Ký ức những ngày Tết quê hương
Tốt nghiệp cử nhân Kỹ thuật y sinh tại Đại học Sheffield (Anh) năm 2017, bảo vệ thành công luận án tiến sĩ với đề tài thuộc lĩnh vực kỹ thuật y sinh “Đo phổi và định lượng sự không đồng nhất của phổi bằng cách sử dụng thử nghiệm sóng hình sine”, TS Trần Công Minh (hiện làm việc tại Đại học Oxford, Anh) là một trong những gương mặt trí thức trẻ Việt Nam tiêu biểu trên bản đồ khoa học quốc tế. Nhưng phía sau những công trình nghiên cứu, phía sau những giờ làm việc tại phòng thí nghiệm hiện đại, vẫn luôn tồn tại một không gian rất riêng, rất Việt trong ký ức của anh, đó là Tết.
Với TS Trần Công Minh, Tết là ký ức sống động nhất của tuổi thơ. Mỗi dịp Tết đến, dù đang ở đâu, trong tâm trí TS Trần Công Minh luôn hiện lên rất rõ hành trình quen thuộc: cả gia đình rời Hà Nội từ sớm để về quê Thái Bình – vùng đất nay thuộc Hưng Yên. “Nhà tôi thường về quê từ rất sớm, khi Tết còn chưa kịp gõ cửa. Bố luôn bảo phải về sớm mới “kịp Tết”, kịp sống trọn những ngày cuối năm ở làng quê”, TS Minh nhớ lại.
Xe vừa rời phố thị, không gian đã đổi khác. Những dãy nhà san sát dần nhường chỗ cho cánh đồng, cho bờ tre, cho con đường làng nhỏ hẹp, gồ ghề nhưng thân thuộc đến lạ. Quê hương trong ký ức TS Minh là một vùng quê yên ả. Vừa bước vào cổng, bà nội đã chờ sẵn. Dáng bà nhỏ bé, lưng đã còng theo năm tháng nhưng ánh mắt lúc nào cũng ánh lên niềm vui khi con cháu về đông đủ.
TS Minh kể: Những ngày giáp Tết bắt đầu bằng việc gói bánh chưng. Cả nhà tôi quây quần trong sân, mỗi người một việc. Bà nội là người gói bánh chính. Đôi tay đã quen với lá dong, gạo nếp, đỗ xanh từ mấy chục năm, bánh chưng bà gói không cần khuôn mà vẫn vuông vức, chặt tay, đều tăm tắp. Nồi bánh chưng được đặt lên bếp từ sáng sớm. Củi được chẻ gọn, lửa giữ đều. Bà dặn đi dặn lại: không được bỏ bếp, không được để lửa to quá hay nhỏ quá. Luộc bánh là một việc cần sự bền bỉ, giống như nhiều việc trong đời, không thể nóng vội, cũng không được lơ là.
Chiều 30 Tết, khi nồi bánh vẫn còn sôi lục bục, cả gia đình lại cùng nhau ra thăm phần mộ của tổ tiên ở nghĩa địa của làng. Mỗi người một việc: nhổ cỏ dại, quét lá khô, lau dọn phần mộ. “Bố, các chú tôi thắp hương, khấn mời các cụ về ăn Tết cùng con cháu. Khoảnh khắc ấy, với tôi, luôn mang một cảm giác rất đặc biệt – cảm giác mình đang đứng giữa hai thế giới: người đang sống và người đã khuất. Tết ở quê không chỉ là đón năm mới, mà là dịp để nhắc nhớ về cội nguồn, về dòng họ, về sự tiếp nối lặng lẽ của các thế hệ. Trở về nhà khi trời đã nhá nhem tối, việc không thể thiếu là nấu nước rau mùi già để tắm. Mùi nước thơm nồng, rất riêng, lan khắp gian bếp. Tắm nước rau mùi là để gột rửa những điều cũ kỹ của năm cũ, để bước sang năm mới thanh sạch, nhẹ nhõm hơn. Một nghi thức nhỏ, nhưng chứa đựng niềm tin và sự trân trọng với thời khắc chuyển giao” – TS Minh bồi hồi.
Đêm 30 Tết là khoảng thời gian TS Trần Công Minh nhớ nhất. Cả nhà ngồi quây quần bên nhau, bên nồi bánh chưng, bên ấm trà nóng. Không ai vội vàng, không ai bận tâm đến công việc hay toan tính. Chỉ có tiếng củi cháy, tiếng gió ngoài hiên và những câu chuyện ngày xưa của gia đình được kể lại. Khoảnh khắc giao thừa đến rất nhẹ. Không pháo hoa rực rỡ, không ồn ào, chỉ là cảm giác bình yên khi cả nhà ngồi bên nhau, đủ đầy. TS Công Minh nhớ ánh mắt bà nội nhìn con cháu, ánh mắt vừa hiền hậu vừa như gửi gắm bao điều không nói thành lời.
“Sáng mùng 1 Tết, tôi thức dậy trong mùi hương trầm và tiếng gà gáy. Việc đầu tiên là chúc Tết bà, bố mẹ, cô dì, chú bác. Những phong bao lì xì được trao đi không lớn về vật chất nhưng chứa đựng tình cảm yêu thương và lời chúc lành đầu năm. Với tôi, phong bao mừng tuổi của bà nội luôn là điều đặc biệt nhất – như một sự che chở âm thầm. Sau bữa cơm đầu năm, cả đại gia đình cùng nhau đi thăm các cụ cao niên trong họ. Những ngôi nhà cũ, những mái ngói rêu phong, những câu chuyện được kể đi kể lại suốt nhiều năm. Các cụ hỏi han, dặn dò con cháu phải sống tử tế, phải biết nhớ về nguồn cội” – TS Minh chia sẻ.
![]() |
| TS Trần Công Minh, hiện làm việc tại Đại học Oxford, Anh. |
“Điểm tựa” vững chắc nơi xứ người
Những ngày Tết ở quê trôi qua chậm rãi như thế, không ồn ào, không cầu kỳ, nhưng lại lắng sâu vào ký ức. Lớn lên, rời quê, học tập và làm việc ở những môi trường khoa học hàng đầu thế giới, TS Trần Công Minh mới thấm thía rằng chính những mùa Tết bình dị ấy đã hình thành trong mình một nền tảng tinh thần vững chắc. Đó là sự kiên nhẫn học được từ nồi bánh chưng đỏ lửa suốt đêm. Là ý thức về cội nguồn từ những chiều 30 Tết ra nghĩa trang thôn. Là tình cảm gia đình được nuôi dưỡng từ những đêm giao thừa ngồi bên nhau. Những ký ức ấy, tưởng như giản dị, lại trở thành điểm tựa tinh thần bền vững cho TS Minh trong những năm tháng học tập, làm việc xa nhà.
“Mỗi dịp Tết, dù ở đâu, tôi cũng cố gắng giữ cho mình một nghi thức rất Việt: làm một mâm cơm, thắp nén nhang, gọi điện về nhà”, Minh nói.
Có những năm không thể về nước vì lịch làm việc dày đặc, trong căn phòng nhỏ ở Anh, TS Minh cùng vài người bạn Việt Nam cùng gói bánh chưng. Nhưng chiếc bánh tuy vụng về, thiếu thốn đủ thứ nhưng ai cũng vui. Giữa cái lạnh châu Âu, khoảnh khắc ấy đầm ấm đến lạ. Nhờ chiếc bánh quê hương, những mùa Tết xa quê không làm nhạt đi tình yêu quê hương, mà trái lại, khiến tình yêu ấy trở nên sâu sắc hơn, bền bỉ hơn. Có lẽ, cũng chính từ những ký ức rất đỗi bình dị về Tết Việt, Trần Công Minh đã và đang nuôi dưỡng một khát vọng lớn: làm khoa học bằng trái tim Việt Nam, cho tương lai Việt Nam.
Trong khoảnh khắc giao thừa nơi xứ người, TS Trần Công Minh hiểu rằng: dù đi xa đến đâu, mùa xuân thật sự vẫn bắt đầu từ quê hương – nơi đã gieo mầm cho những ước mơ lớn lao, lặng lẽ nhưng bền bỉ, như chính con đường khoa học mà anh theo đuổi.
(PLM) - Trường Đại học Điện lực kỷ niệm 60 năm, khẳng định khát vọng làm chủ công nghệ năng lượng, đào tạo nhân lực chất lượng cao cho chuyển dịch năng lượng, điện hạt nhân, lưới điện thông minh và đổi mới sáng tạo.
Khoảng 11h ngày 13/11, một vụ nổ nghi do khí gas xảy ra tại cửa hàng kinh doanh gas 6 Nồm, số 81 đường Bùi Văn Ba, phường Tân Thuận, TPHCM. Vụ nổ khiến căn nhà số 81 và 83 đổ sập hoàn toàn, các căn nhà liền kề bị hư hỏng nặng. Nhiều mảng bê tông, gạch đá văng ra mặt đường, gây ùn ứ giao thông qua khu vực. Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TPHCM và Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ Công an TPHCM trực tiếp có mặt chỉ đạo công tác tìm kiếm, cứu nạn.
(PLM) - Chiều 11/11, Đội CSGT Cát Lái, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với V.V.Tr. 18 tuổi, quê Quảng Trị và L.H.Th, 22 tuổi, quê Cà Mau liên quan vụ nhóm thanh niên chạy xe máy bốc đầu, lạng lách gây mất trật tự trên đường Kha Vạn Cân, phường Linh Xuân.
(PLM)- Ngày 12/11, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Đặng Xuân Triều (SN 1999, trú tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) để điều tra về hành vi vận chuyển hàng cấm.
Chiều 11/11, tại Hà Nội, Hội Nhà báo thành phố Hà Nội tổ chức họp các đoàn vận động viên và bốc thăm các môn thi đấu Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026. Hội khỏe năm nay có sự tham gia của 21 đoàn với gần 300 lượt vận động viên, tranh tài ở 6 môn thể thao
(PLM) - Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, ngày 9/11, Trường Đại học Luật TP HCM phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức lễ công bố và phát động Giải thưởng Tinh hoa pháp lý Việt Nam lần thứ hai, năm 2027, với thông điệp “Vinh danh giá trị – Kiến tạo tương lai”. Tham dự buổi lễ có TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP HCM và ông Nguyễn Khắc Văn, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, cùng đại diện nhiều cơ quan, đơn vị.
PLM - Sau phản ánh về tình trạng tập kết, trung chuyển đất tại khu vực bến thủy nội địa trên sông Lục Nam, thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một cá nhân có hành vi lấn chiếm lòng sông, xây dựng công trình làm gia tăng nguy cơ rủi ro thiên tai.
PLM - Hình ảnh những chiếc thuyền nhôm chở học sinh cùng người dân ở thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, tỉnh Quảng Trị vượt sông Gianh giữa lúc nước lũ dâng cao, chảy xiết vào chiều ngày 9/11/2026, được đăng tải trên một số nền tảng mạng xã hội khiến nhiều người thót tim, lo lắng.
(PLM) - 80 năm kể từ ngày bản Hiến pháp đầu tiên được thông qua, tinh thần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân tiếp tục được kế thừa và phát huy. Với ý nghĩa lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, ngày 9/11 đã dần trở thành ngày hội của toàn dân, tạo nét đẹp văn hóa “sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”. Để đất nước vươn mình phát triển mạnh mẽ, với bản lĩnh cùng kinh nghiệm quý báu trong xây dựng, thi hành pháp luật thời gian vừa qua, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của toàn dân, nhất định chúng ta sẽ thành công trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới, vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
(PLM) - Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn thăm, chúc mừng Bộ Tư pháp nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, nhấn mạnh đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và tăng cường giáo dục pháp luật từ nhà trường đến xã hội.