PGS.TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, nay là Giám đốc Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên cho biết, Lai Xá là làng nghề nhiếp ảnh danh tiếng nhưng đang đứng trước nguy cơ “mất mát ký ức”.
Cũng như bao làng quê khác, Lai Xá có nhiều người con đã nằm lại vĩnh viễn nơi chiến trường trong cả hai cuộc kháng chiến, lẫn trong chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc. Ảnh gia đình, ảnh liệt sĩ đã thất thoát quá nhiều. Có ba gia đình liệt sĩ không còn một tấm ảnh thờ thân nhân, họ chỉ thờ bằng Bằng Tổ quốc ghi công. Đó là thực tế rất xót xa cần được nhìn nhận nghiêm túc để sớm có biện pháp hỗ trợ bảo tồn di sản trong cộng đồng.
Về nguyên nhân Làng nghề Nhiếp ảnh Lai Xá đứng trước nguy cơ “mất mát ký ức”, ông Nguyễn Văn Huy cho rằng có nhiều nguyên nhân: do chiến tranh, thiên tai, cuộc sống cơ cực, nhà cửa ẩm thấp, di chuyển nhà cửa trước đây... trong đó có nguyên nhân do công tác bảo quản tư liệu, nhất là ảnh trong cộng đồng còn mang tính tự phát, thiếu hiểu biết chuyên môn.
Nhiều người chưa nhận ra rằng tấm ảnh gốc không chỉ là vật kỷ niệm, còn là chứng tích lịch sử vô giá, mang trong mình linh hồn của một thời đại.
![]() |
| Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá – nơi lưu giữ những giá trị vô giá của một làng nghề nổi tiếng trong nghề nhiếp ảnh. Nguồn Sở VHTT HN |
Còn nhớ, tháng 7/2019, Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá đã có hoạt động “Ký ức về liệt sĩ làng Lai” nhằm tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn những người đã hy sinh xương máu vì nền độc lập của Tổ quốc. Lần đầu tiên, một triển lãm về liệt sĩ không kể nhiều về chiến công của người đã mất mà kể về sự day dứt của người còn sống khi ký ức về người thân ngày một nhạt nhoà theo năm tháng.
Gần 20 liệt sĩ Lai Xá trong triển lãm này là những chàng trai tuổi đời còn rất trẻ, nhiều người trong số họ còn chưa lập gia đình. Họ ra đi khi những đứa em còn nhỏ dại. Mất mát và đau đớn ập về chỉ sau vài tháng hay một năm họ ra chiến trường khiến gia đình họ không dám tin đó là sự thật. Người ta giấu giiếm hay huỷ đi các kỷ vật, các bức ảnh để trốn tránh sự đau thương, mất mát quá lớn.
Thời gian trôi đi, bố mẹ các liệt sĩ lần lượt qua đời, đàn em lớn lên nhớ về các anh trong một ký ức mờ nhạt. Những tấm ảnh ngày một hoen ố và đa phần cũng bị thất lạc. Nhiều liệt sĩ còn không thể tìm thấy hài cốt.
Một nhóm sinh viên của Khoa Di sản văn hoá, Đại học Văn hoá Hà Nội, trong suốt một tháng hè, đã đến từng gia đình liệt sĩ ở làng Lai Xá, nghe người thân kể những câu chuyện về liệt sĩ, về mong ước tìm hài cốt đưa họ về quê cha đất tổ... Mỗi gia đình có những hoàn cảnh riêng, người nhớ nhiều, người nhớ ít, gia đình còn có ảnh hoặc không có ảnh liệt sĩ, nhưng tất cả đều giữ tình cảm sâu nặng với những người đã ngã xuống.
Thông qua hoạt động “Ký ức về liệt sĩ làng Lai” ngày ấy, Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá mong muốn đưa đến một thông điệp lớn: Cộng đồng hãy tiếp tục cùng nhau ghi lại những ký ức đang dần phai nhạt theo thời gian, sưu tầm, lưu giữ thật tốt những tấm ảnh quý về các liệt sĩ nói riêng và về gia đình nói chung mà hầu hết đang bị hư hỏng để lịch sử không bao giờ bị mờ phai.
![]() |
| Đoàn công tác gồm các chuyên gia và cán bộ làm công tác bảo quản hiện vật bảo tàng, trung tâm lưu trữ tham quan Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá, xã Hoài Đức, thành phố Hà Nội. Ảnh: TTXVN |
Trở về với thực tế hiện nay, câu chuyện ở Lai Xá đứng trước nguy cơ "mất mát ký ức" phản ánh vấn đề chung về bảo tồn di sản trong cộng đồng, nhấn mạnh vai trò của bảo tàng như cầu nối giữa chuyên môn và người dân. Công tác bảo tồn không chỉ là nhiệm vụ của bảo tàng mà là quá trình tương tác hai chiều, tạo nên hệ sinh thái “bảo tàng – cộng đồng” bền vững.
Dự án “Lưu giữ và bảo quản ký ức 50 năm sau chiến tranh Đông Dương” tại làng nhiếp ảnh Lai Xá do Bảo tàng Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ, Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá và Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên phối hợp thực hiện. Dự án được khởi động từ ngày 12/9/2025.
Trong đó, giai đoạn 1 tập trung nghiên cứu, kiểm kê di sản ký ức và di sản vật chất, đặc biệt là di sản ảnh của các liệt sĩ tại làng Lai Xá. Hiện nay, nhóm dự án đã đến từng nhà, gặp gỡ thân nhân 44 gia đình liệt sĩ, lắng nghe câu chuyện, kiểm kê và số hóa di sản ảnh của 39 gia đình, đồng thời tổ chức chia sẻ kinh nghiệm bảo quản ảnh ngay tại cộng đồng.
Tại hội thảo, các chuyên gia đến từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ và Bảo tàng Hà Nội chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm trong công tác bảo tồn tư liệu ảnh; lưu giữ, bảo quản các kỷ vật chất liệu giấy, ảnh đang được gìn giữ trong cộng đồng dân cư làng nhiếp ảnh Lai Xá cũng như tại kho cơ sở của Bảo tàng Hà Nội. Hội thảo gồm các buổi lý thuyết chuyên sâu về tư liệu ảnh, nguyên nhân gây hư hỏng, nguyên tắc bảo quản, cùng các buổi thực hành trực tiếp về lưu trữ và xử lý bộ sưu tập ảnh.
( PLM) - Tai nạn đuối nước ở trẻ em luôn để lại những nỗi đau mất mát cho gia đình và cộng đồng. Do vậy, việc tăng cường các kiến thức, trang bị kỹ năng, biện pháp cơ bản để bảo vệ trẻ em phòng tránh rủi ro được các địa phương phối hợp cùng lực lượng chức năng đặc biệt quan tâm chú trọng, nhất là trong mùa mưa bão.
(PLM) - Sáng ngày 15.7, tại trụ sở Bộ Tư Pháp, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Cục Quản lý Thi hành án dân sự đã tổ chức Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi "Chuyện nghề Thi hành án dân sự" lần thứ II.
PLM - THADS Nghệ An kỷ niệm 80 năm truyền thống, khẳng định 10 năm liên tiếp vượt chỉ tiêu, quyết liệt thu hồi tài sản, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp.
(PLM) - Chiều 12/7, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đoàn công tác đã đến thăm, tặng quà 20 gia đình chính sách tại xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026). Tham gia đoàn công tác có ông Nguyễn Quang Thái, Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Bộ Tư pháp; ông Nguyễn Thắng Lợi, Cục trưởng Cục Quản lý thi hành án dân sự; lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp. Về phía tỉnh Nghệ An có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh cùng đại diện Sở Tư pháp, Thi hành án dân sự tỉnh và chính quyền địa phương.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
PLM - Trở lại đại công trường này vào những ngày tháng 7, phóng viên ghi nhận hàng trăm con người đang miệt mài thực hiện từng hạng mục của công trình, tạo nên dáng dấp tòa nhà đang vươn lên mạnh mẽ.
(PLM) - Ngày 8.7, toàn án Nhân dân khu vực 1 - Tuyên Quang đã mở phiên toà xét xử sơ thẩm vụ án dân sự thụ lý số 313 ngày 16.12.2025 về việc Tranh chấp hợp đồng vay tài sản giữa nguyên đơn là ông Đỗ Văn Khoát, sinh năm 1977. Bị đơn là ông Phạm Văn Tuyến sinh năm 1974. Tuy nhiên, người đại diện theo uỷ quyền của ông Khoát là bà Nguyễn Thị Hoa có đơn xin xét xử vắng mặt, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn ông Nguyễn Vĩnh Ban vắng mặt. Vì vậy sau thời gian nghị án, Hội đồng xét xử đã quyết định hoãn phiên toà tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Phiên toà sẽ được mở lại vào ngày 25.7 tới.
PLM - Theo ghi nhận thực tế của phóng viên báo Pháp luật Việt Nam, trong quá trình thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2, đơn vị thi công đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép.
Từ xuất phát điểm khiêm tốn chỉ với 7 cán bộ ban đầu, Báo Pháp luật Việt Nam đã vươn mình trở thành cơ quan báo chí đa phương tiện, đa nền tảng, phủ sóng mạnh mẽ trên nền tảng số. Xuyên suốt chặng đường 41 năm qua, Báo luôn tự hào là cánh tay nối dài của Bộ Tư pháp, tiên phong lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đánh giá về hành trình nỗ lực không ngừng nghỉ này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc khẳng định: "Báo Pháp luật Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là cơ quan ngôn luận nòng cốt của Bộ Tư pháp, đồng thời là cơ quan báo chí uy tín hàng đầu trong lĩnh vực truyền thông pháp luật. Hơn bốn thập kỷ qua, Báo đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị - xã hội, trở thành cầu nối tin cậy giữa cơ quan quản lý nhà nước với người dân, doanh nghiệp, đồng thời gắn kết quá trình xây dựng pháp luật với thực tiễn đời sống. Không chỉ khơi dậy ý thức trách nhiệm công dân, Báo còn hun đúc tinh thần thượng tôn pháp luật, phụng sự xã hội. Bản sắc ấy, được vun đắp qua nhiều thế hệ người làm báo Pháp luật Việt Nam, đó cũng chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt và vị thế vững chắc của Báo Pháp luật Việt Nam trong hệ thống báo chí cách mạng”.