Đồng bộ quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước
Chúng ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, do đó, hệ thống pháp luật phải đầy đủ, đồng bộ, khả thi, công khai, minh bạch; một mặt, đủ sức ngăn ngừa có hiệu quả mọi tác động tiêu cực vào hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật, mặt khác là để kiểm soát quyền lực ngay trong các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (PCTN,TC).
Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), mục đích của việc nắm quyền lực bao giờ cũng gắn liền với lợi ích, vì khi đã có chức, có quyền, đồng thời cũng có lợi ích, chế độ nhất định. Những chính sách, ưu đãi đó như một “lực hấp dẫn” để người ta hướng tới quyền lực. Có những quyền lực được quy định rõ trong văn bản. Ví dụ như quyền lực được ghi trong Hiến pháp, các bộ luật, Điều lệ Đảng và các quy định, nghị quyết của Đảng. Nhưng có thứ quyền lực không ghi trong văn bản mà bản thân người nắm quyền lực có một uy quyền nhất định. Điều này dễ dẫn đến hành vi lạm quyền, lộng quyền để trục lợi.
Trên cơ sở phân tích thực tiễn, Đại hội XIII của Đảng đề ra giải pháp đột phá trong đấu tranh PCTN, đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát chặt chẽ quyền lực. Nghị quyết số 27-NQ/TW của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Khóa XIII “Về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới” cũng nêu rõ trọng tâm hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước. Theo đó: “Mọi quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, phải được ràng buộc bằng trách nhiệm, quyền lực đến đâu trách nhiệm đến đó, quyền lực càng cao trách nhiệm càng lớn; lạm dụng, lợi dụng quyền lực phải bị truy cứu trách nhiệm và xử lý”.
Trước đó, tại Nghị quyết số 26-NQ/TW của Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII “Về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ” cũng khẳng định nhiệm vụ cấp bách: Tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh sai phạm. Nghị quyết đặt ra yêu cầu: “Hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực; kiên quyết xóa bỏ tệ chạy chức, chạy quyền”. Tiếp đó, ngày 23/9/2019, Bộ Chính trị ban hành Quy định số 205-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống “chạy chức, chạy quyền” (Quy định 205)…
PGS.TS Vũ Văn Phúc, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học các cơ quan Đảng Trung ương cho rằng, hiện nay, chúng ta đã có khá đầy đủ quy định của Đảng; một số luật, bộ luật cũng có những điều khoản liên quan nhằm kiểm soát quyền lực của cán bộ, lãnh đạo, quản lý. Nhưng kiểm soát quyền lực không chỉ dừng lại ở chủ trương của Đảng mà phải kiểm soát bằng pháp luật của Nhà nước. Tức là phải thể chế hóa chủ trương của Đảng về kiểm soát quyền lực thành chính sách pháp luật. Trên cơ sở đó mới có thể ràng buộc trách nhiệm với những người được giao quyền, ủy quyền thực hiện quyền lực của nhân dân. Phải kiểm soát quyền lực bằng pháp luật thì mới bảo đảm thực hiện một cách chặt chẽ. Do đó, phải đẩy mạnh sự đồng bộ giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Cần cơ chế kiểm soát đặc biệt
Dẫn chứng một số vụ án tham nhũng, tiêu cực xảy ra trong thời gian qua, PGS.TS Vũ Văn Phúc nhấn mạnh, nhiều quan chức dù biết việc làm của mình là vi phạm pháp luật nhưng họ vẫn cố tình thực hiện. Vì vậy, việc tiếp tục thể chế hóa các chủ trương của Đảng về kiểm soát quyền lực thành chính sách pháp luật của Nhà nước vẫn rất cần thiết. “Chúng ta có thể nghiên cứu tính tới việc xây dựng một văn bản pháp lý để đưa vào đó các quy định liên quan đến kiểm soát quyền lực nhằm kiểm soát quyền lực một cách chặt chẽ hơn”, ông Phúc kiến nghị.
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học các cơ quan Đảng Trung ương cũng nhận định, việc ban hành một cơ chế pháp luật riêng về kiểm soát quyền lực là rất khó. Trước hết bởi hành vi lợi dụng, lạm dụng quyền lực thường được che đậy rất kín đáo, tinh vi; bên cạnh đó, đối tượng của kiểm soát quyền lực chủ yếu là những người có chức, có quyền… “Nhưng dù khó đến mấy chúng ta cũng phải quyết tâm làm. Nếu không xây dựng cơ chế cụ thể, thể chế hóa bằng pháp luật để kiểm soát quyền lực thì sẽ còn rất nhiều “đại án” nữa do cán bộ lộng quyền, lạm quyền” - ông Phúc nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa cho rằng, hiện nay các văn bản của Đảng, văn bản luật và văn bản dưới luật đã cơ bản đáp ứng được nhu cầu tình hình thực tiễn, nhưng cũng cần có một văn bản luật chuyên ngành về kiểm soát quyền lực và PCTN,TC ngay trong các cơ quan PCTN,TC. “Mặc dù đã có Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Thanh tra… nhưng theo tôi cũng cần một bộ luật quy định về PCTN trong công chức, viên chức; trong đó quy định rạch ròi để có những biện pháp, chế tài cụ thể, giúp công tác phối hợp xử lý tốt hơn. Ví dụ như vấn đề kê khai tài sản không trung thực và những hành vi tiêu cực, tham nhũng khác mà những văn bản luật khác chưa quy định” - Đại biểu Hòa nói.
Nhiều chuyên gia pháp lý thừa nhận, rất khó để bảo đảm công tác kiểm soát quyền lực được thực hiện một cách tuyệt đối, nhưng với những giải pháp trên, ít nhất là hạn chế tối đa biểu hiện tiêu cực ngay trong các cơ quan có chức năng PCTN,TC. Đặc biệt là phải kịp thời phát hiện và xử lý ngay, xử lý nghiêm… Tuy vậy, xét cho đến cùng thì kiểm soát quyền lực phải dựa vào dân, phải tăng cường cơ chế giám sát của nhân dân.
Chiếc “lồng cơ chế” rộng rãi nhất và chặt chẽ nhất chính là nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh, nhân dân có nghìn tay, nghìn mắt, không gì giấu được nhân dân. “Các cơ quan thực thi pháp luật phải biết lắng nghe. Về cơ sở sẽ nghe dân nói cán bộ nào tốt, hết lòng vì dân, cán bộ nào cơ hội, tiêu cực... Đồng thời, phải đưa cơ chế kiểm soát quyền lực của nhân dân vào nền nếp, thực chất và nghiêm túc chứ không thể kêu gọi chung chung, khi đó quyền sẽ được kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả hơn” - ông Nguyễn Trọng Phúc nêu quan điểm.
Phải làm rõ trách nhiệm giải trình
Những cơ quan bảo vệ pháp luật không phải là “hòn đảo giữa Thái Bình Dương”, họ hoạt động trong lòng xã hội cho nên những cơ quan này không phải là miễn nhiễm với tiêu cực; chỉ có điều họ được chọn lọc, đào tạo cẩn thận. Việc các cán bộ của cơ quan này tham nhũng, tiêu cực chứng tỏ sự giám sát quyền lực còn lỏng lẻo. Tôi đề nghị thành lập một Ủy ban Giám sát quyền lực quốc gia, trực thuộc Quốc hội để đủ sức mạnh, tăng cường giám sát cơ quan hành pháp. Ủy ban này có trách nhiệm giám sát toàn bộ hoạt động công quyền; chỗ nào có quyền lực hành chính, quyền lực nhà nước thì Ủy ban này có trách nhiệm giám sát. Kinh nghiệm là từ khi Kiểm toán Nhà nước trực thuộc Quốc hội thì hoạt động rất hiệu quả.
Cùng với đó, phải làm rõ trách nhiệm giải trình. Người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải có trách nhiệm giải trình trước người dân thì mới làm rõ được vai trò của người dân trong giám sát quyền lực. Tất cả các cơ quan hành chính nhà nước từ cấp xã đến cấp tỉnh phải công khai số điện thoại của người đứng đầu; khi có ý kiến của dân phải giải trình, trả lời rõ ràng.
PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh:
Người kiểm soát phải được kiểm soát
Tôi đề nghị nên có cơ quan thanh tra đặc biệt để theo dõi tất cả hoạt động của những cơ quan thực thi quyền lực, thực thi bảo vệ pháp luật. Tức là người kiểm soát phải được kiểm soát. Cũng giống như ngành Giáo dục, người làm giáo dục phải được giáo dục. Nếu không được giáo dục chu đáo thì có thể “anh” sẽ trở thành người giáo dục không hiệu quả, thậm chí mang lại những hậu quả lớn. Vì vậy, người thực thi quyền lực phải được kiểm soát quyền lực; phải thường xuyên được thanh tra, kiểm tra đặc biệt thì mới kịp thời phát hiện sai phạm để xử lý.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Sau những ngày đối mặt với sự tàn phá của bão lũ, những vùng đất chịu đau thương tại Gia Lai đang thực sự 'thay da đổi thịt'. Niềm vui trong những ngày đầu năm dường như được nhân đôi khi nhiều gia đình không chỉ được đón năm mới trong sự an lành, mà còn được ở trong những ngôi nhà mới thắm đượm tình quân dân. Mỗi mái ấm được bàn giao không chỉ là nơi để che mưa, che nắng, mà còn là khởi đầu của những hy vọng mới.
Thương hiệu Ăn Cùng Bà Tuyết dù mới xuất hiện trên thị trường không lâu khoảng 4 năm, nhưng đã và đang từng bước khẳng định vị thế của mình bằng việc chú trọng chất lượng sản phẩm và các tiêu chuẩn vệ sinh trong quá trình sản xuất.
Với lợi thế là Di sản thiên nhiên thế giới, Vịnh Hạ Long luôn là điểm đến thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước mỗi dịp Tết đến, Xuân về. Để đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng tăng cao trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các cơ quan chức năng và đơn vị quản lý Vịnh Hạ Long đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, sẵn sàng đón và phục vụ du khách an toàn, chu đáo.
PLM - Chiều 9/2/2026 vừa qua, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động của Hội đồng Trường; công bố Quyết định bổ nhiệm Phó Hiệu trưởng và Quyết định thành lập Hội đồng Khoa học và Đào tạo. Hội nghị khẳng định vai trò quan trọng của mô hình hội đồng trường trong đổi mới quản trị, thúc đẩy tự chủ đại học, đồng thời định hướng phát triển nhà trường trong giai đoạn mới
(PLM) - Cận Tết Nguyên đán, thị trường hàng hóa trên cả nước trở nên sôi động với nhu cầu mua sắm, biếu tặng tăng cao từ chợ truyền thống đến các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, cùng với không khí nhộn nhịp ấy là nguy cơ hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng gia tăng, đặc biệt ở các mặt hàng bánh kẹo, rượu bia, thực phẩm và hàng “xách tay” trôi nổi trên môi trường trực tuyến. Trước thực trạng này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Châu Loan – Phó Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam để làm rõ những rủi ro và khuyến cáo dành cho người tiêu dùng trong dịp Tết.
Với mục tiêu nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của việc thả túi ni long, tro thờ cúng xuống môi trường nước, những năm qua, nhiều hoạt động với thông điệp “ Thả cá không thả túi nilon” đã được các đoàn thể, tổ chức chung tay với những người trẻ thực hiện nhằm thúc đẩy sự thay đổi hướng đến các hành động xanh
PLM - Chiều ngày 9/2 vừa qua, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức Hội nghị viên chức, người lao động năm 2025, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và thảo luận phương hướng năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của đồng chí Trần Thu Hường - Vụ phó Vụ Tổ chức cán bộ cùng đông đảo cán bộ, công chức, viên chức và người lao động
(PLM) - Trong không khí Xuân Bính Ngọ 2026, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Đình làng Việt cùng nhiều đơn vị văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng dân cư tổ chức đoàn dâng lễ cửa đình và Lễ dựng cây Nêu với chủ đề “Tết Việt - Tết Phố 2026” tại đình Kim Ngân, phố Hàng Bạc.
Vừa qua, Toà án Nhân dân khu vực 13 – Hải Phòng đã mở phiên toà xét xử vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 19/2025 đối với bị cáo Nguyễn Thị Phương sinh năm 1972, nguyên là Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Ninh Giang giai đoạn 2019 – 2020 do đã thanh toán khống, sai quy định, không đúng với chi phí thực tế một số hạng mục sửa chữa cơ sở vật chất của trung tâm gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước.
Ngày 8/02, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Thanh Tịnh cùng Đoàn công tác của Bộ và lãnh đạo Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang đã tới dâng hương tại Khu di tích lịch sử Bộ Tư pháp và Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thôn Mới, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang.
