Vị sư 38 năm miệt mài "cõng chữ" lên phum sóc ở Cà Mau

Chùa Buppharam, tọa lạc tại ấp Cái Giá, xã Hưng Hội (tỉnh Cà Mau), là ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer có lịch sử hơn 400 năm. Nhiều năm qua, nơi đây không chỉ là chốn sinh hoạt tín ngưỡng mà còn trở thành địa chỉ quen thuộc của con em đồng bào Khmer mỗi dịp hè.

Năm 1987, khi còn là Đại đức, sư Tăng Sa Vong được phân công về trụ trì chùa Buppharam. Thời điểm ấy, cuộc sống của người dân còn nhiều khó khăn, đường sá đi lại cách trở, việc học tập của con em đồng bào Khmer cũng chưa được thuận lợi.

Hòa thượng Tăng Sa Vong động viên và dạy các em học chữ Khmer tại chùa Buppharam (Ảnh: T.N).

Hòa thượng Tăng Sa Vong cho biết: “Ngày đó chưa có đường bê tông, muốn đi lại chỉ có bơi xuồng hoặc đi bộ. Nhà cửa thưa thớt, trẻ em chủ yếu theo cha mẹ làm ruộng. Việc học phổ thông đã khó, học tiếng nói, chữ viết Khmer lại càng khó hơn”.

Chứng kiến những khó khăn đó, vị sư trẻ bắt đầu hành trình mang con chữ đến với phum sóc. Ông đi đến từng ngôi chùa Khmer để giảng dạy, rồi trở về chùa Buppharam tiếp tục công việc phật sự.

Bền bỉ gieo chữ, giữ gìn văn hóa Khmer

Khi nhu cầu học tiếng nói, chữ viết Khmer ngày càng tăng, Hòa thượng Tăng Sa Vong đề xuất chính quyền địa phương cho mở lớp ngay tại chùa. Tự soạn bài, trực tiếp giảng dạy, đồng thời vận động những người có uy tín trong phum sóc cùng tham gia, mô hình “Ngôi chùa - Ngôi trường” được hình thành và duy trì cho đến nay.

Hằng năm, từ tháng 6 đến cuối tháng 8, chùa Buppharam tổ chức các lớp dạy chữ Khmer miễn phí cho con em đồng bào trên địa bàn. Ngoài đọc, viết tiếng Khmer, các em còn được tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc và những chuẩn mực đạo đức trong cuộc sống.

Với nhiều gia đình, việc đưa con đến chùa học chữ đã trở thành một sinh hoạt quen thuộc mỗi mùa hè.

Hòa thượng Tăng Sa Vong tự nghiên cứu, soạn bài phục vụ việc giảng dạy (Ảnh: T.N).

Em Kim Cao Kỳ (ấp Cái Giá, xã Hưng Hội) chia sẻ: “Em muốn học tiếng Khmer để giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc. Ở đây, các sư còn dạy về lịch sử, văn hóa Khmer và nhiều kiến thức bổ ích về dân tộc mình”.

Không chỉ giúp thế hệ trẻ biết và sử dụng tiếng nói, chữ viết của dân tộc, lớp học còn góp phần tạo nền tảng để các em tiếp tục học tập, trưởng thành.

Bà Lâm Thị Tuyết (ấp Cái Giá, xã Hưng Hội) xúc động nói: “Gia đình tôi trước đây rất khó khăn, không có điều kiện cho con học thêm. Nhờ Hòa thượng mở lớp miễn phí ở chùa, còn hỗ trợ tập, viết cho các cháu nên các con tôi biết cả tiếng Việt và tiếng Khmer, rồi cố gắng học lên cao. Giờ có đứa làm giáo viên, có đứa làm cán bộ xã”.

Từ việc dạy chữ, Hòa thượng Tăng Sa Vong còn chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống cho phật tử. Nhiều năm nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về dân tộc, tôn giáo và đại đoàn kết toàn dân, ông vận dụng những giá trị phù hợp để tuyên truyền, vận động bà con.

Vào các ngày rằm, mùng một, bên cạnh việc hướng dẫn phật tử thực hiện giới luật nhà Phật, ông lồng ghép tuyên truyền về tinh thần đoàn kết, yêu thương con người, cần, kiệm và trách nhiệm với gia đình, cộng đồng.

Chùa Buppharam tổ chức lễ bế giảng lớp học Khmer hè năm 2026 (Ảnh: T.N).

Hòa thượng Tăng Sa Vong chia sẻ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết, cần, kiệm và yêu thương con người có nhiều điểm gần gũi với giáo lý Phật giáo. Tôi vận dụng những điều đó để tuyên truyền, vận động bà con sống tốt, chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cùng nhau xây dựng phum sóc ngày càng phát triển”.

Góp sức xây dựng phum sóc bình yên, phát triển

Từ những lớp học chữ đến các hoạt động vận động quần chúng, vai trò của Hòa thượng Tăng Sa Vong ngày càng được thể hiện rõ trong đời sống cộng đồng.

Ông Từ Minh Phúc - Bí thư Đảng ủy xã Hưng Hội, khẳng định: “Hòa thượng Tăng Sa Vong có nhiều đóng góp trong việc nâng cao dân trí, dạy chữ Khmer và tuyên truyền, vận động bà con chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Hòa thượng là cầu nối quan trọng giữa chính quyền với đồng bào Khmer”.

Tại Hưng Hội, việc nâng cao dân trí gắn với tuyên truyền pháp luật đã góp phần tạo sự đồng thuận trong nhân dân. Các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng nông thôn mới và Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được bà con tích cực hưởng ứng.

Hàng trăm con em đồng bào Khmer tham gia lớp học chữ tại chùa mỗi dịp hè (Ảnh: T.N).

Không chỉ “cõng chữ”, Hòa thượng Tăng Sa Vong còn “cõng” giấc mơ an sinh giúp bà con đồng bào vươn lên thoát nghèo (Ảnh: T.N).

Cùng với đó, Hòa thượng Tăng Sa Vong còn kết nối các nhà hảo tâm hỗ trợ học bổng, quà và các phần việc an sinh xã hội cho những gia đình khó khăn, học sinh nghèo hiếu học. Qua đó, góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống, yên tâm lao động sản xuất và vươn lên.

Từ một lớp học nhỏ trong ngôi chùa cổ, hành trình “cõng chữ” của Hòa thượng Tăng Sa Vong đã kéo dài gần nửa đời người.

38 năm bền bỉ, từ những bước chân trên đường đất đến những chuyến xuồng qua kênh rạch, ông đã đưa con chữ đến gần hơn với con em đồng bào Khmer. Hôm nay, những lớp học trong chùa Buppharam vẫn vang tiếng đọc bài mỗi mùa hè.

Con chữ giúp thế hệ trẻ gìn giữ tiếng nói, chữ viết và văn hóa dân tộc; tri thức giúp người dân nâng cao nhận thức, sống và làm việc theo pháp luật. Và từ sự đồng hành của nhà chùa, chính quyền, lực lượng Công an cùng đồng bào Khmer đang chung tay xây dựng phum sóc ngày càng văn minh, bình yên và phát triển.

Đó cũng là cách Hòa thượng Tăng Sa Vong tiếp tục hành trình phụng sự cộng đồng, để những hạt mầm tri thức được gieo từ ngôi chùa cổ Buppharam tiếp tục nảy nở trên vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.