Kiến trúc cổ
Cụ Đinh Chái (94 tuổi), ở thôn Tân Hy 1 cho biết, lăng vạn Tân Thạnh được xây dựng cách đây hơn 200 năm. Khi xưa, các dòng họ Huỳnh, Nguyễn, Đoàn từ Thanh Hóa, Nghệ An, Thuận Hóa có công khai hoang và lập làng Tân Hy. Từ đó, dọc cửa biển Sa Cần, những làng chài xuất hiện với các nghề như nghề lưới vây (làng Sơn Trà), nghề lưới rê (làng Thượng Hòa), nghề lưới chuồn, nghề mành chà, nghề mành đèn (làng Tân Hy)... Trong tâm thức của ngư dân, cá Ông là Thần Nam Hải, vị phúc thần độ mạng, giúp họ vượt qua hiểm nguy khi đánh bắt trên biển. Do vậy, ngư dân ở làng Tân Hy đã dựng lăng vạn Tân Thạnh để thờ cá Ông.
Lăng vạn Tân Thạnh hiện vẫn còn lưu giữ nghệ thuật kiến trúc đặc sắc của người xưa. Lăng xây dựng kiểu 3 gian bằng đá ong và vôi vữa tam hợp, hệ thống vì kèo bằng gỗ. Đỉnh mái đắp nổi lưỡng long tranh châu. Trán lăng đắp nổi hoa văn hình dơi và áp sành gốm men hoa lam tạo thành chữ Hán Nôm dịch nghĩa là "Vạn Tân Thạnh”. Hai bên hiên là máng xối được đắp nổi cá chép.
Lăng gồm gian chính và 2 gian bên. Gian chính thờ thần chủ Thần Nam Hải, giữa ban thờ có chữ Hán Nôm kiểu đại tự "Thần” được trang trí vẽ màu kết hợp áp xà cừ. Đây là kiểu trang trí khác so với một số lăng thờ cá Ông ở Quảng Ngãi, thể hiện sự tinh xảo, sáng tạo của nghệ nhân. Phía trước ban thờ là những hòm gỗ đựng cốt Ông. Long đình và bát bửu bằng gỗ, chạm khắc công phu chủ đề lưỡng long tranh châu, ngũ phúc, triền chi, bên trong long đình đặt một thần vị ghi tước của Ông bằng chữ Hán.
Từ cửa chính bước vào lăng là ban thờ hội đồng. Các ban thờ tả ban, hữu ban, tiền hiền, hậu hiền ở 2 gian bên, được trang trí vẽ màu các chủ đề đại tự Hán Nôm, câu đối, hoa dây, ngũ phúc. Đối diện với lăng chính là bình phong, trụ biểu. Bình phong dạng hình cuốn thư, đắp nổi và áp mảnh sành men hoa lam chủ đề Long Mã, Hổ Chầu. Hai bên bình phong là trụ biểu hình vuông cao, đỉnh trang trí hoa sen bằng vữa tam hợp. Thông qua các hoa văn trang trí đã khẳng định lăng vạn Tân Thạnh được xây dựng vào thời Nguyễn thế kỷ XIX.
Những tài liệu quý
Ông Long Hoài Thu (76 tuổi), chủ vạn Tân Thạnh đã cho chúng tôi xem nhiều tài liệu được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Đây là những tài liệu quý, hiếm có ở các lăng vạn khác. Cụ thể là, sắc phong đề ngày 25/7/1924, vua Khải Định ghi nhận công lao, gia tặng bậc Trung Đẳng thần, mỹ hiệu “Uông Nhuận” cho thần Nam Hải và làng Tân Hy có nhiệm vụ thờ cúng. Tờ từ ủng hộ 9 sào ruộng hương hỏa để cúng lệ xuân cho lăng cùng 3 cổ miếu trong làng được các vị hương chức, hào mục, lý dịch lập ngày 17 tháng 7 năm Thành Thái thứ 17 (1905) và Cựu tri hương Ngô Văn Phương, thủ sắc Ngô Văn, Cựu tri hương Phan Văn Sài, thủ bổn Hóa, cựu xã Phan Văn Trị, Chủ ấp Huỳnh Tiến Trí đồng ký chấp thuận.
Ngoài ra, còn có Bản kê những người đóng góp tiền bạc, đồ thờ cúng, khí tự cho lăng lập ngày 15 tháng 2 năm Bảo Đại thứ 19 (1943). Tờ từ kêu gọi dân vạn các vức Cây Bàng, Công Hội, Vũng Cảm đóng góp thêm 14,8 nghìn đồng bạc để tôn tạo lăng do các ông Nguyễn Khéo - Chủ vạn, ông Nguyễn Đoái - Chánh đốc công lập ngày 28/7/1961. Bản Quy ước của vạn có xác nhận của Trưởng vạn Nguyễn Lệ, Phó trưởng Phan Trường, Thư ký Phạm Cống, 53 nghiệp chủ vạn, lập ngày 15/10/1974 gồm 32 điều định mức tiền, lễ vật của ngư dân, nghiệp chủ đóng góp, ngày họp vạn và ngày lễ tế tại lăng (lễ cầu ngư 16/2, lễ tế thu 16/7)... Qua các tài liệu cho thấy, lăng vạn Tân Thạnh có tầm quan trọng trong đời sống văn hóa của ngư dân làng Tân Hy xa xưa cho đến ngày nay.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Hình ảnh những chiếc thuyền nhôm chở học sinh cùng người dân ở thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, tỉnh Quảng Trị vượt sông Gianh giữa lúc nước lũ dâng cao, chảy xiết vào chiều ngày 9/11/2026, được đăng tải trên một số nền tảng mạng xã hội khiến nhiều người thót tim, lo lắng.
(PLM) - 80 năm kể từ ngày bản Hiến pháp đầu tiên được thông qua, tinh thần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân tiếp tục được kế thừa và phát huy. Với ý nghĩa lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, ngày 9/11 đã dần trở thành ngày hội của toàn dân, tạo nét đẹp văn hóa “sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”. Để đất nước vươn mình phát triển mạnh mẽ, với bản lĩnh cùng kinh nghiệm quý báu trong xây dựng, thi hành pháp luật thời gian vừa qua, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của toàn dân, nhất định chúng ta sẽ thành công trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới, vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
(PLM) - Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn thăm, chúc mừng Bộ Tư pháp nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, nhấn mạnh đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và tăng cường giáo dục pháp luật từ nhà trường đến xã hội.
PLM - Sáng ngày 8/11, tại Bộ Tư pháp đã diễn ra Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026. Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và chứng nhận Gương sáng pháp luật năm 2026 cho các tập thể, cá nhân xuất sắc. Ban Tổ chức cũng đã tiến hành trao giải Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật” trên Cổng Pháp luật Quốc gia. Đây là hoạt động thiết thực nhằm biểu dương những điển hình tiên tiến đại diện cho các ngành, các cấp và địa phương; qua đó cổ vũ, lan tỏa tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong toàn xã hội.
PLM - Sáng ngày 7/11, tại hội trường Bộ Tư pháp đã diễn ra lễ tổng duyệt cấp Quốc gia hưởng ứng ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc dự và chủ trì lễ tổng duyệt. Ngày mai 8/11, lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026 sẽ được Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương tổ chức tại hội trường Bộ Tư pháp.
Lực lượng bộ đội biên phòng Quảng Trị vừa kịp thời tiếp cận, hỗ trợ một ngư dân bị thủng dạ dày khi đang đánh bắt hải sản trên biển vào bờ cấp cứu.
Cơ quan Công an phường Lào Cai đang tiến hành xác minh, xử lý vụ việc một nữ tài xế ô tô có hành vi chèn ép và va chạm với xe máy điện do một phụ nữ đang mang thai điều khiển trên đường phố.
Tuyến đường 15km với tổng mức đầu tư 225 tỷ đồng vừa chính thức khởi công, mở ra trục giao thông huyết mạch kết nối dòng máu ruột thịt và góp phần bảo tồn giống nòi cho đồng bào dân tộc Chứt giữa hai bản Cà Xen (Quảng Trị) và Rào Tre (Hà Tĩnh).
PLM-Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên thì bến thuỷ nội địa thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam, thành phố Bắc Ninh hoạt động có dấu hiệu trái phép gây bụi, khiến nhiều đoạn đường bị hư hỏng ảnh hưởng đến môi trường và đời sống sinh hoạt của người dân đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông.
PLM - Về xã Hưng Đạo hôm nay, bất kỳ ai cũng ấn tượng bởi một diện mạo nông thôn tươi mới, trong lành và tràn đầy sức sống. Những con đường bê tông rộng mở, rợp bóng cây xanh, hệ thống đèn đường chiếu sáng đến tận từng ngõ xóm cùng những dải hoa rực rỡ sắc màu… đó không chỉ là sự thay đổi về cảnh quan, mà là minh chứng cho một nếp sống văn minh đang hiện hữu trong từng gia đình
