Ca mổ đặc biệt "hồi sinh" khớp gối cho cựu chiến binh sau hơn nửa thế kỷ

Người bệnh là ông N.D.T, 85 tuổi, quê Thanh Hóa. Trong thời gian chiến đấu tại chiến trường miền Nam, ông bị địch bắn bằng súng tiểu liên khiến xương bánh chè bị văng ra ngoài, đồng thời phần mềm quanh khớp gối bị tổn thương hỏa khí nghiêm trọng. Do điều kiện điều trị thời chiến còn nhiều hạn chế, vết thương không được xử trí triệt để. Hơn 50 năm sau, vị trí chấn thương cũ liên tục chảy dịch, gây đau đớn kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại cũng như sinh hoạt hằng ngày của người bệnh.

Trước đó, gia đình đã tìm kiếm nhiều phương pháp điều trị khác nhau nhưng đều không đạt kết quả. Sau khi được các chuyên gia đầu ngành tư vấn, gia đình quyết định lựa chọn Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức để điều trị. Qua thăm khám, các chuyên gia xác định người bệnh bị mất xương bánh chè và viêm dò mạn tính gân bánh chè cùng bên do hỏa khí - một tổn thương phức tạp, tồn tại nhiều năm và rất khó điều trị.

Thầy thuốc Ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình - Thẩm mỹ cho biết, đây là trường hợp người bệnh đặc biệt với tổn thương cũng rất đặc biệt. Để điều trị dứt điểm tình trạng viêm mạn tính, đồng thời cải thiện chức năng vận động và chất lượng cuộc sống, người bệnh cần trải qua một cuộc phẫu thuật phức tạp, bao gồm cắt bỏ rộng rãi toàn bộ tổ chức viêm nhiễm và thay thế bằng mô có sức sống tốt.

Theo bác sỹ, phần lớn người bệnh ở độ tuổi này sau khi được giải thích đầy đủ về thời gian phẫu thuật kéo dài cùng những nguy cơ có thể xảy ra thường lựa chọn chấp nhận sống chung với tình trạng đau nhức và chảy dịch hằng ngày. Tuy nhiên, với bản lĩnh của một người lính từng vào sinh ra tử, cụ T. cho biết nhiều thế hệ trong gia đình cũng lựa chọn con đường binh nghiệp để bảo vệ Tổ quốc nên hiểu rằng phẫu thuật luôn đi kèm với rủi ro và sẵn sàng đối diện với những nguy cơ đó. Sau khi trao đổi cùng gia đình, người bệnh quyết định lựa chọn phẫu thuật.

Đối với người bệnh cao tuổi, kỹ thuật chuyển vạt tự do có nối mạch máu nhỏ dưới kính hiển vi phẫu thuật không phải là lựa chọn ưu tiên. Mặc dù cụ T. không mắc bệnh lý nền, song chất lượng hệ thống mạch máu do tuổi cao vẫn là yếu tố cần được cân nhắc kỹ lưỡng trước khi tiến hành vi phẫu.

Sau khi đánh giá toàn diện, các chuyên gia thuộc các chuyên ngành Phẫu thuật Tạo hình - Thẩm mỹ, Chấn thương Chỉnh hình, Gây mê và Hồi sức đã thống nhất phương án phẫu thuật chuyển vạt cuống mạch liền từ vùng đùi cùng bên để tạo hình che phủ vùng tổn thương đầu gối, đồng thời chuẩn bị sẵn phương án chuyển vạt tự do có nối mạch máu vi phẫu nếu phương án đầu không thể thực hiện.

Hình ảnh X-Quang đầu gối người bệnh không còn xương bánh chè.

Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ nhận thấy hệ thống mạch máu tại vùng tổn thương đã bị biến đổi cấu trúc và xơ vữa, không còn đáp ứng điều kiện thực hiện chuyển vạt cuống mạch liền. Kíp mổ buộc phải chuyển sang phương án hai là cắt rời mạch máu, chuyển vạt và thực hiện nối mạch dưới kính hiển vi phẫu thuật. Đây là giai đoạn đặc biệt khó khăn bởi thành mạch máu bị xơ vữa đã tách thành hai lớp, khiến thao tác nối mạch trở nên hết sức phức tạp, nguy cơ tắc mạch rất cao. Nếu kỹ thuật nối mạch không được thực hiện chính xác bởi ê kíp có nhiều kinh nghiệm, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ hoại tử vạt, thậm chí hoại tử chi.

Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ với sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều chuyên khoa. Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi toàn diện, chăm sóc nghiêm ngặt về tình trạng toàn thân và vạt chuyển, thay băng, vệ sinh vết mổ, sử dụng thuốc và phục hồi chức năng. Quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi, mạch máu được xác định nối thành công, tổn thương tồn tại hơn nửa thế kỷ đã được điều trị triệt để. Sau thời gian tập phục hồi chức năng, người bệnh đã có thể đi lại gần như bình thường.

TTUT.TS.BS Vũ Trung Trực – Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình – Thẩm mỹ thăm khám người bệnh sau phẫu thuật.

Thành công của ca bệnh không chỉ nối dài những kỳ tích y học, mà còn thể hiện sự tri ân, tình cảm sâu sắc của đội ngũ y tế dành cho những người đã cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.