Kiến trúc cổ
Cụ Đinh Chái (94 tuổi), ở thôn Tân Hy 1 cho biết, lăng vạn Tân Thạnh được xây dựng cách đây hơn 200 năm. Khi xưa, các dòng họ Huỳnh, Nguyễn, Đoàn từ Thanh Hóa, Nghệ An, Thuận Hóa có công khai hoang và lập làng Tân Hy. Từ đó, dọc cửa biển Sa Cần, những làng chài xuất hiện với các nghề như nghề lưới vây (làng Sơn Trà), nghề lưới rê (làng Thượng Hòa), nghề lưới chuồn, nghề mành chà, nghề mành đèn (làng Tân Hy)... Trong tâm thức của ngư dân, cá Ông là Thần Nam Hải, vị phúc thần độ mạng, giúp họ vượt qua hiểm nguy khi đánh bắt trên biển. Do vậy, ngư dân ở làng Tân Hy đã dựng lăng vạn Tân Thạnh để thờ cá Ông.
Lăng vạn Tân Thạnh hiện vẫn còn lưu giữ nghệ thuật kiến trúc đặc sắc của người xưa. Lăng xây dựng kiểu 3 gian bằng đá ong và vôi vữa tam hợp, hệ thống vì kèo bằng gỗ. Đỉnh mái đắp nổi lưỡng long tranh châu. Trán lăng đắp nổi hoa văn hình dơi và áp sành gốm men hoa lam tạo thành chữ Hán Nôm dịch nghĩa là "Vạn Tân Thạnh”. Hai bên hiên là máng xối được đắp nổi cá chép.
Lăng gồm gian chính và 2 gian bên. Gian chính thờ thần chủ Thần Nam Hải, giữa ban thờ có chữ Hán Nôm kiểu đại tự "Thần” được trang trí vẽ màu kết hợp áp xà cừ. Đây là kiểu trang trí khác so với một số lăng thờ cá Ông ở Quảng Ngãi, thể hiện sự tinh xảo, sáng tạo của nghệ nhân. Phía trước ban thờ là những hòm gỗ đựng cốt Ông. Long đình và bát bửu bằng gỗ, chạm khắc công phu chủ đề lưỡng long tranh châu, ngũ phúc, triền chi, bên trong long đình đặt một thần vị ghi tước của Ông bằng chữ Hán.
Từ cửa chính bước vào lăng là ban thờ hội đồng. Các ban thờ tả ban, hữu ban, tiền hiền, hậu hiền ở 2 gian bên, được trang trí vẽ màu các chủ đề đại tự Hán Nôm, câu đối, hoa dây, ngũ phúc. Đối diện với lăng chính là bình phong, trụ biểu. Bình phong dạng hình cuốn thư, đắp nổi và áp mảnh sành men hoa lam chủ đề Long Mã, Hổ Chầu. Hai bên bình phong là trụ biểu hình vuông cao, đỉnh trang trí hoa sen bằng vữa tam hợp. Thông qua các hoa văn trang trí đã khẳng định lăng vạn Tân Thạnh được xây dựng vào thời Nguyễn thế kỷ XIX.
Những tài liệu quý
Ông Long Hoài Thu (76 tuổi), chủ vạn Tân Thạnh đã cho chúng tôi xem nhiều tài liệu được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Đây là những tài liệu quý, hiếm có ở các lăng vạn khác. Cụ thể là, sắc phong đề ngày 25/7/1924, vua Khải Định ghi nhận công lao, gia tặng bậc Trung Đẳng thần, mỹ hiệu “Uông Nhuận” cho thần Nam Hải và làng Tân Hy có nhiệm vụ thờ cúng. Tờ từ ủng hộ 9 sào ruộng hương hỏa để cúng lệ xuân cho lăng cùng 3 cổ miếu trong làng được các vị hương chức, hào mục, lý dịch lập ngày 17 tháng 7 năm Thành Thái thứ 17 (1905) và Cựu tri hương Ngô Văn Phương, thủ sắc Ngô Văn, Cựu tri hương Phan Văn Sài, thủ bổn Hóa, cựu xã Phan Văn Trị, Chủ ấp Huỳnh Tiến Trí đồng ký chấp thuận.
Ngoài ra, còn có Bản kê những người đóng góp tiền bạc, đồ thờ cúng, khí tự cho lăng lập ngày 15 tháng 2 năm Bảo Đại thứ 19 (1943). Tờ từ kêu gọi dân vạn các vức Cây Bàng, Công Hội, Vũng Cảm đóng góp thêm 14,8 nghìn đồng bạc để tôn tạo lăng do các ông Nguyễn Khéo - Chủ vạn, ông Nguyễn Đoái - Chánh đốc công lập ngày 28/7/1961. Bản Quy ước của vạn có xác nhận của Trưởng vạn Nguyễn Lệ, Phó trưởng Phan Trường, Thư ký Phạm Cống, 53 nghiệp chủ vạn, lập ngày 15/10/1974 gồm 32 điều định mức tiền, lễ vật của ngư dân, nghiệp chủ đóng góp, ngày họp vạn và ngày lễ tế tại lăng (lễ cầu ngư 16/2, lễ tế thu 16/7)... Qua các tài liệu cho thấy, lăng vạn Tân Thạnh có tầm quan trọng trong đời sống văn hóa của ngư dân làng Tân Hy xa xưa cho đến ngày nay.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Ngày Tránh thai Thế giới 26/9 gióng hồi chuông về mang thai ngoài ý muốn và sức khỏe sinh sản. Bài viết nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình, tránh thai đúng cách và bảo vệ tương lai người trẻ.
Trong chương trình “Bản lĩnh doanh nhân”, NSƯT Hoàng Hải và Á hậu 1 Hoa hậu Thế giới Doanh nhân 2018 Nguyễn Hồng Nhung cùng chia sẻ về công việc, những lựa chọn trong cuộc sống và cách họ đối diện với những khó khăn trên hành trình của mình. Hai con người, hai hành trình và hai lĩnh vực rất khác nhau. Nhưng có lẽ bản lĩnh không chỉ nằm ở việc chúng ta đạt được bao nhiêu thành công, mà còn nằm ở cách chúng ta giữ gìn những giá trị quan trọng nhất trong hành trình ấy.
(PLM) - Thực hiện Kế hoạch số 780 của UBND tỉnh Nghệ An và Kế hoạch số 2037 của Công an tỉnh Nghệ An về việc phát động Chiến dịch “Đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn” năm 2026; sáng ngày 25/9/2026, tại Nhà văn hóa thôn Phong Thịnh, xã Minh Châu, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Nghệ An đã phối hợp tổ chức Chương trình tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thông và huấn luyện kỹ năng lái xe an toàn cho cán bộ, lực lượng an ninh cơ sở và đông đảo người dân địa phương.
Nguyễn Ngọc - Trung Văn - Anh Trần - Minh Anh
(PLM) - Người trẻ Hà Nội đang “hồi sinh” đồ chơi Trung thu truyền thống bằng sáng tạo và chất liệu mới, biến đèn ông sao, voi ngựa, đèn kéo quân thành những tác phẩm vừa đẹp, vừa an toàn, giàu ký ức văn hóa.
(PLM) - Sáng 22/9, tại Trường Đại học Luật TP HCM - Phân hiệu Quảng Trị, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị tổ chức chương trình “Truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Tư pháp tại Quảng Trị”.
PLM - Theo ghi nhận của phóng viên báo Pháp luật Việt Nam những ngày đầu tháng 9.2026, nhiều hạng mục dự án cải tạo khuôn viên ao Đầm Bối có dấu hiệu chưa đảm bảo chất lượng theo hồ sơ thiết kế.
Đình Hưng - Đình Quyền
PLM - Ngày 21/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy văn hóa thi hành pháp luật”. Chủ trì hội thảo có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh.
PLM- Tiếp tục hành trình Caravan mùa 4, sáng ngày 19.9, tại quảng trường UBND xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng đã diễn ra chương trình Tuyên truyền phổ biến luật về an toàn giao thông học đường với sự tham gia của hơn 1000 cháu học sinh đến từ nhiều trường học trên địa bàn xã, cùng các đại biểu đến từ báo Pháp luật Việt Nam, UBND tỉnh Lâm Đồng và lãnh đạo xã Tuy Đức.
PLM- Sáng ngày 18/9 chương trình Caravan mùa 4 do báo Pháp luật Việt Nam cùng phối hợp với Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng tổ chức với chủ đề “Vững tay lái – Sáng đường biên” đã làm lễ xuất phát tại khu đô thị Vạn Phúc City, thành phố Hồ Chí Minh.
PLM - Vừa qua, tại Hà Nội, Lễ bốc thăm chia bảng và họp kỹ thuật Giải bóng đá “Báo chí đồng hành cùng Doanh nghiệp” lần thứ VII -2026 đã diễn ra với sự góp mặt của 12 đội bóng đến từ các cơ quan báo chí và cộng đồng doanh nghiệp có chung niềm đam mê với môn thể thao vua.
