Công tác lý luận phải đi trước, dẫn dắt phát triển đất nước

Phát biểu khai mạc kỳ họp, GS,TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh, nhiệm kỳ mới của Hội đồng diễn ra trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những nhiệm vụ tổng kết mang tầm vóc lịch sử của cách mạng Việt Nam, trước hết là tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Bối cảnh đó, đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới với khát vọng, tầm nhìn, mục tiêu và các quyết sách chiến lược mới.

GS, TS Nguyễn Xuân Thắng khẳng định, thực tiễn gần 40 năm đổi mới đã khẳng định một quy luật rất quan trọng: Mỗi bước phát triển lớn của cách mạng Việt Nam đều gắn liền với mỗi bước phát triển mới về tư duy lý luận của Đảng. Quá trình phát triển không ngừng của tư duy lý luận đó đã góp phần quan trọng làm nên những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc sau 40 năm đổi mới, với tiềm lực, tầm vóc lịch sử, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao.

Trong kỷ nguyên đó, công tác lý luận của Đảng phải tiếp tục đi trước một bước, cung cấp những luận cứ khoa học vững chắc cho việc hoạch định và hoàn thiện đường lối phát triển đất nước, tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt thực tiễn, soi đường phát triển của đất nước trong bối cảnh thế giới đang biến đổi nhanh, mạnh, phức tạp và khó dự báo…. Hội đồng cần tiếp tục nâng tầm vai trò hạt nhân, nòng cốt để thực sự xứng đáng là một trung tâm trí tuệ chiến lược của Đảng. Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tập trung làm sáng tỏ những vấn đề lý luận lớn, giải đáp các vấn đề cấp thiết thực tiễn đặt ra, đẩy mạnh tổng kết thực tiễn...

Phát biểu tại kỳ họp, PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương đã nêu bật những thách thức, phân tích sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi căn bản cách làm khoa học chính trị; trong đó tri thức lý luận hiện nay không chỉ thuần túy do con người tạo ra mà còn chịu tác động sâu sắc từ các thuật toán. Bối cảnh đó đang đặt ra yêu cầu mới đối với phương thức làm khoa học lý luận.

Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương đặc biệt lưu ý, nghiên cứu lý luận chính trị trong kỷ nguyên mới phải xuất phát từ định hướng chính trị, đi vào thực tiễn và sát với hành động. Khoa học xã hội và lý luận không thể đứng ngoài chờ độ lùi để tổng kết như trước đây, mà phải đồng hành ngay trong quá trình phát triển của khoa học công nghệ. Lý luận phải được tích hợp vào ngay trong quá trình thiết kế công nghệ, thuật toán nhằm thiết lập các nền tảng đạo đức, kịp thời điều chỉnh hành vi con người và hạn chế tối đa các tác động tiêu cực. Để hoàn thành trọng trách này, đòi hỏi phải thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, chủ động và tiên phong giữa Hội đồng với các viện nghiên cứu khoa học chuyên ngành.

Tại kỳ họp, các thành viên Hội đồng đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội…

Ý kiến của các chuyên gia, thành viên Hội đồng cơ bản cho rằng, để hoàn thành trọng trách được giao, Quy chế làm việc của Hội đồng Lý luận Trung ương được xây dựng trên tinh thần đổi mới; đề cao trách nhiệm, phát huy trí tuệ và sự đóng góp của các uỷ viên hội đồng… Trong đó, chương trình công tác năm 2026 và kế hoạch công tác toàn khóa của Hội đồng hoàn thiện trên tinh thần bám sát kế hoạch, chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư để Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ mới có thể kịp thời tư vấn được những vấn đề quan trọng của đất nước.