Tổng Bí thư Tô Lâm dự và chỉ đạo Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện 04 Nghị quyết của Bộ Chính trị

Hội nghị được tổ chức bằng hình thức trực tiếp, kết hợp trực tuyến từ điểm cầu Trung ương kết nối với các điểm cầu trên cả nước, được truyền hình, phát thanh trực tiếp trên các kênh, sóng của Đài Truyền hình Việt Nam và Đài Tiếng nói Việt Nam.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự, chỉ đạo Hội nghị; cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng; các đồng chí lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương và địa phương...

Trước giờ khai mạc Hội nghị, tại điểm cầu chính Nhà Quốc hội, các đại biểu đã tham quan triển lãm những thành tựu nổi bật trong hai lĩnh vực y tế và giáo dục.

Tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã truyền đạt chuyên đề “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 71 NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71) và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết”.

Sự cần thiết phải ban hành Nghị quyết 71

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Nghị quyết số 71 đã được tiến hành quyết liệt, bài bản, kỹ lưỡng, trong đó luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt và chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, và trực tiếp là đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm.

Cùng với các quyết sách theo các Nghị quyết mà Bộ Chính trị đã ban hành, trên tinh thần “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”, Nghị quyết 71 là nghị quyết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm chiến lược để thực hiện đột phá chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nằm trong tổng thể sự đột phá của các lĩnh vực để đưa đất nước ta thực sự “cất cánh”, vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu.

Khái quát về thực trạng tình hình và sự cần thiết ban hành Nghị quyết 71, Thủ tướng cho biết, Đảng và Nhà nước ta luôn dành sự quan tâm đặc biệt, coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Do đó, tiếp cận giáo dục và chất lượng giáo dục phổ thông ngày càng được cải thiện, được xếp vào mức cao trong khu vực và nhóm quốc gia có cùng mức thu nhập, nhất là đạt giải cao trong các kỳ thi quốc tế. Giáo dục đại học có chuyển biến rõ nét về chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế; giáo dục nghề nghiệp được mở rộng, bước đầu đáp ứng nhu cầu nâng cao kỹ năng lao động. Trí tuệ, sức sáng tạo của con người Việt Nam luôn tỏa sáng…

Tuy nhiên, giáo dục và đào tạo của nước ta vẫn còn tồn tại, hạn chế. Cụ thể là đầu tư cho giáo dục đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới và phát triển, mức tăng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục, đào tạo nhiều năm thấp hơn mức tăng trưởng GDP cả nước; tiếp cận giáo dục còn chênh lệch đáng kể giữa các vùng miền, nhóm đối tượng; đội ngũ nhà giáo và điều kiện học tập ở nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu12.

Ngoài ra, giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp có khoảng cách lớn so với các nước tiên tiến; trình độ, kỹ năng của lực lượng lao động còn thấp, đội ngũ nhân lực khoa học và công nghệ rất mỏng13; gắn kết giữa nhà trường, doanh nghiệp, Nhà nước chưa thực sự chặt chẽ; tăng trưởng năng suất lao động chưa cao có phần nguyên nhân, trách nhiệm của lĩnh vực giáo dục đào tạo…

Chỉ ra 5 nguyên nhân của tồn tại, hạn chế, trong đó chủ yếu là nguyên nhân chủ quan, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ: nhận thức, tư duy về giáo dục và đào tạo chưa đầy đủ, thống nhất. Chủ trương, chính sách về giáo dục và đào tạo khá đầy đủ nhưng triển khai thực hiện chưa thực sự quyết liệt, hiệu quả chưa cao. Thể chế, chính sách về giáo dục và đào tạo chậm đổi mới, chưa đồng bộ. Chế độ, chính sách đối với nhà giáo chưa thu hút được nhiều người giỏi. Ngân sách nhà nước chi cho giáo dục, đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi các nguồn lực xã hội còn hạn chế; đặc biệt, ngân sách chi cho giáo dục đại học chiếm tỉ trọng thấp nhiều lần so với các nước trong khu vực.

Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo chưa thực sự hiệu quả, phù hợp với thực tế, chưa thông suốt. Nhiều cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp còn nhỏ, phân tán, hoạt động kém hiệu quả. Tâm lý trọng danh vị trong xã hội còn nặng nề, chính sách sử dụng cán bộ còn coi trọng bằng cấp hơn thực lực, còn nhiều tiêu cực trong xã hội ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường.

Về sự cần thiết ban hành Nghị quyết về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Thủ tướng cho biết, bối cảnh quốc tế đang có những thay đổi sâu sắc, đặt ra những yêu cầu mới, toàn diện và cấp thiết đối với giáo dục và đào tạo( giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành nhân tố quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia; các cường quốc công nghệ đều đã ban hành chiến lược mới về phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ và nhân tài…). Đất nước ta đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, thực hiện hai mục tiêu 100 năm, cần phải có thế hệ con người Việt Nam mới, những công dân toàn cầu có đủ bản lĩnh, trí tuệ, sức khỏe để kiến tạo tương lai. “Trong bối cảnh đó, đột phá phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đội ngũ nhân tài đã trở thành yêu cầu tất yếu, cấp bách”- Thủ tướng nhấn mạnh.
Thời gian qua, nhiều Nghị quyết của Đảng được ban hành và triển khai thực hiện. Tuy nhiên, có nhiều nội dung triển khai trong thực tế gặp nhiều vướng mắc, cần điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh mới. Từ tình hình trên, Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo tập trung xây dựng và ban hành Nghị quyết số 71, trong đó đề ra những chủ trương, quyết sách mạnh mẽ hơn để khai thông điểm nghẽn, tạo đột phá phát triển, hiện đại hóa, chấn hưng nền giáo dục nước nhà, góp phần thúc đẩy thực hiện các quyết sách mới của Bộ Chính trị về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, xây dựng pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân…, hướng tới thực hiện thành công 2 mục tiêu chiến lược 100 năm.

Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và hành động

Nghị quyết xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, bao gồm 5 nhóm chung và 3 nhóm riêng cho các bậc học. Cụ thể là: Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và hành động, xác định quyết tâm chính trị mạnh mẽ để đột phá phát triển giáo dục, đào tạo. Đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục, đào tạo. Tăng cường giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ, hình thành hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới. Chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo. Tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất trường lớp đạt chuẩn, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và phổ thông; tăng cường việc dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Cải cách, hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Hiện đại hóa và nâng tầm giáo dục đại học, tạo đột phá phát triển nhân lực trình độ cao và nhân tài để dẫn dắt nghiên cứu, đổi mới sáng tạo. Đẩy mạnh hợp tác, hội nhập quốc tế sâu rộng về giáo dục đào tạo.

Sơ lược về những điểm mới, đột phá về nhiệm vụ, giải pháp, Thủ tướng cho biết: Một là, đột phá về thể chế, chính sách. Hai là, đột phá về quản lý, quản trị, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại. Đặt phát triển giáo dục và đào tạo trong tư duy quản trị quốc gia, quản trị xã hội. Ba là, đột phá về nguồn lực đầu tư. Bốn là, đột phá về phát triển đội ngũ nhà giáo, chuyên gia và nhân tài; có chính sách ưu đãi đặc thù, bố trí đủ ngân sách cho thu hút, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo ở trong nước và nước ngoài. Bố trí đủ biên chế giáo viên theo tiêu chuẩn; nâng phụ cấp ưu đãi nghề đối với nhà giáo. Năm là, đột phá trong chính sách hỗ trợ người học (xây dựng Quỹ học bổng quốc gia, bố trí Ngân sách Nhà nước và huy động các nguồn hợp pháp khác để cấp học bổng hỗ trợ, khuyến khích học tập, thu hút tài năng, cử đi học nước ngoài…). Sáu là, đột phá về tự chủ và phát huy năng lực sáng tạo của các cơ sở giáo dục, đào tạo. Bảy là, đột phá về năng lực ngoại ngữ, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính truyền đạt chuyên đề về Nghị quyết 71 tại Hội nghị. Ảnh: VGP

Nguồn cảm hứng mạnh mẽ, “tiếp lửa” cho ngành giáo dục và đào tạo

Thủ tướng cho biết, ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 71, Chính phủ đã tổ chức nghiên cứu, xây dựng Chương trình hành động để thực hiện Nghị quyết 71 với tinh thần làm việc hết sức nghiêm túc, khẩn trương; và đã ban hành Chương trình hành động tại Nghị quyết số 281/NQ-CP ngày 15/9/2025 (chỉ hơn 3 tuần sau khi Nghị quyết 71 được ban hành).

Chương trình hành động của Chính phủ bao gồm 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, cụ thể hóa thành 36 mục tiêu và 151 nhiệm vụ. Trong đó, đã phân công cụ thể các nhiệm vụ cho từng Bộ, ngành, địa phương với tinh thần “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, bảo đảm sự vào cuộc của các cấp, các ngành, địa phương, cơ sở, các tổ chức cá nhân cùng đồng hành, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết.

Thủ tướng nhấn mạnh, với những giải pháp mang tính cách mạng, đột phá, Nghị quyết số 71 là nguồn cảm hứng mạnh mẽ, “tiếp lửa” cho ngành giáo dục và đào tạo, cho tất cả các em học sinh, sinh viên và những thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý đang nỗ lực không ngừng nghỉ, ngày đêm cống hiến cho sự nghiệp “trồng người” – sự nghiệp trăm năm của dân tộc, như Bác Hồ từng căn dặn: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Trong đó, con người vừa là trung tâm, chủ thể, vừa là động lực, nguồn lực và là mục tiêu quan trọng nhất của sự phát triển.

Theo chương trình, tại Hội nghị, các đại biểu được nghe 4 chuyên đề: Chuyên đề “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW” do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính truyền đạt;

Chuyên đề “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW” do Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long truyền đạt;

Chuyên đề “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 59-NQ/TW” do Bí thư Trung ương Đảng, Quyền Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, truyền đạt;

Chuyên đề “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 70-NQ/TW, ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW” do Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị truyền đạt.