Thứ hai 11/05/2026 12:55
Home | Kinh tế - Xã Hội | Hà Nội dự kiến giảm 35 trường công lập vì... thiếu học sinh

Hà Nội dự kiến giảm 35 trường công lập vì... thiếu học sinh

Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đề xuất cắt giảm 35 trường công lập vì một số lý do như: quy mô nhỏ, cơ sở vật chất hạn chế, không đảm bảo sĩ số lớp...

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hà Nội về phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố.

Theo báo cáo của Sở GD&ĐT Hà Nội, cơ bản giữ nguyên các trường THPT, THCS, Tiểu học, các trường liên cấp, mầm non công lập hiện có; đề xuất sắp xếp, điều chỉnh nếu cần thiết theo hướng thuận tiện phục vụ nhu cầu của người dân, học sinh.

Đáng chú ý, Sở đề nghị sắp xếp, cắt giảm 35 trường công lập ở 18 xã/phường gồm: Bạch Mai, Bồ Đề, Chương Mỹ, Cửa Nam, Hà Đông, Hai Bà Trưng, Hồng Hà, Ngọc Hà, Sơn Tây, An Khánh, Chương Dương, Đan Phượng, Phú Cát, Phúc Lộc, Thạch Thất, Yên Bài, Phú Nghĩa, Minh Châu.

Lý giải về việc cắt giảm, Sở GD&ĐT cho biết, việc này xuất phát từ quy mô trường, lớp và học sinh quá nhỏ, dưới mức chuẩn tối thiểu. Đây là lý do phổ biến nhất tại nhiều địa phương, khi các trường không đáp ứng được quy định về số lượng lớp học hoặc sĩ số theo Điều lệ trường học hiện hành.

Theo đó, nhiều trường chỉ có từ 5 đến 8 lớp học. Ví dụ: Trường THCS Phú Mãn thuộc xã Phú Cát chỉ có 5 lớp; Trường Mầm non Huyện thuộc xã Đan Phượng có 8 lớp; THCS Vân Hà và Tiểu học Vân Hà thuộc xã Phúc Lộc đều chỉ có 5 lớp.

Một số trường cũng gặp khó khăn trong tuyển sinh dẫn đến số học sinh rất ít, sĩ số không đảm bảo như Trường THCS Hồng Hà (phường Sơn Tây) hay các trường mầm non tại phường Cửa Nam.

Việc sáp nhập nhằm tạo ra các trường mới có quy mô học sinh và số lớp đủ lớn. Ví dụ: sáp nhập tại xã Thạch Thất và Yên Bài để trường mới có quy mô 20-30 lớp, đáp ứng tiêu chuẩn quy định.

Ngoài ra, nhiều trường diện tích đất chật hẹp, cơ sở vật chất thiếu thốn và xuống cấp, đặc biệt phổ biến tại các khu trung tâm hoặc các khu vực dân cư cũ, điều kiện cơ sở hạ tầng không cho phép nhà trường phát triển.

Nhiều trường có diện tích quá nhỏ, đan xen trong khu dân cư, nằm sâu trong ngõ hẹp. Ví dụ: Trường Mầm non Chim Non thuộc phường Ngọc Hà chỉ có 252,2m2; các trường tại phường Hai Bà Trưng.

Một số trường có cơ sở vật chất cũ, xuống cấp trầm trọng, vị trí giao thông không thuận tiện như Mầm non Bắc Cầu thuộc phường Bồ Đề.

Nhiều trường không đủ điều kiện đạt chuẩn Quốc gia do thiếu diện tích để xây dựng các phòng học tối thiểu, phòng chức năng, phòng bộ môn, hoặc sân chơi. Ví dụ: Trường Mẫu giáo số 8 và THCS Phúc Xá thuộc phường Hồng Hà; các trường chưa đạt chuẩn tại phường Hà Đông.

Ngoài ra, khoảng cách địa lý quá gần, gây chồng chéo địa bàn cũng là rào cản. Sự phân bố trường học do lịch sử để lại khiến một số đơn vị nằm quá sát nhau, dẫn đến lãng phí và cạnh tranh nguồn tuyển sinh không cần thiết:

Có những trường mầm non hoặc tiểu học chỉ cách nhau từ 200m đến dưới 1,5km. Ví dụ: Trường Mầm non Đinh Tiên Hoàng và Trường Mầm non Hoa Sen thuộc phường Hồng Hà cách nhau chưa đến 200m; Trường Mầm non Thị trấn Phùng và Trường Mầm non Huyện thuộc xã Đan Phượng cách nhau 250m; 3 trường mầm non tại phường Cửa Nam.

Theo đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội, việc sáp nhập giúp tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, chắp vá, đặc biệt đối với các điểm trường lẻ. Giúp tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và sử dụng nguồn lực giáo viên, ngân sách nhà nước tại địa phương.

Đối với cấp THPT, ngành Giáo dục Thành phố đề nghị giữ nguyên 124 trường THPT hiện có do nhu cầu về chỗ học lớp 10 vẫn có xu hướng tăng, đồng thời không trường nào dưới chuẩn về diện tích, số lớp, số học sinh.

Giai đoạn 2028-2030, dự kiến giảm đầu mối quản lý, bằng cách sáp nhập nhiều trường thành một trường lớn, song giữ nguyên vị trí để tạo thành mô hình đa cơ sở.

Về tiêu chí sắp xếp sẽ là những trường mầm non dưới 15 lớp, còn tiểu học là 20, THCS là 23. Sau khi sáp nhập, các trường có tối đa 30-45 lớp. Cùng với đó, thành phố sẽ phát triển trường liên cấp, liên kết mạng lưới trường học liên phường, xã, giao quyền tự chủ toàn diện cho các trường và thí điểm mô hình quản trị mới.

Minh Trang (baophapluat.vn)
Tin bài khác
Thúc đẩy tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh

Thúc đẩy tiến độ triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh

(PLVN) - Để đẩy nhanh tiến độ các dự án theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bảo đảm cung ứng điện năm 2026 và những năm tiếp theo, lãnh đạo Bộ Công Thương đã có nhiều cuộc làm việc với các địa phương để ghi nhận tiến độ và các đề xuất nhằm bảo đảm thực hiện các dự án này.
Trung Quốc ra mắt máy tính lượng tử sức mạnh 200 qubit và khả năng tiết kiệm điện kỷ lục

Trung Quốc ra mắt máy tính lượng tử sức mạnh 200 qubit và khả năng tiết kiệm điện kỷ lục

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc vừa chính thức trình làng Hanyuan-2, mẫu máy tính lượng tử 200 qubit sở hữu cấu trúc lõi kép độc đáo.
Từ những nốt phỏng nước do thuỷ đậu, bé trai 6 tuổi nguy kịch

Từ những nốt phỏng nước do thuỷ đậu, bé trai 6 tuổi nguy kịch

Khoa Nhi – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương hiện đang nỗ lực điều trị cho một bệnh nhi 6 tuổi (Lai Châu) nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Từ những nốt phỏng nước thủy đậu thông thường, bệnh đã diễn tiến nhanh chóng thành suy hô hấp nặng và nhiễm khuẩn huyết do phế cầu.
Hà Nội: Xử lý nghiêm cán bộ vi phạm nồng độ cồn

Hà Nội: Xử lý nghiêm cán bộ vi phạm nồng độ cồn

Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Chỉ thị số 10/CT-UBND ngày 07/5/2026 về việc tăng cường thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Phụ nữ Việt Nam và những “đường thêu” tô đẹp đất nước

Phụ nữ Việt Nam và những “đường thêu” tô đẹp đất nước

(PLVN) - Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”. Thực hiện lời căn dặn của Bác, các thế hệ phụ nữ Việt Nam đã không ngừng nỗ lực, phát huy truyền thống tốt đẹp, khẳng định vai trò và vị thế của mình trên nhiều lĩnh vực. Từ lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa đến tham gia bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh quốc gia, phụ nữ Việt Nam luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và sự cống hiến vì sự phát triển của đất nước.
Đề xuất của Bộ Xây dựng: Đến 2030, trên 95% dân số có thể tiếp cận sân bay trong bán kính 100km

Đề xuất của Bộ Xây dựng: Đến 2030, trên 95% dân số có thể tiếp cận sân bay trong bán kính 100km

(PLVN) - Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Chính phủ về tình hình thực hiện và đề cương lập điều chỉnh quy hoạch hệ thống cảng hàng không (CHK) toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Mỗi bước chân hôm nay là một cam kết cho trái tim khỏe ngày mai

Mỗi bước chân hôm nay là một cam kết cho trái tim khỏe ngày mai

Mang theo thông điệp “Mỗi bước chân hôm nay là một cam kết cho trái tim khỏe ngày mai”, chương trình cộng đồng “Ngàn bước chân – Triệu trái tim khỏe” được tổ chức nhằm lan tỏa tinh thần sống khỏe, khuyến khích người dân chủ động vận động thể chất, phòng ngừa đột quỵ, tim mạch và đái tháo đường. Đồng thời, hướng tới xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh và bền vững hơn.
Bộ trưởng Bộ Y tế dự Chương trình khám bệnh "Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn" tại đền Bia (Hải Phòng)

Bộ trưởng Bộ Y tế dự Chương trình khám bệnh "Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn" tại đền Bia (Hải Phòng)

Ngày 10/5, tại di tích quốc gia đặc biệt đền Bia (xã Tuệ Tĩnh), Bộ Y tế phối hợp với Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, Sở Y tế Hải Phòng, tổ chức dâng hương tưởng niệm Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh và triển khai Chương trình khám bệnh "Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn năm 2026".
Dầu loang trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, 4 ô tô va chạm liên hoàn

Dầu loang trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, 4 ô tô va chạm liên hoàn

Vụ va chạm liên hoàn giữa 4 ô tô trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai khiến giao thông qua khu vực ùn ứ kéo dài. Nguyên nhân ban đầu được xác định là do mặt đường xuất hiện vết dầu loang, gây trơn trượt.
Tái đấu thầu dự án nâng cấp, mở rộng cầu Vỹ Dạ

Tái đấu thầu dự án nâng cấp, mở rộng cầu Vỹ Dạ

Sau khi chấm dứt hợp đồng với nhà thầu thi công dự án nâng cấp, mở rộng cầu Vỹ Dạ (phường Vỹ Dạ) do vi phạm tiến độ, TP Huế đang hoàn tất thủ tục để tái đấu thầu gói thầu này, nhằm sớm khắc phục tình trạng công trình dang dở kéo dài, ảnh hưởng giao thông và mỹ quan đô thị.
Sở Y tế Hà Nội tổ chức 2 hội nghị đối thoại về cải cách thủ tục hành chính, gỡ vướng trực tiếp cho cá nhân, tổ chức

Sở Y tế Hà Nội tổ chức 2 hội nghị đối thoại về cải cách thủ tục hành chính, gỡ vướng trực tiếp cho cá nhân, tổ chức

Công tác đối thoại sẽ tập trung vào hai lĩnh vực có số lượng thủ tục hành chính lớn, tác động trực tiếp tới hoạt động của người dân, doanh nghiệp là lĩnh vực dược, mỹ phẩm và lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh.
Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa cần sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa cần sát thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Hoài Anh yêu cầu các sở, ngành và đơn vị tư vấn khẩn trương hoàn thiện nội dung điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, sát thực tiễn và hoàn thành đúng tiến độ đã đề ra.
bao-anh-land
happer-vn
lsa
Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật

Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật

(PLVN) - Sáng 11/5, tại Phiên họp thứ Hai, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) khóa XVI đã xem xét, cho ý kiến Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.
Khai giảng lớp đào tạo nghề luật sư khóa 28 đầu tiên tại Hà Tĩnh

Khai giảng lớp đào tạo nghề luật sư khóa 28 đầu tiên tại Hà Tĩnh

Lần đầu tiên, Học viện Tư pháp phối hợp với Sở Tư pháp Hà Tĩnh tổ chức lớp đào tạo nghề luật sư ngay tại địa phương, mở ra cơ hội thuận lợi cho nhiều học viên theo đuổi con đường hành nghề luật sư mà không phải di chuyển xa. Khóa học thu hút 70 học viên với nhiều độ tuổi, ngành nghề khác nhau, cho thấy nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao tại Hà Tĩnh.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - Nòng cốt chính trị trong tập hợp, đoàn kết và phát huy vai trò của nhân dân trong kỷ nguyên mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - Nòng cốt chính trị trong tập hợp, đoàn kết và phát huy vai trò của nhân dân trong kỷ nguyên mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam thành công tốt đẹp không chỉ xác lập mục tiêu, tầm nhìn chiến lược cho chặng đường phát triển tiếp theo, mà còn đánh dấu bước chuyển có ý nghĩa lịch sử của đất nước khi bước vào kỷ nguyên mới, hướng tới các mốc son lịch sử trọng đại 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Khởi tố 4 bị can sản xuất cà phê hòa tan giả thương hiệu “Rock-Cafe Muối”

Khởi tố 4 bị can sản xuất cà phê hòa tan giả thương hiệu “Rock-Cafe Muối”

(PLVN) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố vụ án hình sự về tội “Sản xuất hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm” xảy ra tại Công ty Cổ phần Detech Konnai, có địa chỉ tại phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên.
HP22 xuyên đêm trấn áp tội phạm đường phố, ngăn chặn nhiều nhóm thanh thiếu niên gây rối

HP22 xuyên đêm trấn áp tội phạm đường phố, ngăn chặn nhiều nhóm thanh thiếu niên gây rối

(PLVN) - Trong quá trình tuần tra kiểm soát bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn thành phố, lực lượng HP22 Công an TP Hải Phòng đã liên tiếp phát hiện, ngăn chặn nhiều nhóm thanh thiếu niên tụ tập gây rối, mang theo hung khí, vi phạm trật tự an toàn giao thông.
Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng bán thuốc nam trái phép

Khởi tố, bắt tạm giam đối tượng bán thuốc nam trái phép

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Điện Biên vừa khởi tố, bắt tạm giam đối tượng Giàng A Cu (SN 1990), trú tại xã Na Son về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng cấm” theo Khoản 1, Điều 190 Bộ luật Hình sự.
Lạng Sơn: Chồng lĩnh án 6 năm tù vì hành vi “đánh” vợ dẫn đến tử vong

Lạng Sơn: Chồng lĩnh án 6 năm tù vì hành vi “đánh” vợ dẫn đến tử vong

Ngày 6.5, Toà án nhân dân khu vực 4 – Lạng Sơn đã mở phiên toà xét xử vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 29/2026 đối với bị cáo Phạm Minh Thư sinh năm 1977 bị truy tố về tội cố ý gây thương tích quy định tại điểm a khoản 4 điều 134 Bộ luật hình sự. Tại toà, Hội đồng xét xử đã tuyên bị cáo Thư với mức án 6 năm tù.

Hà Nội có thêm 2 làng nghề gia nhập mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới

Hà Nội có thêm 2 làng nghề gia nhập mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới

PLM - Tối ngày 8/5, một sự kiện văn hóa đặc biệt quan trọng đã diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Đó là Lễ đón nhận hai làng nghề: Khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và Điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố Thủ công Sáng tạo Thế giới. Đây là một sự kiện văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ ghi nhận những giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn khẳng định vị thế, sức sáng tạo của các làng nghề Thủ đô trên trường quốc tế.

Rực rỡ sắc màu di sản tại Liên hoan Múa rối Hải Phòng mở rộng 2026

Rực rỡ sắc màu di sản tại Liên hoan Múa rối Hải Phòng mở rộng 2026

(PLM) - Hơn 3.000 nghệ sĩ, nghệ nhân hòa mình vào diễu hành nghệ thuật rực rỡ tại Hải Phòng, mở màn Liên hoan Múa rối mở rộng 2026 với sân khấu rối nước độc đáo, lan tỏa di sản truyền thống đến công chúng.

Luật sư phân tích vụ bé gái 4 tuổi tử vong: Người mẹ đang mang thai có phải chịu trách nhiệm hình sự?

Luật sư phân tích vụ bé gái 4 tuổi tử vong: Người mẹ đang mang thai có phải chịu trách nhiệm hình sự?

(PLM) - Vụ bé gái 4 tuổi tử vong vì bạo hành gây rúng động dư luận, mẹ ruột và nhân tình đã bị khởi tố. Dưới góc nhìn pháp lý, họ có thể đối mặt mức án nào?

Lễ bốc thăm chia cặp Giải bóng đá Cúp Nhà báo và Công luận lần thứ V năm 2026

Lễ bốc thăm chia cặp Giải bóng đá Cúp Nhà báo và Công luận lần thứ V năm 2026

PLM - Sáng ngày 8/5/2026, tại hội trường tầng 3 Toà nhà Hội nhà báo Việt Nam đã diễn ra buổi họp kỹ thuật và bốc thăm chia cặp thi đấu Giải bóng đá Cúp Nhà báo và Công luận lần thứ V năm 2026.

Hà Nội: Bắt đối tượng xe ôm dùng dao de dọa 2 vợ chồng tại bến chờ xe khách xã Thiên Lộc

Hà Nội: Bắt đối tượng xe ôm dùng dao de dọa 2 vợ chồng tại bến chờ xe khách xã Thiên Lộc

Tối ngày 07/5/2026, mạng xã hội lan truyền video ghi lại cảnh một đối tượng dùng dao đe dọa, ép hai vợ chồng trả 700.000 đồng tiền xe ôm khi đi từ bến xe Mỹ Đình đến khu vực bến Bầu, xã Thiên Lộc, TP Hà Nội, thể hiện tính côn đồ, coi thường pháp luật.

Tiếp tục tăng cường kiểm tra thực tế tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công

Tiếp tục tăng cường kiểm tra thực tế tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công

(PLM) - Ngày 8/5, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Trưởng Ban Ban Chỉ đạo Bộ Tư pháp về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (KHCN, ĐMST, CĐS) và Đề án 06 (Ban Chỉ đạo 57) đã chủ trì cuộc họp giao ban Ban Chỉ đạo 57. Đồng chủ trì cuộc họp có Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, Phó Trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo.

Hàng vạn người dân đất Cảng “cháy” cùng đêm khai mạc Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026

Hàng vạn người dân đất Cảng “cháy” cùng đêm khai mạc Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026

(PLM) - Tối 8/5, tại Quảng trường Trung tâm Chính trị - Hành chính Khu đô thị mới Bắc Sông Cấm, thành phố Hải Phòng đã chính thức khai mạc Lễ hội Hoa Phượng Đỏ 2026 với chủ đề “Hải Phòng - Hội tụ - Tỏa sáng”, thu hút hàng vạn người dân và du khách tham dự.

Hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới

Hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới

(PLM) - Chiều 8/5, tại Hà Nội, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật phối hợp với Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính tổ chức Hội thảo khoa học “Hoàn thiện pháp luật về ban hành quyết định hành chính”. Hội thảo do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì. Tham dự Hội thảo có đồng chí Trương Thế Côn, Tổng Biên tập Tạp chí Dân chủ và Pháp luật; đồng chí Bùi Thị Nam, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính cùng đại diện một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp, các chuyên gia, nhà khoa học…

Bản tin Y tế số 4: Cảnh báo nguy cơ tổn thương da, rụng tóc từ mỹ phẩm trôi nổi

Bản tin Y tế số 4: Cảnh báo nguy cơ tổn thương da, rụng tóc từ mỹ phẩm trôi nổi

(PLM) - Mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc da tóc trôi nổi đang “đánh lừa” người dùng bằng quảng cáo thần kỳ, gây kích ứng, bỏng rát, rụng tóc kéo dài. Bác sĩ cảnh báo: chọn hàng rõ nguồn gốc, ngừng dùng ngay khi có dấu hiệu bất thường.