Thách thức trong kiểm soát thành lập mới các văn phòng công chứng
Báo cáo tổng kết 7 năm thi hành Luật Công chứng (LCC) 2014 Bộ Tư pháp cho biết, đến nay, cả nước có 1.298 tổ chức hành nghề công chứng (TCHNCC). So với thời điểm thực hiện Luật Công chứng năm 2006 tăng 1.167 tổ chức (tăng hơn 02 lần).
Hiện tại, tại 63/63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều có văn phòng công chứng theo chủ trương xã hội hóa. Nhiều văn phòng công chứng (VPCC) đã đầu tư xây dựng hệ thống quản trị, điều hành của văn phòng theo hướng chuyên nghiệp, đổi mới cả về ý thức, thái độ phục vụ và quy trình, cách thức, thời hạn giải quyết công việc...
Tổ chức và hoạt động của các phòng công chứng cũng được các địa phương quan tâm thực hiện bảo đảm chủ trương tinh gọn đơn vị sự nghiệp gắn với tinh giản biên chế theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập được triển khai trong hoạt động công chứng bước đầu có kết quả.
Bộ Tư pháp cho rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước, đặc biệt là tại các địa phương về công chứng còn chưa thực sự hiệu quả, sâu sát, trong đó việc thanh tra, kiểm tra vẫn còn hạn chế, chưa phát hiện và xử lý dứt điểm những hiện tượng tiêu cực làm ảnh hưởng đến uy tín nghề công chứng, gây mất trật tự an toàn xã hội, gây bức xúc trong đội ngũ công chứng viên (CCV) và tạo dư luận xã hội không tốt.
Sau khi Luật Quy hoạch có hiệu lực, quy hoạch công chứng bị bãi bỏ thì ở các địa phương, hoạt động thành lập VPCC được vận động và thực hiện rầm rộ, sôi nổi, đặt ra một thách thức lớn trong việc quản lý các TCHNCC. Bộ Tư pháp đã rất nỗ lực để kiểm soát việc thành lập mới các VPCC; nhiều tỉnh, thành ban hành các tiêu chí thành lập mới VPCC với những đòi hỏi rất khắt khe, nhưng cũng chỉ là giải pháp tình thế, bởi “bịt” chỗ này lại “phình” chỗ kia.
Giảm thiểu các rủi ro do tình trạng phát triển tự phát
Bộ Tư pháp là cơ quan quản lý ngành, chịu trách nhiệm trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về thực hiện quản lý nhà nước về công chứng, điều đó cũng đồng nghĩa với việc Bộ Tư pháp phải bảo đảm cho hệ thống công chứng hoạt động có hiệu quả, có chất lượng và tuân thủ các quy định của pháp luật. Hiệu quả quản lý của Bộ Tư pháp trong quản lý hoạt động công chứng lại phụ thuộc rất nhiều vào việc phát triển số lượng các TCHNCC cũng như chất lượng của mỗi tổ chức này khi thành lập. Tuy nhiên, chìa khóa của hai vấn đề mấu chốt này lại nằm trong tay UBND các tỉnh, thành phố, thậm chí phụ thuộc rất lớn vào ý chí của lãnh đạo các tỉnh, thành phố. Quyết định cho ai thành lập VPCC, thành lập ở đâu, số lượng là bao nhiêu, tiêu chí như thế nào hoàn toàn thuộc quyền quyết định của UBND các tỉnh, thành phố.
Nguyên nhân được chỉ ra do bất cập từ quy định của LCC 2014 có quy định việc thành lập TCHNCC phù hợp với quy hoạch, tuy nhiên khi Luật sửa đổi 11 luật có liên quan đến quy hoạch có hiệu lực thì toàn bộ quy định liên quan đến quy hoạch TCHNCC đều bị bãi bỏ. Việc cắt bỏ quy định về quy hoạch lại không đi đôi với việc bù đắp bằng một công cụ quản lý hữu hiệu khác đã tạo khoảng trống về công cụ quản lý nước đối với nội dung này.
LCC 2014 quy định khá nhiều nhiệm vụ, quyền hạn cho tổ chức xã hội – nghề nghiệp của CCV, tuy nhiên, trong các quy định có liên quan, như quy định về bổ nhiệm, miễn nhiệm CCV, thành lập, hợp nhất, sáp nhập, chuyển nhượng, chấm dứt hoạt động của TCHNCC thì lại không hề quy định về vị trí, vai trò của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của CCV.
Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước để phát triển hoạt động công chứng đúng hướng, được điều tiết hợp lý, sửa đổi LCC, Bộ Tư pháp cho rằng cần xác định công chứng là một nghề đặc thù, cần sự điều tiết và quản lý chặt chẽ của nhà nước với đối tượng trọng tâm quản lý là CCV kết hợp với việc tăng cường các công cụ quản lý phù hợp, hiệu quả đối với các TCHNCC; quy định phù hợp hơn về nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức xã hội nghề nghiệp để bảo đảm thực hiện vai trò quan trọng nhất của tổ chức này là vai trò tự quản nghề nghiệp và đạo đức hành nghề của CCV chứ không phải là vai trò quản lý.
Việc phát triển hoạt động công chứng có định hướng, có sự điều tiết của Nhà nước sẽ giúp hoạt động công chứng phát triển ổn định, bền vững. Đồng thời giảm thiểu các rủi ro không thể thể lường trước do tình trạng phát triển tự phát gây ra các thiệt hại về kinh tế.
(Nguồn: Báo in Pháp luật Việt Nam số 227 ra ngày 15/8/2022)
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Chiều 11/11, Đội CSGT Cát Lái, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với V.V.Tr. 18 tuổi, quê Quảng Trị và L.H.Th, 22 tuổi, quê Cà Mau liên quan vụ nhóm thanh niên chạy xe máy bốc đầu, lạng lách gây mất trật tự trên đường Kha Vạn Cân, phường Linh Xuân.
(PLM)- Ngày 12/11, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Đặng Xuân Triều (SN 1999, trú tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) để điều tra về hành vi vận chuyển hàng cấm.
Chiều 11/11, tại Hà Nội, Hội Nhà báo thành phố Hà Nội tổ chức họp các đoàn vận động viên và bốc thăm các môn thi đấu Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026. Hội khỏe năm nay có sự tham gia của 21 đoàn với gần 300 lượt vận động viên, tranh tài ở 6 môn thể thao
(PLM) - Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, ngày 9/11, Trường Đại học Luật TP HCM phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức lễ công bố và phát động Giải thưởng Tinh hoa pháp lý Việt Nam lần thứ hai, năm 2027, với thông điệp “Vinh danh giá trị – Kiến tạo tương lai”. Tham dự buổi lễ có TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP HCM và ông Nguyễn Khắc Văn, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, cùng đại diện nhiều cơ quan, đơn vị.
PLM - Sau phản ánh về tình trạng tập kết, trung chuyển đất tại khu vực bến thủy nội địa trên sông Lục Nam, thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một cá nhân có hành vi lấn chiếm lòng sông, xây dựng công trình làm gia tăng nguy cơ rủi ro thiên tai.
PLM - Hình ảnh những chiếc thuyền nhôm chở học sinh cùng người dân ở thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, tỉnh Quảng Trị vượt sông Gianh giữa lúc nước lũ dâng cao, chảy xiết vào chiều ngày 9/11/2026, được đăng tải trên một số nền tảng mạng xã hội khiến nhiều người thót tim, lo lắng.
(PLM) - 80 năm kể từ ngày bản Hiến pháp đầu tiên được thông qua, tinh thần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân tiếp tục được kế thừa và phát huy. Với ý nghĩa lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, ngày 9/11 đã dần trở thành ngày hội của toàn dân, tạo nét đẹp văn hóa “sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”. Để đất nước vươn mình phát triển mạnh mẽ, với bản lĩnh cùng kinh nghiệm quý báu trong xây dựng, thi hành pháp luật thời gian vừa qua, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của toàn dân, nhất định chúng ta sẽ thành công trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới, vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
(PLM) - Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn thăm, chúc mừng Bộ Tư pháp nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, nhấn mạnh đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và tăng cường giáo dục pháp luật từ nhà trường đến xã hội.
PLM - Sáng ngày 8/11, tại Bộ Tư pháp đã diễn ra Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026. Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và chứng nhận Gương sáng pháp luật năm 2026 cho các tập thể, cá nhân xuất sắc. Ban Tổ chức cũng đã tiến hành trao giải Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật” trên Cổng Pháp luật Quốc gia. Đây là hoạt động thiết thực nhằm biểu dương những điển hình tiên tiến đại diện cho các ngành, các cấp và địa phương; qua đó cổ vũ, lan tỏa tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong toàn xã hội.
PLM - Sáng ngày 7/11, tại hội trường Bộ Tư pháp đã diễn ra lễ tổng duyệt cấp Quốc gia hưởng ứng ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc dự và chủ trì lễ tổng duyệt. Ngày mai 8/11, lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026 sẽ được Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương tổ chức tại hội trường Bộ Tư pháp.
