Chính phủ mới ban hành Nghị quyết số 221/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp (Chương trình).
Chương trình nhằm triển khai nghiêm túc, toàn diện, đồng bộ, hiệu quả Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
Các nhiệm vụ được xác định cụ thể về cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm, thời hạn hoàn thành và cơ chế theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả.
9 nhiệm vụ trọng tâm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền
Chương trình đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp gồm: Quán triệt, xây dựng kế hoạch triển khai; Hoàn thiện thể chế, chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, công cụ thực thi và kiểm soát quyền lực, cắt giảm thủ tục hành chính; Nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt và mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân.
Các nhiệm vụ tiếp theo là nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp với mô hình mới; Rà soát, hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật, bảo đảm nguồn lực cho cấp xã; Sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập.
Chương trình cũng đặt ra nhiệm vụ cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cấp xã; Đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu, chuẩn hóa phần mềm phục vụ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp.
Về hoàn thiện thể chế, các bộ, cơ quan ngang bộ được yêu cầu đẩy nhanh rà soát, ban hành các văn bản pháp luật quy định chi tiết, thi hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế cho địa phương; đồng bộ hệ thống pháp luật về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực.
Trọng tâm là xử lý các quy định còn chồng chéo, giao thoa, chưa rõ trách nhiệm hoặc chưa phù hợp với mô hình mới. Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm một việc có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính, một nguồn dữ liệu dùng chung, một quy trình phối hợp liên thông và một cơ chế kiểm tra, giám sát.
Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan (Bộ Công an, Bảo hiểm xã hội Việt Nam,...) tổ chức rà soát, cắt giảm thủ tục xác nhận, xác minh, xin ý kiến, thỏa thuận trong giải quyết hồ sơ, đặc biệt lưu ý cắt giảm dựa trên dữ liệu, liên thông điện tử của các cơ quan nhà nước, hạn chế tối đa đẩy trách nhiệm cho người dân, doanh nghiệp; bảo đảm tính thống nhất, liên thông và hiệu quả trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp, hoàn thành trong tháng 10/2027.
Đồng thời, phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, cơ quan ngang bộ trong quá trình sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chỉnh các quy định của pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã, bảo đảm bộ máy chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả…
Bộ Tài chính chủ trì cập nhật, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về cơ chế, định mức, tiêu chí phân bổ ngân sách cho cấp xã; hướng dẫn việc phân cấp quản lý tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng của các đơn vị sự nghiệp sau sắp xếp, hoàn thành trong tháng 10/2026.
Bộ Tài chính được giao cập nhật, hoàn thiện các văn bản về cơ chế, định mức, tiêu chí phân bổ ngân sách cho cấp xã và hướng dẫn phân cấp quản lý tài sản công, tài sản kết cấu hạ tầng của các đơn vị sự nghiệp sau sắp xếp, hoàn thành trong tháng 10/2026.
Giảm đầu mối cơ sở giáo dục, hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID
Về sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập, các cơ quan thực hiện sắp xếp đồng bộ với phân cấp, phân quyền, hoàn thành trong tháng 10/2026.
Đối với cơ sở giáo dục đại học công lập: Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sắp xếp, tổ chức lại theo hướng: Chuyển cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc địa phương quản lý, sáp nhập, hợp nhất cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, trừ các cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực đặc thù; Giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập, hoàn thành trước ngày 01/4/2027.
Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp và thường xuyên: Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sắp xếp, tổ chức lại theo hướng: Chuyển cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập trực thuộc bộ, ngành về địa phương quản lý, trừ một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc lĩnh vực đặc thù; Giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, hoàn thành trước ngày 01/10/2026.
Bộ Y tế được giao sắp xếp, tổ chức lại theo hướng giảm các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Y tế và giảm đầu mối khối giám định pháp y, giám định tâm thần. Bộ Y tế cũng chủ trì hoàn thiện mô hình tổ chức trạm y tế cấp xã, bảo đảm cung ứng dịch vụ y tế cơ bản, chăm sóc sức khỏe ban đầu, cơ bản thiết yếu cho người dân tại cơ sở; xác định mô hình, tổ chức, sắp xếp lại các trung tâm y tế khu vực, bảo đảm hoạt động hiệu quả, không chồng chéo nhiệm vụ.
Cùng với đó, Bộ Y tế phối hợp các địa phương rà soát, bổ sung nhân lực y tế, trang thiết bị, cơ sở vật chất và thuốc thiết yếu cho trạm y tế cấp xã; xây dựng, hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID và kết nối dữ liệu y tế từ cấp xã đến cấp tỉnh, hoàn thành trong tháng 10/2026.
Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ có trách nhiệm hướng dẫn tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông tại các xã, phường tại địa phương. UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông và cơ sở y tế tại địa phương, hoàn thành trong tháng 8/2026.
