Tại tỉnh Ninh Bình, hát Xẩm đang dần được khôi phục bởi những tấm lòng nhiệt huyết và đam mê với nghệ thuật truyền thống. Đáng mừng hơn, thế hệ trẻ ngày càng có ý thức trong việc chung tay bảo tồn giá trị di sản văn hóa mang đậm tính giáo dục và nhân văn sâu sắc này.
Năm 2013, nghệ nhân Hà Thị Cầu qua đời. Con gái cụ là bà Nguyễn Thị Mận vì muốn lưu giữ lại những giá trị độc đáo của hát Xẩm, nên năm 2018 đã thành lập Câu lạc bộ chiếu Xẩm Hà Thị Cầu với 12 thành viên. Câu lạc bộ truyền dạy miễn phí cho các nghệ sỹ không chuyên và học sinh trên địa bàn huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, những bài Xẩm do cố nghệ nhân Hà Thị Cầu đặt lời, biểu diễn.
Ðể góp phần bảo tồn, đưa nghệ thuật truyền thống đến với thế hệ trẻ, những năm qua, bà Mận tích cực truyền dạy cho học sinh cùng thành viên trong câu lạc bộ dàn dựng lại khung cảnh hát Xẩm tại chợ, sân đình cũng như đến trường học giao lưu, truyền dạy nghệ thuật hát Xẩm.
Nhờ có sự truyền dạy tận tình của bà Mận, Câu lạc bộ chiếu Xẩm Hà Thị Cầu đã đạt được nhiều thành tích ấn tượng tại các cuộc thi. Em Đinh Thùy Linh, thành viên Câu lạc bộ cho biết: "Em hát Xẩm từ khi còn học Tiểu học. Em rất hào hứng với bộ môn nghệ thuật dân gian này. Lúc đầu khi mới tiếp cận em thấy chưa quen nhưng sau đó càng học em càng hứng thú hơn và không còn thấy khó nữa.
Hát Xẩm đến với em là cơ duyên rất lớn nên em cố gắng trân trọng và tiếp tục phát huy những giá trị truyền thống của bộ môn nghệ thuật này. Em cũng mong muốn hát Xẩm sẽ ngày càng phát triển và được nhiều bạn trẻ yêu thích hơn nữa."
Trên địa bàn huyện Yên Mô hiện có 20 câu lạc bộ Chèo, hát Xẩm, thu hút trên 600 hội viên tham gia. Từ năm 2014 đến nay, huyện đã mở hàng chục lớp truyền dạy hát Xẩm cho trên 300 người yêu thích bộ môn này.
Ngoài ra, huyện tổ chức lớp hát Xẩm cho các giáo viên thanh nhạc ở trường tiểu học, trung học cơ sở và học sinh trên địa bàn nhằm đưa bộ môn nghệ thuật truyền thống này vào trường học.
Để xây dựng lớp nhạc công trẻ kế cận, huyện mở lớp dạy cách sử dụng một số nhạc cụ chính thường được dùng trong hát Xẩm như nhị, trống, sênh... Kết thúc các khóa học, học viên đều nắm được một số làn điệu hát Xẩm và tích cực tham gia sinh hoạt tại câu lạc bộ trên địa bàn huyện.
Ông Nguyễn Xuân Bính, Phó Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Yên Mô, khẳng định việc đưa hát Xẩm vào trường học đã giúp bộ môn nghệ thuật này ngày càng thu hút sự quan tâm của thế hệ trẻ. Nhiều em đam mê tập luyện và biểu diễn, nhờ đó đã giành được giải cao trong các cuộc thi.
Từ năm 2011 đến nay, Ủy ban Nhân dân huyện Yên Mô phối hợp với Nhà hát Chèo Ninh Bình tuyển chọn nhiều học viên trẻ có năng khiếu hát Xẩm ở các câu lạc bộ trên địa bàn để cử đi đào tạo, góp phần từng bước đưa môn nghệ thuật này thấm sâu vào đời sống nhân dân, có sức lan tỏa mạnh mẽ.
Ninh Bình là một trong những cái "nôi" của nghệ thuật hát Xẩm, gắn bó với sự nghiệp ca hát của cố nghệ nhân Hà Thị Cầu. Hiện nay, Ninh Bình lưu giữ hơn 10 làn điệu hát Xẩm như: Điệu xẩm chợ, Chênh bong, Phồn huê, Riềm huê, Huê tình, Hò bốn mùa, Ba bậc, Thập ân, Hà liễu, Tàu điện…
Để hát Xẩm phát triển và lan tỏa sâu rộng hơn trong đời sống văn hóa, những năm qua, Ninh Bình chú trọng công tác lưu giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của loại hình nghệ thuật dân tộc này.
Từ năm 2011, Ủy ban Nhân dân tỉnh đã phê duyệt Đề án "Khôi phục, bảo tồn và phát triển nghệ thuật hát Xẩm," giao Nhà hát chèo Ninh Bình phối hợp với Ủy ban Nhân dân huyện Yên Mô thực hiện.
Tỉnh đã mở nhiều lớp truyền dạy cho thế hệ trẻ về hát Xẩm và lớp nhạc cụ hát Xẩm; sưu tầm, biên soạn, phổ biến bài hát Xẩm theo làn điệu cổ truyền; dàn dựng chương trình hát Xẩm và bảo tồn, phát triển nghệ thuật hát Xẩm thông qua hoạt động biểu diễn cũng như trên phương tiện thông tin đại chúng.
Ngoài ra, tỉnh đưa bộ môn nghệ thuật truyền thống này vào trường học và tổ chức cuộc thi hát Xẩm mở rộng hàng năm, góp phần từng bước lan tỏa môn nghệ thuật này trong cộng đồng.
Ninh Bình hiện có lực lượng đáng kể các câu lạc bộ và người hát Xẩm thuộc nhiều lứa tuổi khác nhau. Với các hoạt động truyền dạy hát Xẩm và biểu diễn, phục vụ sự kiện cũng như khách du lịch, cùng nỗ lực của cơ quan chức năng tỉnh Ninh Bình, nghệ thuật hát Xẩm đang được bảo tồn, phát huy hiệu quả, đóng góp quan trọng để Việt Nam đề nghị Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận hát Xẩm là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Bà Nguyễn Thị Mận, con gái cố nghệ nhân Hà Thị Cầu cho rằng ngày càng có nhiều bạn trẻ bắt đầu bén duyên với Xẩm. Khi thế hệ trẻ yêu mến hát Xẩm, lựa chọn tiếp nối và phát huy nghệ thuật truyền thống này, chắc chắn Xẩm sẽ được gìn giữ, bảo lưu nguyên vẹn bởi chính những người trẻ.
Theo bà Nguyễn Thị Mận, để Xẩm đến gần hơn với thế hệ trẻ, thời gian tới, tỉnh Ninh Bình cần tiếp tục tạo sân chơi cho người trẻ yêu thích Xẩm và tham gia công tác bảo tồn nghệ thuật hát Xẩm.
Địa phương cần đẩy mạnh việc "ươm mầm" cho thế hệ trẻ bằng chương trình giáo dục trong trường học, cũng như đào tạo được đội ngũ người nắm vững nghệ thuật Xẩm để giảng dạy một cách bài bản, chuẩn mực. Đặc biệt, tỉnh cần có cơ chế, chính sách đãi ngộ cho nghệ sỹ đã và đang tham gia giữ gìn nghệ thuật hát Xẩm, góp phần làm sống lại bộ môn nghệ thuật truyền thống này./.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Nhiều hộ dân sinh sống tại thôn Chùa, xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn phản ánh hoạt động khai thác tại mỏ đá Lân Đa do Công ty TNHH Anh Thắng làm chủ đầu tư đã gây rung chấn nhà cửa và phát tán bụi đá ra khu vực xung quanh. Theo đó, tường nhà và sân bê tông của một số gia đình xuất hiện các vết rạn, nứt, bụi đá bám dày trên lá và quả, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và năng suất cây trồng.
(PLM) - Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 không chỉ là dịp để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ, mà còn là cơ hội để tuổi trẻ thể hiện trách nhiệm với hiện tại và tương lai của đất nước.
(PLM) - Sáng ngày 15/3, cùng với hàng triệu cử tri trên mọi miền Tổ quốc, không khí bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 đã diễn ra trong niềm phấn khởi, tự hào. Từ đô thị đến vùng sâu, vùng xa, từ đất liền ra hải đảo, ngày hội lớn của dân tộc thực sự trở thành "Ngày hội non sông" – minh chứng sinh động cho tinh thần dân chủ, ý thức trách nhiệm và niềm tin sâu sắc của nhân dân vào chế độ, vào Nhà nước.
PLM - Trong không khí hân hoan của Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, tại nhiều cơ sở y tế trên địa bàn Hà Nội, công tác tổ chức bầu cử được triển khai chu đáo, các hòm phiếu lưu động được mang đến tận buồng bệnh tạo điều kiện để mỗi cán bộ y tế, người bệnh và người nhà bệnh nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình.
(PLM) - Trong không khí rộn ràng của ngày hội non sông, ngay từ sáng sớm tại nhiều khu vực bỏ phiếu trên địa bàn Hà Nội, đông đảo cử tri đã có mặt để thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân. Đáng chú ý, nhiều bạn trẻ lần đầu tham gia bầu cử không giấu được sự háo hức và tự hào khi chuẩn bị bỏ lá phiếu của mình.
(PLM) - Bầu cử là một sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn những đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình. Để thực hiện quyền bầu cử một cách đúng pháp luật, mỗi cử tri cần hiểu và nắm rõ những quy định cơ bản về bầu cử, cũng như những điểm cần lưu ý trước ngày bầu cử.
Chỉ còn một ngày nữa, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tại nhiều địa bàn của Hà Nội công tác chuẩn bị đang được khẩn trương hoàn tất, bảo đảm mọi cử tri đều được thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân.
Sáng 13/3, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh đã làm việc với Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính về kết quả công tác quý I và nhiệm vụ trọng tâm quý II năm 2026.
(PLM) - Những ngày này, không khí chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031, diễn ra vào ngày 15/3/2026, đang rộn ràng trên khắp phố phường Hà Nội. Trên nhiều tuyến đường, cờ Tổ quốc, băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền về bầu cử được treo trang trọng, tạo nên diện mạo rực rỡ.
