Loạt giải pháp thúc đẩy xuất khẩu trước biến động thương mại toàn cầu

Theo công điện, ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo, các Bộ, cơ quan, địa phương đã nỗ lực, cố gắng trong thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu, phát triển, mở rộng thị trường. Trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước; trong đó xuất khẩu đạt 76,4 tỷ USD, tăng 18,3% và nhập khẩu đạt 79,3 tỷ USD, tăng 26,3%.

Tuy nhiên, từ đầu tháng 3/2026, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông đã tạo ra cú sốc mới đối với thương mại toàn cầu. Giá năng lượng và chi phí logistics tăng mạnh kéo theo chi phí sản xuất, vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu gia tăng. Bên cạnh đó, chính sách thuế quan của nhiều quốc gia diễn biến phức tạp, tạo thêm áp lực đối với hoạt động thương mại quốc tế.

Để chủ động thích ứng linh hoạt, kịp thời, phù hợp, hiệu quả với tình hình thế giới, thúc đẩy hơn nữa hoạt động xuất khẩu góp phần thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế năm 2026 đạt từ 10% trở lên, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, cơ quan, địa phương kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu, nhằm đa dạng hoá thị trường, đa dạng hoá sản phẩm, đa dạng hoá chuỗi cung ứng. Đồng thời, tăng cường thu hút đầu tư, đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hoá; rà soát, thúc đẩy mạnh mẽ các dự án sản xuất, xuất khẩu.

Bên cạnh đó, theo chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động chuẩn bị các nội dung để trao đổi, làm việc với phía Hoa Kỳ thúc đẩy ký kết Hiệp định thuế đối ứng cân bằng, công bằng.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương thực hiện các giải pháp đảm bảo nguồn cung xăng dầu phục vụ cho sản xuất, tiêu dùng theo các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; tuyệt đối không để đứt gãy, thiếu hụt nguồn cung, bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp;

Tập trung hỗ trợ các địa phương, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp khai thác có hiệu quả các FTA mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là các FTA với Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh và Bắc Ai-len, Liên minh Kinh tế Á-Âu và Hiệp định CPTPP; Đẩy nhanh tiến độ đàm phán, ký kết các Hiệp định thương mại tự do mới, nhất là với Mỹ La tinh, Trung đông và Pakistan; mở rộng, khai thác hiệu quả thị trường mới, nhất là thị trường Halal, Trung Đông, Mỹ, La-tinh, Châu Phi...;

Điều phối, đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng bám sát thực tiễn thị trường và nhu cầu doanh nghiệp, chú trọng các thị trường trọng điểm, thị trường mới, các thị trường ít bị áp lực bởi xung đột hiện nay; triển khai giải pháp đa dạng hoá thị trường xuất khẩu, thị trường nhập khẩu; tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam, cung cấp thông tin về tình hình an ninh chính trị của khu vực Trung Đông và tình hình lưu chuyển hàng hoá qua eo biển Hormuz…

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ thúc đẩy gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU đối với thủy sản, đầu tư hạ tầng nghề cá và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý ngành thủy sản. Bộ cũng phải tăng cường đàm phán mở cửa thị trường cho nông sản, đặc biệt là các loại trái cây và rau quả có thế mạnh, đồng thời phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu và hệ thống truy xuất nguồn gốc nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu…

Ở khía cạnh chính sách tài chính và tiền tệ, Bộ Tài chính được giao theo dõi sát diễn biến thị trường, phối hợp điều hành giá xăng dầu và rà soát các mức thuế xuất nhập khẩu phù hợp với lộ trình hội nhập để hỗ trợ sản xuất trong nước. Ngân hàng Nhà nước sẽ điều hành tỷ giá linh hoạt, hài hòa với lãi suất nhằm ổn định thị trường tiền tệ, đồng thời tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp và người dân để thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Công Thương, UBND các tỉnh, thành phố và cơ quan liên quan xây dựng, nâng cấp cơ sở hạ tầng giao thông, kho bãi, cảng biển nước sâu, trung tâm logistics trên các tuyến đường, hành lang kết nối cảng của Việt Nam với các nước để đáp ứng nhu cầu xuất, nhập khẩu hàng hóa.

Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan thúc đẩy các biện pháp chính trị - ngoại giao, tiếp tục nắm chắc tình hình thế giới và khu vực, nhất là về thương mại, đầu tư; xây dựng, củng cố và tăng cường quan hệ tốt đẹp với các nước; đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao kinh tế, mở rộng thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy xuất khẩu, đầu tư, kinh doanh có hiệu quả ở thị trường nước ngoài.

Đối với Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Thủ tướng yêu cầu chủ động nắm bắt và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường liên kết, chia sẻ thông tin về sản xuất, mùa vụ và thị trường tiêu thụ nông sản. Các địa phương có hoạt động xuất khẩu nông sản qua biên giới cần thường xuyên cập nhật tình hình để khuyến cáo người dân và doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, đóng gói và giao nhận hàng hóa, tránh xảy ra ùn ứ.

Các Tập đoàn, Tổng Công ty nhà nước, doanh nghiệp xuất khẩu được giao nhiệm vụ tổ chức sản xuất, kinh doanh linh hoạt, hiệu quả; kịp thời báo cáo, đề xuất, kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền xử lý các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu của doanh nghiệp; đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu chính ngạch gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm, chú trọng phát triển các thị trường ngách để đa dạng hoá thị trường xuất khẩu.