hướng mua nhiều đĩa vinyl hơn thế hệ Millenials. Nhưng tại sao Gen Z - một thế hệ bú bầu sữa digital - lại ham muốn đĩa vinyl chứ?
Vậy thì ta hãy trở lại một chút với... Steve Job. Cha đẻ của âm nhạc digital, kẻ phá hoại âm nhạc đích thực, như Neil Young mô tả, thực tế lại là con nghiện đĩa vinyl chính cống.
Ông đã tạo nên iPod - hình dung đầu tiên về thứ âm nhạc cất trong túi quần - vì ông muốn đưa âm nhạc tới bất cứ đâu. Thời điểm đó, con người thế hệ cũ mưu cầu sự nhanh, sự tiện nghi, sự trơn tru.
Digital đáp ứng tất cả những điều ấy. Nhưng giờ đây, khi sự tiện nghi đã bội thực, con người thế hệ mới lại ao ước được phanh lại. Không hề ngạc nhiên khi doanh số tăng vọt của vinyl hai năm qua gắn liền với thời kỳ giãn cách.
Mặc dù đúng là âm nhạc digital không thể có được "sự ấm áp" (warmth), thuật ngữ gắn liền với chất âm analog, nhưng đó hẳn chỉ là lý do bề ngoài khiến ta quay về với vinyl.
Nói cho cùng, những người nghe vinyl ngày nay vẫn nghe nhạc trên Spotify mà không hề phàn nàn về chất lượng âm thanh. Có lẽ lý do lớn hơn để Gen Z tìm về vinyl là vì họ không muốn đưa âm nhạc tới bất cứ đâu.
Phải, đĩa vinyl bất tiện kinh khủng do nó cồng kềnh, nhạy cảm với bụi và nhiệt độ, dễ xước xát và dễ nhiễm từ. Ta phải ở đúng một nơi, làm đúng những thủ tục rườm rà chỉ để nghe một chiếc đĩa vinyl đắt đỏ mà mỗi mặt kéo dài vỏn vẹn 20 phút.
Nhưng chính sự hạn chế và ít ỏi ấy khiến âm nhạc trở thành một trải nghiệm đúng người, đúng chỗ, đúng thời điểm - hay nói cách khác, một trải nghiệm quý giá và duy nhất.
Và chẳng phải cầu nguyện ở bất cứ đâu cũng được, nhưng vào nhà thờ để cầu nguyện bao giờ cũng mang tới một cảm giác thiêng liêng hơn hay sao?
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Trở lại công trường những ngày này, những ánh nhìn e ngại buộc phải nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước một đại công trình rộn ràng. Không còn những hạng mục thi công dở dang thay vào đó là quyết tâm thực hiện công trình đang được đắp bồi từng ngày qua vôi vữa, kính thép và những giọt mồ hôi hối hả, minh chứng cho một lời cam kết đang bứt tốc tiến sát vạch đích.
(PLM) - Theo quy định của ngành y tế, xe cấp cứu muốn hoạt động phải được cấp phép, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng và có nhân viên y tế đi kèm. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thời gian gần đây xuất hiện nhiều phương tiện cá nhân được hoán đổi công năng để vận chuyển bệnh nhân như xe cấp cứu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
(PLM) - Từ ngày 1/7/2026, việc thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) sẽ được thực hiện theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
PLM - Ngày 9/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Sau gần 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong xử lý tài sản.
Minh Anh - Nguyễn Khánh
(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?
(PLM) - Đang vào thời điểm thu hoạch chính vụ, nhưng hàng trăm hecta dứa tại Thanh Hóa lại rơi vào cảnh tiêu thụ chậm, giá giảm sâu. Cùng với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trong nhiều ngày qua, nhiều diện tích dứa bị nám vỏ, cháy quả rồi thối hỏng ngay trên đồng, khiến người nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng.
(PLM) - Theo phản ánh của người dân khu vực xóm Vé, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ về Dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Đông Trường Sơn do Công ty TNHH Legacy Riverside làm chủ đầu tư đang triển khai có dấu hiệu san lấp, cắm mốc lấn vào lòng sông, khiến không gian thoát lũ bị thu hẹp nguy cơ gây ngập lụt đối với các hộ dân vào mùa mưa lũ.
(PLM) - Hà Nội phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy 2026, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt trấn áp tội phạm, xây dựng xã phường không ma túy, vì một Thủ đô an toàn, văn minh.
PLM - Sau Hội nghị tuyên truyền và lễ ký cam kết chấp hành nghiêm Luật giao thông đường bộ giữa cơ quan chức năng với chủ các phương tiện, người điều khiển phương tiện vận tải lưu thông qua địa bàn xã Thanh Oai. Đêm 3/6, đội 10 - Phòng Cảnh sát giao thông, công an thành phố Hà Nội đã lập chốt kiểm tra nồng độ cồn và trật tự an toàn giao thông trên quốc lộ 21B đoạn đi qua xã Thanh Oai. Kết quả bước đầu cho thấy tín hiệu tích cực khi không phát hiện trường hợp xe tải nào vi phạm.
(PLM) - Để kịp thời phổ biến, tuyên truyền và hướng dẫn các cơ quan, địa phương thực hiện thống nhất, hiệu quả các quy định mới của pháp luật về tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự, ngày 4/6, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Tương trợ tư pháp về dân sự và các văn bản hướng dẫn thi hành. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì hội nghị.
