Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Cải cách tư pháp giai đoạn mới, bảo vệ công lý và kiến tạo niềm tin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Cùng dự có các đồng chí: Lương Cường, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, nguyên Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương.

Tại Hội nghị, đại diện lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương báo cáo tóm tắt tổng kết hoạt động của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương.

Sau khi nghe các ý kiến phát biểu trao đổi, thảo luận, phát biểu kết luận tại Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, nhìn lại chặng đường hoạt động qua các nhiệm kỳ, có cơ sở để khẳng định Ban Chỉ đạo đã hoàn thành tốt trọng trách mà Đảng giao phó; tham mưu, giúp Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ cải cách tư pháp; góp phần giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động tư pháp; tạo cơ chế phối hợp liên ngành trong một lĩnh vực rất hệ trọng, phức tạp, nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến công lý, quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân... Qua đó, góp phần quan trọng giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, bên cạnh kết quả đạt được, phải nghiêm túc nhìn nhận rằng cải cách tư pháp vẫn còn những mặt chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn và kỳ vọng của nhân dân.

Từ thực tiễn hoạt động của Ban Chỉ đạo và quá trình triển khai cải cách tư pháp thời gian qua, có thể thấy yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tiếp tục cải cách tư pháp, mà là đổi mới mạnh mẽ hơn cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo để cải cách tư pháp bước sang giai đoạn mới, gắn chặt với hoàn thiện thể chế, thực thi pháp luật, kiểm soát quyền lực và phục vụ phát triển đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, theo chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương được kiện toàn, sắp xếp trong cơ chế mới, hợp nhất với Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. Kết thúc hoạt động của Ban Chỉ đạo theo mô hình cũ không có nghĩa là kết thúc nhiệm vụ cải cách tư pháp. Ngược lại, đây là bước chuyển sang một mô hình lãnh đạo, chỉ đạo mới với tầm nhìn rộng hơn, yêu cầu cao hơn, phương thức đồng bộ hơn và trách nhiệm rõ hơn.

“Thực tiễn cho thấy, Cải cách tư pháp không thể tách rời hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật. Nếu pháp luật còn chồng chéo, thiếu rõ ràng, thiếu khả thi, thì hoạt động tư pháp sẽ khó bảo vệ công lý hiệu quả. Nếu tổ chức thi hành pháp luật không nghiêm, quản lý hành chính không minh bạch, trách nhiệm công vụ không rõ, thì tranh chấp, khiếu kiện, vi phạm sẽ dồn sang tư pháp. Nếu tư pháp chậm đổi mới, thiếu liêm chính, thiếu chuyên nghiệp, thì pháp luật dù đúng cũng khó đi vào cuộc sống”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tư duy mới là phải đặt cải cách tư pháp trong chu trình pháp quyền thống nhất: xây dựng pháp luật tốt, tổ chức thi hành pháp luật nghiêm, hoạt động tư pháp liêm chính, công lý được bảo vệ, quyền lực được kiểm soát, quyền con người, quyền công dân được bảo đảm, phát triển đất nước được phục vụ bằng thể chế thông suốt, minh bạch, hiệu quả.

Cải cách tư pháp giai đoạn mới không chỉ là cải cách đối với các cơ quan tư pháp, mà là nâng cao năng lực vận hành Nhà nước pháp quyền; không chỉ là xử lý vụ việc, mà là bảo vệ công lý và kiến tạo niềm tin; không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu nghiệp vụ, mà là phục vụ nhân dân, phục vụ phát triển, bảo vệ tương lai của đất nước bằng pháp luật và công lý.

Về nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về Cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền. Không vì thay đổi mô hình tổ chức Ban Chỉ đạo mà làm chậm lại, làm nhẹ đi hoặc làm đứt đoạn nhiệm vụ cải cách tư pháp.

Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN.

Bảo đảm chuyển tiếp thông suốt nhiệm vụ sang Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. Ban Nội chính Trung ương phải rà soát toàn bộ chương trình, kế hoạch, đề án, nhiệm vụ, kết luận, kiến nghị của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương để phân loại, chuyển tiếp, tích hợp vào chương trình công tác mới. Việc chuyển tiếp phải bảo đảm không gián đoạn công việc, không bỏ sót nhiệm vụ, không làm giảm yêu cầu Cải cách tư pháp, không để trách nhiệm bị phân tán.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, tiếp tục nâng cao chất lượng hoàn thiện thể chế, tổ chức thi hành pháp luật và hoạt động của các cơ quan tư pháp. Pháp luật phải rõ ràng, ổn định, khả thi, minh bạch, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, dễ giám sát. Điều tra phải dựa trên chứng cứ khách quan, khoa học, điện tử, dữ liệu. Công tố, kiểm sát phải chặt chẽ, khách quan. Xét xử phải bảo đảm độc lập, chỉ tuân theo pháp luật, nâng cao tính thuyết phục của bản án. Thi hành án phải được coi là khâu quyết định hiệu lực thực tế của công lý.

Kiểm soát chặt chẽ quyền lực tư pháp, phòng, chống tiêu cực trong hoạt động tư pháp; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp liêm chính, bản lĩnh, chuyên nghiệp và đẩy mạnh tư pháp số, quản trị cải cách tư pháp bằng dữ liệu.

Hoàn thiện cơ chế phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi can thiệp trái pháp luật; kiểm soát xung đột lợi ích; minh bạch phân công án, giám định, định giá, đấu giá, thi hành án; xử lý nghiêm chạy án, môi giới án, làm sai lệch hồ sơ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong hoạt động tư pháp; thúc đẩy hồ sơ điện tử, chứng cứ điện tử, công khai bản án, quản lý án bằng dữ liệu và liên thông dữ liệu giữa các cơ quan tư pháp với các cơ sở dữ liệu quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban Nội chính Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan tổ chức bàn giao, chuyển tiếp nhiệm vụ, đề án, chương trình công tác một cách đầy đủ, chặt chẽ, khoa học... Việc chuyển giao phải bảo đảm tinh thần kế thừa và phát triển.

Ban Nội chính Trung ương và Đảng ủy Bộ Tư pháp chủ động phối hợp, thống nhất phương thức tham mưu, bảo đảm vừa kế thừa kinh nghiệm nhiều năm về cải cách tư pháp, vừa phát huy vai trò trung tâm trong hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật. Cơ chế phối hợp phải thực chất, không hình thức; phải hỗ trợ nhau để nâng cao chất lượng tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban Chỉ đạo mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tổng kết hoạt động của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương, trân trọng chặng đường đã qua, nhìn nhận nghiêm túc những vấn đề đặt ra hôm nay và chuẩn bị đầy đủ hơn trách nhiệm cho giai đoạn tới. Những kết quả đạt được là tài sản quý báu. Những bài học rút ra là kinh nghiệm quan trọng. Những hạn chế được nhận diện là yêu cầu đổi mới. Những nhiệm vụ chuyển tiếp là trách nhiệm không được chậm trễ.

Kết thúc một mô hình tổ chức không có nghĩa là khép lại một sứ mệnh. Sứ mệnh Cải cách tư pháp vẫn tiếp tục, nhưng trong một không gian rộng hơn, với đòi hỏi cao hơn: hoàn thiện thể chế tốt hơn, thực thi pháp luật nghiêm hơn, tư pháp liêm chính hơn, công lý gần dân hơn, quyền lực được kiểm soát tốt hơn, phát triển đất nước được phục vụ hiệu quả hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng, với truyền thống, kinh nghiệm, bản lĩnh và trách nhiệm đã được tích lũy qua nhiều nhiệm kỳ, các cơ quan trong hệ thống chính trị sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới, đoàn kết, tận tụy, quyết liệt, hiệu quả; tiếp tục xây dựng nền tư pháp Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì cho các cá nhân vì có thành tích xuất sắc trong công tác cải cách tư pháp. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN.

Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho 3 đồng chí: Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Quảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Nguyễn Huy Tiến; trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhì cho 3 đồng chí: Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Lê Khánh Hải, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga vì có thành tích xuất sắc trong công tác cải cách tư pháp.

Cũng tại Hội nghị, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho 7 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác cải cách tư pháp.