Home| Nội chính - Tư pháp | CÔNG ƯỚC CỦA LIÊN HỢP QUỐC VỀ LUẬT BIỂN NĂM 1982: Thiết lập và củng cố trật tự pháp lý trên biển, hợp tác biển vì hòa bình và phát triển bền vững
CÔNG ƯỚC CỦA LIÊN HỢP QUỐC VỀ LUẬT BIỂN NĂM 1982: Thiết lập và củng cố trật tự pháp lý trên biển, hợp tác biển vì hòa bình và phát triển bền vững
Việc xem xét và hiểu rõ các yếu tố pháp lý trong việc thực thi Công ước của Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982 là điều cần chú trọng trong bối cảnh Việt Nam cùng các nước trên thế giới tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực về biển ở các cấp độ quốc gia, khu vực và quốc tế.
aa
Cùng thúc đẩy duy trì và củng cố hòa bình, đồng thời bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương, biển và các nguồn tài nguyên biển, trong đó có hợp tác quốc tế bảo tồn đa dạng sinh học biển, chống ô nhiễm nhựa đại dương, nhằm thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững nêu tại Chương trình nghị sự 2030 của Liên Hợp quốc cũng như thực hiện Chương trình hành động quốc gia của Việt Nam về phát triển bền vững.
UNCLOS là khuôn khổ pháp lý toàn diện về biển và đại dương
Năm 2022 đánh dấu 40 năm Công ước của Liên Hợp quốc (LQH) về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) được Hội nghị LHQ lần thứ 3 về Luật Biển thông qua và được Việt Nam ký cùng với nhiều quốc gia khác tại Montego Bay, Jamaica (10/12/1982 - 10/12/2022); đồng thời đánh dấu 28 năm kể từ ngày UNCLOS được Quốc hội Việt Nam phê chuẩn (23/6/1994) và bắt đầu có hiệu lực đối với Việt Nam và các nước khác đã phê chuẩn Công ước (16/11/1994). Năm 2022 cũng đánh dấu 20 năm Việt Nam cùng các nước ASEAN và Trung Quốc thông qua Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) (4/11/2002) và 10 năm Luật Biển Việt Nam được Quốc hội thông qua (21/6/2012).
Những năm qua, Việt Nam không ngừng nỗ lực cùng các nước tích cực thúc đẩy thực thi UNCLOS, là một trong 12 nước sáng lập thành lập Nhóm bạn bè UNCLOS (30/6/2021), nhằm tạo lập và duy trì diễn đàn cởi mở, thân thiện để các nước cùng trao đổi các vấn đề về biển và đại dương, qua đó đóng góp chung vào việc thực hiện đầy đủ UNCLOS, trong đó có công việc của các Hội nghị quốc gia thành viên UNCLOS. Việt Nam đã tham gia quá trình đàm phán UNCLOS và các văn kiện pháp lý quốc tế trong khuôn khổ UNCLOS, là một trong 107 quốc gia ký UNCLOS ngay sau khi Công ước được thông qua và bắt đầu được mở ký.
Việc Việt Nam tích cực tham gia và thực hiện UNCLOS thể hiện thiện chí, quan điểm và chính sách nhất quán, sự coi trọng và kỳ vọng của Việt Nam vào một trật tự pháp lý công bằng về biển, nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế trên biển, vì hòa bình và phát triển bền vững. Điểm 2 Nghị quyết của Quốc hội về việc phê chuẩn UNCLOS nêu rõ: “Bằng việc phê chuẩn Công ước của LHQ về Luật Biển 1982, nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam biểu thị quyết tâm cùng cộng đồng quốc tế xây dựng một trật tự pháp lý công bằng, khuyến khích sự phát triển và hợp tác trên biển”.
UNCLOS được các quốc gia và cộng đồng quốc tế coi trọng, công nhận là văn kiện pháp lý quốc tế toàn cầu quan trọng thứ hai sau Hiến chương LHQ, do các quốc gia xây dựng và hoàn thiện sau Chiến tranh thế giới thứ II và được đông đảo các quốc gia tham gia. Nghị quyết tổng hợp thường niên của Đại hội đồng LHQ về Đại dương và Luật Biển tái khẳng định “Công ước này là khuôn khổ pháp lý điều chỉnh mọi hoạt động trên biển và đại dương và có tầm quan trọng chiến lược, là cơ sở cho mọi hành động và hợp tác về biển ở cấp độ quốc gia, khu vực và toàn cầu; tính toàn vẹn của Công ước cần được duy trì như LHQ đã công nhận tại Hội nghị về Môi trường và Phát triển nêu tại Chương 17 của Chương trình nghị sự 21… cũng như cam kết bảo tồn và sử dụng bền vững đại dương, biển và nguồn tài nguyên biển vì phát triển bền vững nêu tại Mục tiêu 14 của Chương trình nghị sự 2030”.
Việt Nam khai thác dầu khí trên thềm lục địa.
Ngay tại Lời nói đầu của UNCLOS, các quốc gia đã khẳng định mong muốn “giải quyết mọi vấn đề liên quan đến luật biển” và “thiết lập một trật tự pháp lý trên biển”. Xuất phát từ mong muốn chung đó, UNCLOS với 320 Điều và 9 Phụ lục, quy định một cách rõ ràng và toàn diện về quy chế pháp lý của các vùng biển thuộc phạm vi tài phán quốc gia và ngoài phạm vi quyền tài phán quốc gia, cũng như các quyền và nghĩa vụ của các quốc gia dù có biển, quốc gia không có biển hoặc bất lợi về mặt địa lý trong việc sử dụng, khai thác và quản lý biển và đại dương, các quy định về hàng hải và hàng không; việc sử dụng và quản lý tài nguyên biển bao gồm tài nguyên sinh vật và phi sinh vật; vấn đề bảo vệ môi trường biển, nghiên cứu khoa học biển, an ninh trật tự trên biển; việc giải quyết tranh chấp và hợp tác quốc tế về biển.
Vai trò của UNCLOS là khuôn khổ pháp lý toàn cầu cao nhất cũng được khẳng định tại Điều 311 về quan hệ giữa UNCLOS và các Công ước và hiệp định quốc tế khác, cũng như tại Điều 293.1 liên quan đến quan hệ với các nguồn khác của luật quốc tế, trong đó có luật tập quán quốc tế. Các quốc gia đã khẳng định tại UNCLOS rằng, các điều ước quốc tế giữa hai hay nhiều quốc gia thành viên UNCLOS về bất kỳ vấn đề nào đã được quy định trong Công ước thì phải bảo đảm phù hợp với Công ước; “chỉ các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ các hiệp định/thoả thuận phù hợp với Công ước mới tiếp tục có giá trị” (Điều 311.2); hiệp định/thỏa thuận (agreement) nhằm thay đổi hoặc dừng áp dụng một số quy định của Công ước giữa hai hoặc nhiều quốc gia thành viên chỉ có thể được ký kết với điều kiện thỏa thuận đó không ảnh hưởng đến “việc thực hiện hiệu quả mục tiêu và mục đích của Công ước này”, “việc áp dụng các nguyên tắc của Công ước”, và “việc thụ hưởng các quyền và thực thi nghĩa vụ theo Công ước” (Điều 311.3); hiệp định/thỏa thuận được UNCLOS cho phép ký hoặc được duy trì một cách rõ ràng theo các điều khoản của Công ước thì không bị ảnh hưởng (Điều 311.5).
Về quan hệ giữa UNCLOS với các nguồn khác của luật quốc tế, trong đó có luật tập quán quốc tế, chỉ có các quyền và nghĩa vụ hình thành từ các quy tắc của pháp luật quốc tế không trái với UNCLOS là được công nhận và áp dụng bởi toà án hay toà trọng tài có thẩm quyền theo Phần XV của Công ước (Điều 293.1).
Công ước “giải quyết mọi vấn đề liên quan đến biển”
UNCLOS tại Đoạn 8 Lời nói đầu cũng nêu rõ “các vấn đề không được điều chỉnh bởi Công ước sẽ tiếp tục được điều chỉnh bởi luật quốc tế chung” cần phải được hiểu, giải thích phù hợp với mục tiêu và quy định nêu trên của UNCLOS. Theo đó, đoạn này là để giải quyết quan hệ giữa UNCLOS với tư cách là luật chuyên ngành (lex specialis) chứa đựng các quy phạm cụ thể về biển với luật quốc tế chung (general international law hay còn gọi là lex generalis) bao gồm các nguyên tắc và quy phạm chung áp dụng cho tất cả các ngành của luật pháp quốc tế như nguyên tắc thiện chí thực thi các điều ước quốc tế đã ký kết (pacta sunt servanda) hay giải quyết một cách hòa bình các tranh chấp quốc tế, các quy định về giải thích điều ước quốc tế được pháp điển hoá trong Công ước Vienna năm 1969 về luật điều ước. Hơn nữa, bản thân Lời nói đầu UNCLOS đã khẳng định Công ước “giải quyết mọi vấn đề liên quan đến biển”. Do đó, việc giải thích Đoạn 8 này theo hướng UNCLOS không phải là khuôn khổ pháp lý duy nhất và tồn tại các khuôn khổ khác như luật tập quán quốc tế hình thành trước Công ước điều chỉnh các vấn đề về biển là đi ngược lại với mục tiêu của UNCLOS, nhằm hạ thấp giá trị của Công ước.
Thực tiễn án lệ gần đây, Tòa trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII UNCLOS đã xem xét mối quan hệ giữa UNCLOS và các nguồn khác của luật quốc tế, đặc biệt là giá trị của các quyền hình thành trước khi Công ước ra đời và kết luận: (i) Đối với các quyền và nghĩa vụ được hình thành độc lập với UNCLOS và không trái với UNCLOS, việc áp dụng các quyền này không bị Công ước làm thay đổi; (ii) Đối với các quyền và nghĩa vụ hình thành một cách độc lập trước khi UNCLOS có hiệu lực và không phù hợp với UNCLOS thì các quyền và nghĩa vụ này sẽ bị loại bỏ. Tòa trọng tài này cũng khẳng định, không có quy định nào của UNCLOS cho phép các quyền lịch sử đối với tài nguyên được tiếp tục tồn tại tại các vùng đặc quyền kinh tế và Công ước cũng không cho phép các quyền này được được tồn tại tại thềm lục địa, biển cả và Vùng đáy biển quốc tế. UNCLOS không có quy định nào về việc duy trì và bảo vệ cho các quyền lịch sử không phù hợp với UNCLOS. (còn nữa)
(Nguồn: Báo in Pháp luật Việt Nam số 270 ra ngày 27/9/2022)
Ngày 29/6, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị giao ban công tác pháp chế 06 tháng đầu năm 2026. Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của đồng chí Hoàng Thanh Tùng — Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Cùng dự có Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, đại diện các cơ quan, tổ chức ở Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội, các bộ, cơ quan ngang bộ, các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học.
Chiều 29/6, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học Hoàn thiện thể chế về luật sư và hành nghề luật sư trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì Hội thảo.
(PLVN) - Mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1132/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành tiêu chí, danh mục nền tảng số dùng chung quốc gia trong các cơ quan thuộc hệ thống chính trị. Trong đó, Cổng Pháp luật quốc gia do Bộ Tư pháp làm cơ quan chủ quản được quy định là nền tảng số dùng chung quốc gia sử dụng chung cho các ngành, lĩnh vực (Nhóm A).
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu, quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật cần bám sát thực tiễn, tháo gỡ các "điểm nghẽn" về pháp lý để tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Không đẩy khó khăn cho người dân, doanh nghiệp trong thiết kế chính sách và xây dựng pháp luật...
Trong khuôn khổ chuyến công tác tới Nga tham dự Diễn đàn Pháp lý quốc tế Saint Petersburg lần thứ XIV, ngày 26/6, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng Đoàn công tác của Việt Nam đã có cuộc làm việc với lãnh đạo Ủy ban Đối ngoại Saint Petersburg và đại diện cơ quan luật pháp thành phố.
Sáng 25/6, Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành và Nghị quyết số 20/2026/QH16 ngày 23/4/2026 về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
Sáng 26/6, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước Lê Vệ Quốc chủ trì cuộc họp trao đổi một số nội dung liên quan tại dự thảo Nghị quyết hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về đặt cọc.
Trong bối cảnh công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc cách thức hình thành, lan tỏa dư luận xã hội, công tác dư luận xã hội cần chuyển mạnh từ nắm bắt, phản ánh sang phân tích, dự báo và định hướng.
Ngày 26/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp triển khai kết quả buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với ngành giáo dục và đào tạo.
Trưởng đoàn Đảng Cộng sản Việt Nam thông báo chủ trương đề xuất đăng cai Hội nghị Toàn thể ICAPP lần thứ 14 tại Việt Nam vào năm 2028, khẳng định cam kết tham gia, đóng góp tích cực và trách nhiệm vào hoạt động chung của ICAPP.
Ngày 25/6, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh đã chủ trì Hội nghị tham vấn chính sách Luật về văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Bà Trần Thị Kim Nhung, Uỷ viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cùng dự.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu, phải tổng rà soát, làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu, kết nối và khai thác trên phạm vi toàn hệ thống chính trị. Các bộ, ngành phải hoàn thành việc tạo lập và chuẩn hóa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; khẩn trương kết nối, chia sẻ dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia để khai thác dùng chung theo quy định…
Ngày 29/6, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị giao ban công tác pháp chế 06 tháng đầu năm 2026. Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của đồng chí Hoàng Thanh Tùng — Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Cùng dự có Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, đại diện các cơ quan, tổ chức ở Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội, các bộ, cơ quan ngang bộ, các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học.
Chiều 29/6, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học Hoàn thiện thể chế về luật sư và hành nghề luật sư trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú chủ trì Hội thảo.
(PLVN) - Mới đây, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1132/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành tiêu chí, danh mục nền tảng số dùng chung quốc gia trong các cơ quan thuộc hệ thống chính trị. Trong đó, Cổng Pháp luật quốc gia do Bộ Tư pháp làm cơ quan chủ quản được quy định là nền tảng số dùng chung quốc gia sử dụng chung cho các ngành, lĩnh vực (Nhóm A).
Phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh Hà Tĩnh) chủ trì, phối hợp với Công an phường Thủ Dầu Một, Công an phường Chánh Hưng (TP Hồ Chí Minh), Công an tỉnh Lâm Đồng, Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an triệt phá thành công chuyên án đấu tranh với đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia có quy mô đặc biệt lớn.
(PLVN) - Công an phường Giảng Võ (Hà Nội) vừa phát hiện, bắt giữ 2 đối tượng liên quan hành vi mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ hơn 18 gam ma túy tổng hợp.
(PLVN) - Chỉ trong thời gian ngắn sau khi tiếp nhận tin báo, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bắc Ninh đã nhanh chóng điều tra, làm rõ hai vụ cướp tài sản xảy ra trên địa bàn, bắt giữ các đối tượng gây án và thu hồi tài sản trả lại cho bị hại.
PLM - Sáng 26/6, Trường Đại học Công đoàn tổ chức Lễ Bế giảng và Trao bằng tốt nghiệp Cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ đợt tháng 6 năm 2026, ghi dấu cột mốc trưởng thành của khóa sinh viên, học viên sau nhiều năm nỗ lực học tập, nghiên cứu và rèn luyện.
(PLM) - Hội thảo quốc gia tại Trường Đại học Công đoàn bàn về pháp luật tiền lương tối thiểu, từ kinh nghiệm quốc tế đến bất cập thực tiễn, nhằm đề xuất giải pháp bảo vệ người lao động và thúc đẩy thị trường lao động bền vững.
(PLM) - Ngày 24/6, tại Bộ Tư pháp, Bộ Tư pháp phối hợp UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn các cơ quan trung ương về dự án Luật Đô thị đặc biệt. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú và Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đồng chủ trì hội thảo.
(PLM) - Giải Báo chí Quốc gia 2025 tại Hải Phòng tôn vinh 123 tác phẩm xuất sắc, nhấn mạnh bản lĩnh, trách nhiệm và vai trò tiên phong của báo chí cách mạng.
PLM - Chiều ngày 21/6, tại Hải Phòng, Hội Báo toàn quốc năm 2026 đã chính thức bế mạc, khép lại chuỗi hoạt động sôi nổi, ý nghĩa của ngày hội lớn nhất của những người làm báo cả nước nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
(PLM) - Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 tại Hải Phòng khép lại với nhiều thảo luận sâu sắc về tương lai báo chí Việt Nam, trong đó nhấn mạnh bản lĩnh, chất lượng nội dung và sứ mệnh tin cậy giữa “bão” AI, mạng xã hội.
(PLM) - Nằm án ngữ trên hành lang an toàn giao thông, loạt Ki-ôt trước kia thuộc Công ty Cổ phần Lương thực Hà Sơn Bình thuộc xã Thanh Oai, Thành phố Hà Nội hiện nay đã biến thành nơi kinh doanh xe máy, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Đại diện UBND xã Thanh Oai cho biết, sẽ xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
PLM - Chiều 19/6, tại thành phố Hải Phòng, Hội Báo toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới” đã chính thức khai mạc. Đây là lần đầu tiên Hội Báo toàn quốc được tổ chức tại Hải Phòng, hướng tới chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
PLM - Tối 19/6, tại thành phố Hải Phòng, trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc 2026, đêm chung kết và trao giải cuộc thi Tiếng hát Người làm báo mở rộng năm 2026 đã diễn ra sôi nổi, để lại nhiều cảm xúc đối với người tham dự. Đây là hoạt động văn hóa ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
(PLM) - Sáng ngày 19/6, tại Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng đã có buổi làm việc và chúc mừng các cơ quan báo chí thuộc Bộ nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1926 - 21/6/2026).
