Thứ bảy 28/02/2026 18:20
Email: [email protected]
Khi dầu ăn không chỉ là… món chiên
Dầu ăn là nguyên liệu cơ bản trong rất nhiều món chiên, từ quán ăn đường phố đến nhà hàng sang trọng. Nhưng khi việc sử dụng dầu ăn diễn ra với tần suất cao, hoặc dầu bị tái sử dụng nhiều lần, thì lượng dầu mới cần dùng sẽ tăng – kéo theo nhu cầu lớn về nguồn nguyên liệu, chế biến và vận chuyển. Nghiên cứu chỉ ra rằng, trung bình khoảng 3,8 kg CO₂-equivalent (CO₂e) được phát thải cho mỗi 1 kg dầu tinh luyện từ hạt; thậm chí ở khu vực khai thác đất đai nhiều hơn, con số có thể lên tới ~5 kg CO₂e/kg. Điều này nghĩa là: mỗi 1 kg dầu ăn tiêu thụ thêm = hàng kg CO₂e “ẩn” được phát thải từ khâu trồng trọt, sản xuất, logistics và xử lý.
Khai thác – Chế biến – Thải bỏ: Chuỗi tạo khí nhà kính
Khai thác/Chuyển đổi đất đai: Khi đất rừng hoặc đất tự nhiên bị chuyển thành cây lấy dầu (như cọ dầu, đậu nành…), lượng carbon bị mất đi từ đất/cây và phát thải CO₂ do khai phá đất đai là rất lớn.
Chế biến & vận chuyển: Canh tác, thu hoạch, vận chuyển, tinh luyện dầu ăn tiêu dùng năng lượng (điện, nhiên liệu hóa thạch) – tất cả đóng góp vào lượng khí nhà kính.
Dầu thải & xử lý: Nếu dầu ăn đã sử dụng không được thu hồi hoặc tái chế đúng cách, khi thải ra môi trường đất/nước có thể phân hủy kém và phát sinh methane (CH₄) – loại khí nhà kính mạnh hơn CO₂ nhiều lần – hoặc CO₂ từ quá trình phân hủy không kiểm soát.Như vậy, việc tiêu dùng dầu ăn “quá mức” – hoặc quản lý dầu ăn thiếu hiệu quả – chính là tăng gánh nặng phát thải GHG (Greenhouse Gases) cho môi trường toàn cầu.
Thực tiễn tại Việt Nam và bài toán chiên rán
Tại Việt Nam, ăn chiên rán rất phổ biến: từ hộ gia đình, quán ăn nhỏ, đến chuỗi nhà hàng – dầu ăn là nguyên liệu không thể thiếu. Khi áp lực kinh tế và chi phí tăng, việc tái sử dụng dầu chiên nhiều lần dễ xảy ra.Sự tiêu dùng dầu ăn lớn đồng nghĩa với: lượng dầu mua nhiều hơn → sản xuất nhiều hơn → khai thác lớn hơn → thải nhiều hơn. Nếu không có quy trình quản lý tốt, lượng dầu thải không thu hồi sẽ tăng – kéo theo lượng phát thải GHG tiềm ẩn cũng tăng.Khối lượng lớn dầu thải nếu không được xử lý đúng cách còn làm ô nhiễm nguồn nước, đất và làm mất khả năng thu giữ carbon của đất – gián tiếp tăng phát thải khí nhà kính.
Hành động cần thiết: Từ lựa chọn cá nhân đến hoạt động doanh nghiệp
Người tiêu dùng hãy cân nhắc giảm tần suất món chiên, chọn nơi sử dụng dầu mới hoặc thay dầu thường xuyên, tránh chia sẻ sử dụng lại dầu nhiều lần.
Nhà hàng/quán ăn cần xây dựng quy trình thay dầu, lọc dầu, thu gom dầu thải, sử dụng dầu có nguồn gốc bền vững và tính toán lượng tiêu thụ để tránh lãng phí.
Doanh nghiệp & chuỗi lớn nên áp dụng công nghệ giám sát chất lượng dầu, xác định lượng tiêu thụ và thải, sử dụng dữ liệu để tối ưu hóa – không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn giảm lượng khí nhà kính gián tiếp từ chuỗi cung ứng.
Chính sách & quản lý cần có khung thu gom dầu thải, tái chế thành nhiên liệu sinh học hoặc nguyên liệu khác, đồng thời khuyến khích sử dụng dầu ăn từ nguồn tái sinh hoặc sản xuất bền vững.
Tiêu dùng dầu ăn vượt mức và quản lý yếu kém không chỉ ảnh hưởng sức khỏe người dùng mà còn là vấn đề môi trường nghiêm trọng – từ việc phát thải CO₂, CH₄ trong suốt chuỗi đến mất khả năng thu giữ carbon của đất và nước.Chúng ta đang đứng trước ngã rẽ: chọn “chiên – dùng – thải” như hiện tại có thể tiếp tục tạo gánh nặng môi trường; hoặc chọn cách “chiên – dùng – quản lý tốt – tái chế” để biến món chiên giòn thơm thành một lựa chọn bền vững hơn.Hành động bắt đầu từ mỗi nhà bếp – mỗi món chiên – mỗi lựa chọn dầu ăn. Vì “ăn ngon” cũng nên để lại “dấu chân xanh”.
Theo dõi chúng tôi trên:
Plm - Sáng 27/2, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp lấy ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện dự thảo báo cáo trình Bộ Chính trị về công tác kiểm soát thủ tục hành chính. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh dự chủ trì cuộc họp; Tham dự có đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Công an, Bộ Nội Vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ, các đơn vị trực thuộc Bộ Tư pháp
(PLM) - Chùa Thắng Nghiêm là ngôi cổ tự nổi danh tại thôn Khúc Thủy, xã Bình Minh, Hà Nội. Với lối kiến trúc mang đậm dấu ấn Mật tông pha lẫn nét truyền thống Phật giáo Việt Nam, chùa Thắng Nghiêm là một điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm hiểu về Phật giáo và tận hưởng không gian thanh tịnh.
(PLM) - Ngày 26/2, tại Hà Nội – Trường Đại học Luật Hà Nội đã phối hợp với Đại học Ultrecht (Hà Lan) tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Phòng ngừa tội phạm xuyên quốc gia trong kỷ nguyên số”.
(PLM) - Bất chấp mưa lạnh và giá vàng vọt lên khoảng 185 triệu đồng/lượng, người dân Hà Nội vẫn đổ về các cửa hàng vàng bạc trong ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026). Đáng chú ý, giữa mặt bằng giá cao kỷ lục, các sản phẩm “vàng mini” 0,05 - 0,1 chỉ trở thành lựa chọn lên ngôi, giúp nhiều khách hàng, đặc biệt là người trẻ, dễ dàng mua vàng “lấy vía” đầu năm.
(PLM) - Sáng 25/2, tại Hà Nội, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng, kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu ở Trung ương và các tỉnh. Tại điểm cầu Bộ Tư pháp có các đồng chí Mai Lương Khôi, Nguyễn Thanh Ngọc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp; đồng chí Nguyễn Quang Thái, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Bộ; cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Bộ và đại diện các đảng bộ, chi bộ trực thuộc.
PLm - Trong đời sống chăm sóc sức khỏe của người Việt, y học cổ truyền vẫn giữ vị trí bền bỉ và gần gũi. Từ những bài thuốc nam quen thuộc đến các cơ sở điều trị theo phương pháp truyền thống, nhiều người tìm đến khi mắc bệnh mạn tính hoặc trong giai đoạn phục hồi sau điều trị hiện đại.
Ngày 21/02, tức ngày 5 Tết, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam các hoạt động trải nghiệm lễ hội đặc trưng như: Viết thư pháp, nặn tò he, in tranh Đông Hồ, tô vẽ tranh 12 con giáp, múa sạp, tung còn, ném pao và nhiều trò chơi dân gian của các dân tộc thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế tới tham quan, trải nghiệm
Chiều ngày 22.2, tức ngày mùng 6 tết, người dân từ các tỉnh thành trở về Hà Nội sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài. Trái ngược với cảnh ùn tắc mọi năm, các cửa ngõ của thủ đô khá thông thoáng.
Sáng ngày 22/2, UBND xã Hương Sơn, Thành phố Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ Khai hội Du lịch Chùa Hương năm 2026 với chủ đề “An toàn – Thân thiện – Chất lượng”. Trong không gian phát triển mới, Danh lam thắng cảnh Chùa Hương không chỉ mang giá trị của một vùng miền, mà còn là giá trị lịch sử và giá trị sống trong chuỗi phát triển văn hóa tín ngưỡng Phật giáo của người Việt. Trên chuyến đò về với Chùa Hương, du khách được thưởng ngoạn cảnh trí, quần thể núi non hang động, những mái chùa ẩn hiện giữa rừng sâu và còn là về với một biểu tượng tâm linh, một di sản đã thấm sâu vào tâm thức của biết bao thế hệ.
(PLM) - Vinh dự đóng quân trên quê hương Trời văn Đất Võ Bình Định, Đoàn Không quân Tây Sơn, (Trung đoàn Không quân 925) Sư đoàn 372, Quân chủng Phòng không – Không quân như được tiếp thêm mạch nguồn của vùng đất anh hùng, từ khí phách võ thuật, âm vang trống hội hào sảng tới chiều sâu văn hoá thấm đẫm nghĩa tình. Tất cả những giá trị ấy đã được chắt lọc, hoà quyện trong chương trình “Xuân canh trời – Tết thắm tình quân dân”, tạo nên bức tranh mùa xuân mang đậm bản sắc võ thuật, vừa rắn rỏi, vừa tươi mới, miêu tả nhịp sống bình yên của người dân và tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao của Bộ đội Không quân.
