Bổ sung tiêu chuẩn “có bản lĩnh chính trị vững vàng” vào tiêu chuẩn luật sư

Báo cáo tại Hội đồng thẩm định, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Đặng Kim Hoa cho biết, Luật Luật sư (sửa đổi) tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn, trong đó có chính sách xây dựng đội ngũ luật sư (LS) có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động hành nghề của LS.

Theo đó, bổ sung tiêu chuẩn “có bản lĩnh chính trị vững vàng" vào tiêu chuẩn LS và giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chuẩn “Tuân thủ hiến pháp, pháp luật, có bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức tốt”. Trong đó, tiêu chuẩn “có bản lĩnh chính trị vững vàng” được làm rõ theo hướng LS phải có nhận thức đúng đắn về thể chế chính trị và luôn ý thức, trách nhiệm bảo vệ công lý, quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc, không lợi dụng hành nghề LS để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị của LS được bảo đảm trong cả quá trình đào tạo, tập sự, kỳ thi cấp Chứng chỉ hành nghề để sàng lọc đầu vào của đội ngũ LS. Trong quá trình hành nghề, LS tiếp tục tham gia bồi dưỡng bắt buộc về nhận thức tư tưởng chính trị, người không đủ tiêu chuẩn này sẽ bị thu hồi Chứng chỉ hành nghề.

Bên cạnh đó, Luật cũng sửa đổi quy trình trở thành LS từ khâu gia nhập Đoàn LS, tập sự hành nghề, tổ chức kỳ thi quốc gia (kỳ thi LS để cấp Chứng chỉ hành nghề LS), cắt giảm tối đa các bước, quy trình, thủ tục trở thành LS. Quy định người muốn tập sự hành nghề LS sẽ đăng ký gia nhập một Đoàn LS với tư cách LS tập sự, do Đoàn LS quản lý thay vì quy định việc gia nhập Đoàn LS sau khi được cấp Chứng chỉ hành nghề LS như hiện nay; sửa đổi các quyền và nghĩa vụ của LS tập sự để họ có nhiều cơ hội thực hành nghề hơn trong thực tế…

Góp ý tại Hội đồng thẩm định, đại diện Bộ Nội vụ cho rằng tiêu chuẩn “có bản lĩnh chính trị vững vàng" cần được xác định rõ nội hàm để xem xét quy định tại Luật. Có nên hiểu “có bản lĩnh chính trị vững vàng" là tiêu chuẩn cụ thể hay là định hướng để xây dựng các tiêu chuẩn. Bởi LS với vai trò, vị trí là bảo đảm công bằng, tuân thủ pháp luật. Bản lĩnh chính trị vững vàng phải là am hiểu và thực hiện đúng pháp luật, không lợi dụng kẽ hở pháp luật để phạm pháp, không vì tác động vật chất, tinh thần dẫn đến làm trái pháp luật hoặc vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Do đó, vị này đề nghị cân nhắc tiếp cận theo hướng bổ sung, không quy định thế nào là “có bản lĩnh chính trị vững vàng" mà nên qui định cụ thể các tiêu chuẩn: nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, không vi phạm pháp luật đến mức phải xử lý kỷ luật (nếu là viên chức), xử lý hình sự hoặc xử lý vi phạm hành chính liên quan đến hoạt động hàng nghề LS, đạo đức nghề nghiệp của LS; vai trò quản lý của cơ quan Nhà nước, Liên đoàn đối với LS.

Thứ trưởng Mai Lương Khôi phát biểu kết luận phiên họp.

Cùng quan điểm, đại diện Bộ Tài chính cho rằng nội hàm thể chế hóa chính sách 1 bổ sung tiêu chuẩn “có bản lĩnh chính trị vững vàng" vào tiêu chuẩn LS chưa rõ; việc giao Chính phủ quy định chi tiết về tiêu chuẩn “Tuân thủ hiến pháp, pháp luật, có bản lĩnh chính trị, có phẩm chất đạo đức tốt” là không nên. Theo vị này, cần phải có nội hàm “có bản lĩnh chính trị vững vàng" trong luật, sau đó Chính phủ có thể hướng dẫn thêm, như thế mới đầy đủ cơ sở pháp lý; đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ nội dung về kinh phí cũng như các hoạt động để thực hiện khi đề xuất, bổ sung tiêu chuẩn “có bản lĩnh chính trị vững vàng" vào tiêu chuẩn LS; đánh giá kỹ kinh phí cần thiết cũng như các hoạt động để tổ chức thực hiện…

Tại Hội nghị, một số đại biểu khác cũng đề nghị xác định rõ nội hàm “có bản lĩnh chính trị vững vàng"; tiếp tục duy trì quy định miễn đào tạo nghề LS và miễn thời gian tập sự hành nghề LS đối với những người nguyên là thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên nhằm bảo đảm tính kế thừa và ổn định của chính sách đang được áp dụng trong thực tiễn; đề nghị nghiên cứu, cân nhắc quy định thu hồi Chứng chỉ hành nghề LS của những trường hợp không hành nghề LS trong thời gian nhất định vì chưa phù hợp…

Kết luận phiên họp Hội đồng thẩm định, Thứ trưởng Mai Lương Khôi cho biết, sau khi nghe đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo báo cáo hồ sơ, Tờ trình cũng như tài liệu kèm theo; ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định, Hội đồng đánh giá cao nội dung của hồ sơ, chính sách. Nội dung hồ sơ chính sách phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; không có nội dung trái với Hiến pháp; bảo đảm về vấn đề an ninh, quốc phòng; tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên…

Qua các ý kiến góp ý tại Hội đồng, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, đánh giá, xem xét, tiếp thu, hoàn thiện các nội dung góp ý của thành viên Hội đồng. Đặc biệt, cơ quan chủ trì soạn thảo cần lưu ý, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối, quan điểm chỉ đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay đối với công tác tư pháp nói chung cũng như đội ngũ LS nói riêng.

Thứ trưởng cũng lưu ý cần làm rõ các chính sách, giải pháp trong Tờ trình; nghiên cứu, hoàn chỉnh tên chính sách; nghiên cứu hoàn chỉnh các báo cáo đánh giá tác động, những nội dung có thể định lượng, đảm bảo thuyết phục hơn. Đặc biệt cần chuẩn bị lại các thông tin cập nhật về kinh nghiệm quốc tế…