Thách thức trong kiểm soát thành lập mới các văn phòng công chứng
Báo cáo tổng kết 7 năm thi hành Luật Công chứng (LCC) 2014 Bộ Tư pháp cho biết, đến nay, cả nước có 1.298 tổ chức hành nghề công chứng (TCHNCC). So với thời điểm thực hiện Luật Công chứng năm 2006 tăng 1.167 tổ chức (tăng hơn 02 lần).
Hiện tại, tại 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều có văn phòng công chứng theo chủ trương xã hội hóa. Nhiều văn phòng công chứng (VPCC) đã đầu tư xây dựng hệ thống quản trị, điều hành của văn phòng theo hướng chuyên nghiệp, đổi mới cả về ý thức, thái độ phục vụ và quy trình, cách thức, thời hạn giải quyết công việc...
Tổ chức và hoạt động của các phòng công chứng cũng được các địa phương quan tâm thực hiện bảo đảm chủ trương tinh gọn đơn vị sự nghiệp gắn với tinh giản biên chế theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập được triển khai trong hoạt động công chứng bước đầu có kết quả.
Bộ Tư pháp cho rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước, đặc biệt là tại các địa phương về công chứng còn chưa thực sự hiệu quả, sâu sát, trong đó việc thanh tra, kiểm tra vẫn còn hạn chế, chưa phát hiện và xử lý dứt điểm những hiện tượng tiêu cực làm ảnh hưởng đến uy tín nghề công chứng, gây mất trật tự an toàn xã hội, gây bức xúc trong đội ngũ công chứng viên (CCV) và tạo dư luận xã hội không tốt.
Sau khi Luật Quy hoạch có hiệu lực, quy hoạch công chứng bị bãi bỏ thì ở các địa phương, hoạt động thành lập VPCC được vận động và thực hiện rầm rộ, sôi nổi, đặt ra một thách thức lớn trong việc quản lý các TCHNCC. Bộ Tư pháp đã rất nỗ lực để kiểm soát việc thành lập mới các VPCC; nhiều tỉnh, thành ban hành các tiêu chí thành lập mới VPCC với những đòi hỏi rất khắt khe, nhưng cũng chỉ là giải pháp tình thế, bởi “bịt” chỗ này lại “phình” chỗ kia.
Giảm thiểu các rủi ro do tình trạng phát triển tự phát
Bộ Tư pháp là cơ quan quản lý ngành, chịu trách nhiệm trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về thực hiện quản lý nhà nước về công chứng, điều đó cũng đồng nghĩa với việc Bộ Tư pháp phải bảo đảm cho hệ thống công chứng hoạt động có hiệu quả, có chất lượng và tuân thủ các quy định của pháp luật. Hiệu quả quản lý của Bộ Tư pháp trong quản lý hoạt động công chứng lại phụ thuộc rất nhiều vào việc phát triển số lượng các TCHNCC cũng như chất lượng của mỗi tổ chức này khi thành lập. Tuy nhiên, chìa khóa của hai vấn đề mấu chốt này lại nằm trong tay UBND các tỉnh, thành phố, thậm chí phụ thuộc rất lớn vào ý chí của lãnh đạo các tỉnh, thành phố. Quyết định cho ai thành lập VPCC, thành lập ở đâu, số lượng là bao nhiêu, tiêu chí như thế nào hoàn toàn thuộc quyền quyết định của UBND các tỉnh, thành phố.
Nguyên nhân được chỉ ra do bất cập từ quy định của LCC 2014 có quy định việc thành lập TCHNCC phù hợp với quy hoạch, tuy nhiên khi Luật sửa đổi 11 luật có liên quan đến quy hoạch có hiệu lực thì toàn bộ quy định liên quan đến quy hoạch TCHNCC đều bị bãi bỏ. Việc cắt bỏ quy định về quy hoạch lại không đi đôi với việc bù đắp bằng một công cụ quản lý hữu hiệu khác đã tạo khoảng trống về công cụ quản lý nước đối với nội dung này.
LCC 2014 quy định khá nhiều nhiệm vụ, quyền hạn cho tổ chức xã hội – nghề nghiệp của CCV, tuy nhiên, trong các quy định có liên quan, như quy định về bổ nhiệm, miễn nhiệm CCV, thành lập, hợp nhất, sáp nhập, chuyển nhượng, chấm dứt hoạt động của TCHNCC thì lại không hề quy định về vị trí, vai trò của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của CCV.
Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước để phát triển hoạt động công chứng đúng hướng, được điều tiết hợp lý, sửa đổi LCC, Bộ Tư pháp cho rằng cần xác định công chứng là một nghề đặc thù, cần sự điều tiết và quản lý chặt chẽ của nhà nước với đối tượng trọng tâm quản lý là CCV kết hợp với việc tăng cường các công cụ quản lý phù hợp, hiệu quả đối với các TCHNCC; quy định phù hợp hơn về nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức xã hội nghề nghiệp để bảo đảm thực hiện vai trò quan trọng nhất của tổ chức này là vai trò tự quản nghề nghiệp và đạo đức hành nghề của CCV chứ không phải là vai trò quản lý.
Việc phát triển hoạt động công chứng có định hướng, có sự điều tiết của Nhà nước sẽ giúp hoạt động công chứng phát triển ổn định, bền vững. Đồng thời giảm thiểu các rủi ro không thể thể lường trước do tình trạng phát triển tự phát gây ra các thiệt hại về kinh tế.
(Nguồn: Báo in Pháp luật Việt Nam số 227 ra ngày 15/8/2022)
Theo dõi chúng tôi trên:
Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên chiều ngày 12/8, đơn vị thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2 thuộc phường Tương Mai tiếp tục đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép cùng với đó nhiều hạng mục được triển khai xây dựng có dấu hiệu chưa đúng với thiết kế.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
(PLM) - Liên quan đến những phản ánh của các hộ dân về công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2), phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với đại diện Thanh tra tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ các nội dung mà người dân nhiều lần kiến nghị.
(PLM) - Từ Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Trí tuệ Sinh Việt chính thức đưa Sinh Việt Edu chi nhánh Sơn La vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục gắn với công nghệ, đào tạo và phát triển con người. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận các phương thức học tập hiện đại cho học sinh tại địa phương.
(PLM) - Ngày 11/8/2026, tại trường bắn TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã bước vào ngày đầu tiên của đợt diễn tập bắn, ném bom đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các bài bay ban ngày.
PLM - Nhằm đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, kết nối chuỗi cung cầu nông sản an toàn và nâng cao giá trị thương hiệu hàng Việt, tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Hà Đông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Tập đoàn AEON Việt Nam chính thức khai mạc Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội. Sự kiện là cầu nối quan trọng đưa nông sản chất lượng cao của Việt Nam vươn xa thông qua hệ thống phân phối hiện đại.
(PLM) - Nhiều năm qua, tuyến đường Đồng Bài, đoạn từ đường Thanh Chương đến đường Đồng Cuốn, phố Thành Công, phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân nơi đây. Mặt đường xuống cấp nghiêm trọng khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Theo thông tin người dân cung cấp, trước khi sáp nhập chính quyền 2 cấp ngày 15/5/2025, UBND TP Thanh Hóa đã ban hành quyết định số 4838/QĐ-UBND phê duyệt dự án “Nâng cấp cải tạo các tuyến đường trên địa bàn phường Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa”, nay là phường Quảng Phú, trong đó có tuyến đường Đồng Bài.
(PLM) - Bệnh viện E cứu sống bệnh nhân suy tim nguy kịch bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái tiên tiến, giúp chức năng tim phục hồi ngoạn mục từ 15–20% lên 60% chỉ sau một tháng.
PLM - Sáng 6-8, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì lễ đón Ngài Dato' Seri Mohamed Khaled bin Nordin, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia, sang thăm chính thức Việt Nam.
PLM - Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là nội dung được các chuyên gia, cơ quan quản lý tập trung trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp Hội Tư vấn Thuế Việt Nam tổ chức sáng 6/8.
