Du lịch thời sống chung với COVID-19: 'Bắt tay' trí tuệ nhân tạo?

Toàn ngành du lịch và các dịch vụ liên quan đã và đang bị thiệt hại nặng nề bởi đại dịch COVID-19. Tổ chức Du lịch thế giới (UsNTWO) ước tính, có khoảng 100-120 triệu lao động trong ngành bị mất việc trong năm 2020. Khu vực chịu ảnh hưởng nhất phải kể đến châu Á - Thái Bình Dương với số việc làm mất đi lên đến 63,5 triệu. Trong đó, khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến sự lây lan nhanh chóng của biến thể Delta. Ngày “rộng cửa” cho du khách quốc tế có vẻ còn xa với nhiều nước.

Các quốc gia đang nỗ lực phủ vaccine phòng COVID-19 cho công dân nước mình, tuy nhiên, bởi nhiều lý do, nguồn vaccine hiện chưa cung cấp đủ. Bên cạnh đó, biến thể mới của Delta trong tương lai đặt ra những thách thức mới. Tổng giám đốc điều hành Moderna Stephane Bancel cho rằng, SARS-CoV-2 không thể biến mất hoàn toàn, thậm chí thế giới có thể phải sống với virus này trọn đời, mặc dù tốc độ lây lan cũng như khả năng tấn công của virus này sẽ được kiểm soát.

Đối mặt với những thách thức trên, ngành du lịch phải xem xét lại cách vận hành của mình, việc giảm thiểu tối đa tiếp xúc giữa người với người đang là một phương án cần cân nhắc.

Thực tế, từ trước đại dịch COVID-19, một số công ty kinh doanh du lịch đã áp dụng AI, tuy nhiên, mới dừng lại ở mức độ thử nghiệm hoặc áp dụng một phần ở những quốc gia phát triển. Ví dụ như ở Singapore, các công ty khởi nghiệp như Vouch và Travelstop nhen nhóm sử dụng AI. Năm 2017, công ty Vouch kinh doanh một dịch vụ được trợ giúp bởi công nghệ AI. Dịch vụ này được lập trình sẵn để giải đáp của câu hỏi về đặt phòng, dịch vụ phòng khách sạn. Khi COVID-19 bùng phát, công ty này đã phát triển một số tính năng chống dịch như hỗ trợ khai báo y tế và các dịch vụ đặt đồ ăn để tránh tiếp xúc đám đông.

Thế giới đang theo xu hướng sống chung với COVID-19, có lẽ những sáng kiến trong áp dụng AI vào ngành công nghiệp không khói này có "đất diễn" hơn để thu hút nhiều đầu tư hơn. Kết quả khảo sát từ những độc giả của trang Hotel Management Network cho thấy: có đến 45% người tham gia khảo sát trả lời rằng họ sẽ đầu tư vào các công nghệ liên quan tới trí tuệ nhân tạo trong vòng 12 tháng tới.

Những doanh nghiệp, công ty trong lĩnh vực du lịch và lữ hành trên thế giới hiện chú trọng đầu tư vào những công nghệ mới, bao gồm AI, robotics và internet vạn vật (IoT). Các nhà đầu tư hy vọng việc “bắt tay” với những công nghệ này có thể thay thế các giai đoạn đòi hỏi sự tham gia của con người một cách không cần thiết, ví dụ như thủ tục check-in phòng khách sạn hay vận hành các thiết bị an ninh. Ngoài ra, các công cụ số như các ứng dụng truy vết COVID - 19 hay những bản đồ số liên tục được cập nhật để giúp người dùng theo dõi được những “điểm nóng” COVID-19 của thế giới cũng đang được phát triển.

Khi thế giới phải sống chung với COVID-19, sự giúp đỡ của AI với các công nghệ như hộ chiếu, thẻ căn cước công dân điện tử, các thiết bị vệ sinh khử trùng toàn thân với sự giúp đỡ của robot, hay các thủ tục check-in phòng khách sạn... sẽ là một bước tiến mang tính bền vững cao và đầy đột phá trong ngành du lịch.

Dù hầu hết các doanh nghiệp du lịch chưa có kế hoạch cụ thể "bắt tay" với AI song nhiều người lao động trong ngành này lo lắng công nghệ này sẽ "cướp đi" việc làm của họ. Do đó, nếu các nhà đầu tư, chủ doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách không có những sáng kiến hợp lý, xã hội sẽ sớm xuất hiện sự tranh chấp cực đoan về việc làm giữa người lao động và trí tuệ nhân tạo.

Góc nhìn khác, theo trang Harvard Business Review, AI không thay thế con người, mà khi hợp tác với AI, công việc của con người sẽ trở nên năng suất và hiệu quả hơn. Những công việc thiên về bản năng tự nhiên của con người thì những cỗ máy khó có thể bắt chước được, ngược lại, những công việc phân tích mang tính chính xác tối đa thì trí tuệ nhân tạo hoàn toàn chiếm ưu thế.

Tuy nhiên, sự phát triển của AI là điều không thể phủ nhận. Vấn đề cấp bách là, nếu con người không thể chấp nhận được viễn cảnh những cỗ máy thông minh “điều khiển” và “thống trị” nhân loại, họ buộc phải tìm cách thích nghi, làm chủ và hợp tác với AI.

AI (Artificial Intelligence - trí tuệ nhân tạo), được hiểu là trí thông minh của hệ thống máy móc do con người tạo ra. Từ những năm 90 của thế kỷ trước, nhiều nhà khoa học đã nhận định về trí tuệ nhân tạo như một “nguồn lao động” có thể thay thế con người trong tương lai, thông qua việc áp dụng nhiều mô hình thuật toán và các hành vi mô phỏng con người.

Có những ý kiến cho rằng việc “robot thay thế hoàn toàn con người” là viễn tưởng khó xảy ra. Tuy nhiên, không ít người cũng lo sợ sự thay thế của AI trong công việc của họ, biến hàng loạt lao động trên thế giới rơi vào cảnh thất nghiệp triền miên.