Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã phá tan xiềng xích nô lệ của thực dân Pháp, Nhật và lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại hàng ngàn năm trên đất nước ta. Đặc biệt, Cách mạng tháng Tám thành công đã mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc – Kỷ nguyên của độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Ngày 28/8/1945, Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã ra Tuyên cáo trước quốc dân đồng bào cũng như toàn thế giới về việc thành lập Chính phủ mới và công bố danh sách Nội các thống nhất quốc gia.
Phần mở đầu của Tuyên cáo nói đến hoàn cảnh ra đời của Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà: “Toàn quốc đại biểu hội họp ngày 16, 17 tháng 8 năm 1945 đã cử ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam tức là Chính phủ Nhân dân lâm thời Việt Nam để lãnh đạo nhân dân tranh đấu dành quyền độc lập” [1]. Đây là Chính phủ đầu tiên của nhân dân Việt Nam dưới chế độ Dân chủ Cộng hoà, đặt nền móng cho việc xây dựng một chế độ xã hội mới – chế độ của dân, do dân và vì dân.
Tuyên cáo khẳng định về chiến thắng của Cách mạng tháng Tám vĩ đại: “Sau ngày lịch sử 19 tháng 8 năm 1945, chính quyền toàn quốc đã vào trong tay Uỷ ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam. Toàn dân tộc đúc thành một khối ủng hộ chính quyền mới. Thể lòng dân nhà Vua cũng vui lòng thoái vị nhường quyền cho Chính phủ Nhân dân lâm thời. Phong trào cứu quốc cao vọt. Các tầng lớp nhân dân sôi nổi một bầu nhiệt huyết. Ai nấy đều sẵn sàng đáp lại lời kêu gọi của Chính phủ Nhân dân lâm thời sẵn sàng đứng dậy chống ngoại xâm, phá âm mưu khôi phục nền thống trị của Pháp[2]”.
Tuyên cáo cũng chỉ ra nhiệm vụ nặng nề của Uỷ ban Dân tộc Giải phóng Việt Nam đó là “Làm sao cho Chính phủ lâm thời tiêu biểu được Mặt trận Dân tộc Thống nhất một cách rộng rãi và đầy đủ [3]”. Vì vậy, tuân theo Chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Ủy ban Dân tộc Giải phóng đã quyết định tự cải tổ và mời thêm một số nhân sĩ tham gia Chính phủ đặng cùng nhau gánh vác nhiệm vụ nặng nề mà quốc dân đã giao phó cho.
Tuyên cáo khẳng định Chính phủ Lâm thời không phải là Chính phủ riêng của mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh) như có người đã lầm tưởng. Cũng không phải là một Chính phủ chỉ bao gồm đại biểu của các chính đảng[4]. Chính phủ ấy là một Chính phủ quốc gia thống nhất, giữ trọng trách là chỉ đạo cho toàn quốc, đợi ngày triệu tập được Quốc hội để cử ra một Chính phủ Dân chủ Cộng hoà chính thức.
Tuyên cáo kêu gọi toàn thể quốc dân đoàn kết một lòng với khẩu hiệu “Toàn dân đoàn kết, Tranh thủ hoàn toàn độc lập [5]”, làm hậu thuẫn cho Chính phủ Lâm thời để giữ vững tự do độc lập và cải tạo, kiến thiết đất nước sau bao năm bị giặc tàn phá.
Phần cuối của Tuyên cáo đã một lần nữa khẳng định quyền được sống chính đáng và quyền được hưởng độc lập tự do của dân tộc ta. Điều này cũng được Chủ tịch Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Hồ Chí Minh nhấn mạnh trong bản Tuyên ngôn độc lập trước toàn thể nhân dân Việt Nam và thế giới “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy [6]”.
Đặc biệt, Tuyên cáo ngày 28/8/1945 của Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà còn công bố Danh sách Nội các thống nhất Quốc gia gồm:
HỒ CHÍ MINH
VÕ NGUYÊN GIÁP
TRẦN HUY LIỆU
CHU VĂN TẤN
DƯƠNG ĐỨC HIỀN
NGUYỄN MẠNH HÀ
NGUYỄN VĂN TỐ
VŨ TRỌNG KHÁNH
ĐÀO TRỌNG KIM
LÊ VĂN HIẾN
PHẠM NGỌC THẠCH
PHẠM VĂN ĐỒNG
VŨ ĐÌNH HOÈ
CÙ HUY CẬN
NGUYỄN VĂN XUÂN
Chủ tịch kiêm Ngoại giao
Bộ trưởng Bộ Nội vụ
Bộ trưởng Bộ Thông tin, tuyên truyền
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng
Bộ trưởng Bộ Thanh niên
Bộ trưởng Bộ Kinh tế quốc gia
Bộ trưởng Bộ Cứu tế xã hội
Bộ trưởng Bộ Bộ trưởng Bộ tư pháp
Bộ trưởng Bộ Giao thông công chính
Bộ trưởng Bộ Lao động
Bộ trưởng Bộ Y tế
Bộ trưởng Bộ Tài chính
Bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục
Bộ trưởng không giữ bộ nào
Bộ trưởng không giữ bộ nào
Danh sách Nội các thống nhất Quốc gia gồm 15 vị Bộ trưởng, trong đó Chủ tịch Hồ Chí Minh là Chủ tịch Chính phủ Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà kiêm Ngoại giao.
Như vậy, Tuyên cáo đã xác định cơ cấu các cơ quan hành chính Nhà nước đầu tiên ở nước ta. Từ đây, bộ máy tổ chức nhà nước được hình thành và dần hoàn thiện để lãnh đạo nhân dân củng cố, xây dựng chính quyền và giành độc lập hoàn toàn, "thống nhất đất nước, Nam Bắc một nhà" [7].
--------------------
Chú thích:
1, 2. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Việt Nam Dân quốc Công báo năm 1945, số 1, trang 01.
3, 4, 5. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, Việt Nam Dân quốc Công báo năm 1945, số 1, trang 02.
6. Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, phông Quốc hội (1945 - 1992), hồ sơ 586, tờ 03.
7. Hồ Chí Minh toàn tập, T.12, NXB Chính trị Quốc gia, H, 2002, tr. 337-338.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Do các nguyên đơn bị ảnh hưởng sức khoẻ và phải điều trị tại cơ sở y tế là tình tiết có căn cứ, vì vậy Hội đồng xét xử toà án nhân dân khu vực 1 - Đắk Lắk quyết định chấp nhận một phần khởi kiện của các nguyên đơn, buộc nhà hàng Vườn sính thái Mái lá phải bồi thường khoản thu nhập thực tế bị mất cho các nguyên đơn, cùng mức chi phí bồi dưỡng sức khoẻ và bồi thường tổn thất tinh thần.
PLM - Ngày 26/09/2026, TAND khu vực 4 - Thanh Hóa mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án "Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất" giữa nguyên đơn là vợ chồng ông Lường Văn Trường, bà Nguyễn Thị Loan và bị đơn là vợ chồng ông Lê Văn Công và bà Đinh Thị Hoa. Tại phiên tòa, sau khi đánh giá khách quan, toàn diện các tài liệu, chứng cứ, Hội đồng xét xử quyết định đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là giao dịch giả tạo bị vô hiệu và buộc bị đơn phải hoàn trả lại bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho chủ sở hữu.
(PLM) - Ngày Tránh thai Thế giới 26/9 gióng hồi chuông về mang thai ngoài ý muốn và sức khỏe sinh sản. Bài viết nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình, tránh thai đúng cách và bảo vệ tương lai người trẻ.
Trong chương trình “Bản lĩnh doanh nhân”, NSƯT Hoàng Hải và Á hậu 1 Hoa hậu Thế giới Doanh nhân 2018 Nguyễn Hồng Nhung cùng chia sẻ về công việc, những lựa chọn trong cuộc sống và cách họ đối diện với những khó khăn trên hành trình của mình. Hai con người, hai hành trình và hai lĩnh vực rất khác nhau. Nhưng có lẽ bản lĩnh không chỉ nằm ở việc chúng ta đạt được bao nhiêu thành công, mà còn nằm ở cách chúng ta giữ gìn những giá trị quan trọng nhất trong hành trình ấy.
(PLM) - Thực hiện Kế hoạch số 780 của UBND tỉnh Nghệ An và Kế hoạch số 2037 của Công an tỉnh Nghệ An về việc phát động Chiến dịch “Đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn” năm 2026; sáng ngày 25/9/2026, tại Nhà văn hóa thôn Phong Thịnh, xã Minh Châu, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Nghệ An đã phối hợp tổ chức Chương trình tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thông và huấn luyện kỹ năng lái xe an toàn cho cán bộ, lực lượng an ninh cơ sở và đông đảo người dân địa phương.
Nguyễn Ngọc - Trung Văn - Anh Trần - Minh Anh
(PLM) - Người trẻ Hà Nội đang “hồi sinh” đồ chơi Trung thu truyền thống bằng sáng tạo và chất liệu mới, biến đèn ông sao, voi ngựa, đèn kéo quân thành những tác phẩm vừa đẹp, vừa an toàn, giàu ký ức văn hóa.
(PLM) - Sáng 22/9, tại Trường Đại học Luật TP HCM - Phân hiệu Quảng Trị, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị tổ chức chương trình “Truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Tư pháp tại Quảng Trị”.
PLM - Theo ghi nhận của phóng viên báo Pháp luật Việt Nam những ngày đầu tháng 9.2026, nhiều hạng mục dự án cải tạo khuôn viên ao Đầm Bối có dấu hiệu chưa đảm bảo chất lượng theo hồ sơ thiết kế.
Đình Hưng - Đình Quyền
PLM - Ngày 21/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy văn hóa thi hành pháp luật”. Chủ trì hội thảo có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh.
PLM- Tiếp tục hành trình Caravan mùa 4, sáng ngày 19.9, tại quảng trường UBND xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng đã diễn ra chương trình Tuyên truyền phổ biến luật về an toàn giao thông học đường với sự tham gia của hơn 1000 cháu học sinh đến từ nhiều trường học trên địa bàn xã, cùng các đại biểu đến từ báo Pháp luật Việt Nam, UBND tỉnh Lâm Đồng và lãnh đạo xã Tuy Đức.
