Phim về nghề báo đếm trên đầu ngón tay
Nghề báo chính là một “mỏ vàng” của điện ảnh: có yếu tố kịch tính, có chiều sâu xã hội, có xung đột và những giằng xé nội tâm rất thật. Từ một phóng sự điều tra đến một bài phản biện xã hội, từ việc nhà báo đối mặt với nguy hiểm, đến áp lực giữa nghề nghiệp và đạo đức cá nhân, tất cả đều là chất liệu “đắt giá”.
Ở các nền điện ảnh phát triển như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản hay Pháp, nghề báo được đưa lên màn ảnh như một biểu tượng về sự phản biện xã hội và tiếng nói của công lý. Các phim như: Spotlight (Mỹ), The Post (Mỹ), Kill the Messenger, hay Argon (Hàn Quốc) đều từng gây tiếng vang bởi nội dung hấp dẫn và góc nhìn thẳng thắn về nghề báo.
Còn ở Việt Nam, số lượng phim viết về nghề báo chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đa phần là những bộ phim truyền hình cũ, ở trong điện ảnh thì gần như trống vắng. Năm 2006, phim “Nghề báo” của đạo diễn Phi Tiến Sơn dài 20 tập khiến dư luận dậy sóng. Những nhân vật trong phim có người hành nghề trong sáng, cũng có trường hợp đánh mất chính mình vì sự cám dỗ của đồng tiền. Phim cũng khai thác trực diện nhiều góc tối liên quan đến tham nhũng, hối lộ, những mối nguy hiểm mà nhà báo có thể gặp phải trong quá trình tác nghiệp.
Phim “Đèn vàng” dài 12 tập, dựa theo tiểu thuyết cùng tên của Trần Chiến chạm đến những vấn đề bức thiết của đời sống được nhìn từ góc độ báo chí như giáo dục, tiêu cực đất đai. Năm 2007, đạo diễn Quốc Trọng làm phim “Phóng viên thử việc”, kể câu chuyện về các phóng viên mới vào nghề, những chi tiết về tình yêu, lý tưởng của người trẻ. “Mặt nạ da người” (2012) là cuộc chiến không khoan nhượng giữa thật và giả, thiện và ác trong chính mỗi con người. Với kịch bản sắc sảo, hấp dẫn của Nguyễn Xuân Trường, đạo diễn Mai Hồng Phong đã kể câu chuyện về nghề báo, một nghề hoàn toàn khác so với những gì mà người ta vẫn thường tưởng tượng, luôn phải đối mặt với những hiểm nguy, áp lực.
Không thể phủ nhận rằng, một số phim truyền hình Việt từng có nhân vật nhà báo, nhưng hầu hết chỉ xuất hiện như một vai phụ, thậm chí bị xây dựng khá khuôn mẫu, hoặc là nhà báo chính trực đến mức lý tưởng hóa, hoặc là nhân vật “giàu tình cảm” nhưng ít chiều sâu nghề nghiệp. Những cảnh phim quen thuộc như: nhà báo gõ máy tính, cầm máy ghi âm, hoặc “lăn lộn” hiện trường một cách phi thực tế, hay tay lăm lăm sổ ghi chép, thậm chí nhiều phim lại làm lố khi nhà báo làm thay cả công tác điều tra phá án của công an… làm cho khán giả cảm thấy xa rời. Thiếu sự chân thật và thiếu kịch tính nghề nghiệp khiến các bộ phim ấy không đủ sức hút khán giả.
Cần một “cú hích” từ chính nhà báo và ngành báo chí
Dù nhà báo được xem là “người thư ký trung thành của thời đại”, là người luôn ở tuyến đầu thông tin, nhưng trong phim Việt, hình tượng này lại không được khắc họa rõ nét. Vì sao nghề báo là một nghề vừa có yếu tố điều tra, vừa có yếu tố nhân văn, có sự đấu tranh và dấn thân - lại ít được đưa vào phim ảnh Việt?
Theo một số đạo diễn, biên kịch, lý do lớn khiến các nhà làm phim ngại làm phim về nghề báo là vì đề tài này “nhạy cảm”, dễ đụng chạm. Bởi nghề báo luôn gắn với phản ánh tiêu cực xã hội, sự thật gai góc, đấu tranh chống tiêu cực - điều này khiến các nhà sản xuất lo ngại phải chỉnh sửa kịch bản quá nhiều. Ngoài ra, để xây dựng một kịch bản phim về nghề báo, đòi hỏi người viết phải hiểu rất rõ nghề, có vốn sống và trải nghiệm thực tế. Không thể chỉ xây dựng một nhà báo qua vài cú điện thoại và ngồi gõ bàn phím. Trong khi đó, nhiều biên kịch, đạo diễn trẻ hiện nay ít có cơ hội tiếp xúc sâu với nghề báo, nên thiếu sự cảm nhận chân thực. Điều này dẫn đến việc e ngại khi tiếp cận đề tài.
Một lý do nữa là thị hiếu khán giả Việt hiện đang thiên về những đề tài giải trí dễ xem: tình yêu, gia đình, hành động... Phim điều tra, phản biện xã hội như phim về nghề báo lại được xem là “khó nuốt”, không dễ hút khán giả đại chúng.
Nếu nhà báo là người kể chuyện cho xã hội, thì điện ảnh chính là phương tiện để kể lại những câu chuyện đó một cách giàu cảm xúc hơn, sống động hơn. Thiết nghĩ, nếu như Hội Nhà báo Việt Nam có những cuộc vận động, trại sáng tác điện ảnh về đề tài báo chí, hoặc tổ chức các cuộc thi viết kịch bản phim về nghề báo, thì đây sẽ là cơ hội để “kéo” điện ảnh đến gần hơn với đời sống nghề nghiệp này.
Về phần mình, những người trong nghề báo từ các cơ quan báo chí, hội nhà báo, đến từng phóng viên, biên tập viên chủ động liên kết với giới làm phim để kể những câu chuyện nghề đầy chất liệu mà họ đang sống mỗi ngày. Nhà báo không chỉ đi điều tra chống tham nhũng, nói lên sự thật, mà còn là những người đi cứu trợ thiên tai, đồng hành với người yếu thế, kể lại những câu chuyện tử tế. Những đề tài ấy hoàn toàn có thể làm phim với góc nhìn tích cực, nhân văn và lay động cảm xúc.
Thùy Dương
Theo dõi chúng tôi trên:
Khoảng 11h ngày 13/11, một vụ nổ nghi do khí gas xảy ra tại cửa hàng kinh doanh gas 6 Nồm, số 81 đường Bùi Văn Ba, phường Tân Thuận, TPHCM. Vụ nổ khiến căn nhà số 81 và 83 đổ sập hoàn toàn, các căn nhà liền kề bị hư hỏng nặng. Nhiều mảng bê tông, gạch đá văng ra mặt đường, gây ùn ứ giao thông qua khu vực. Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TPHCM và Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ Công an TPHCM trực tiếp có mặt chỉ đạo công tác tìm kiếm, cứu nạn.
(PLM) - Chiều 11/11, Đội CSGT Cát Lái, thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với V.V.Tr. 18 tuổi, quê Quảng Trị và L.H.Th, 22 tuổi, quê Cà Mau liên quan vụ nhóm thanh niên chạy xe máy bốc đầu, lạng lách gây mất trật tự trên đường Kha Vạn Cân, phường Linh Xuân.
(PLM)- Ngày 12/11, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Đặng Xuân Triều (SN 1999, trú tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) để điều tra về hành vi vận chuyển hàng cấm.
Chiều 11/11, tại Hà Nội, Hội Nhà báo thành phố Hà Nội tổ chức họp các đoàn vận động viên và bốc thăm các môn thi đấu Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026. Hội khỏe năm nay có sự tham gia của 21 đoàn với gần 300 lượt vận động viên, tranh tài ở 6 môn thể thao
(PLM) - Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, ngày 9/11, Trường Đại học Luật TP HCM phối hợp với Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức lễ công bố và phát động Giải thưởng Tinh hoa pháp lý Việt Nam lần thứ hai, năm 2027, với thông điệp “Vinh danh giá trị – Kiến tạo tương lai”. Tham dự buổi lễ có TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP HCM và ông Nguyễn Khắc Văn, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng, cùng đại diện nhiều cơ quan, đơn vị.
PLM - Sau phản ánh về tình trạng tập kết, trung chuyển đất tại khu vực bến thủy nội địa trên sông Lục Nam, thuộc tổ dân phố Nghè, phường Lục Nam đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một cá nhân có hành vi lấn chiếm lòng sông, xây dựng công trình làm gia tăng nguy cơ rủi ro thiên tai.
PLM - Hình ảnh những chiếc thuyền nhôm chở học sinh cùng người dân ở thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, tỉnh Quảng Trị vượt sông Gianh giữa lúc nước lũ dâng cao, chảy xiết vào chiều ngày 9/11/2026, được đăng tải trên một số nền tảng mạng xã hội khiến nhiều người thót tim, lo lắng.
(PLM) - 80 năm kể từ ngày bản Hiến pháp đầu tiên được thông qua, tinh thần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân tiếp tục được kế thừa và phát huy. Với ý nghĩa lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, ngày 9/11 đã dần trở thành ngày hội của toàn dân, tạo nét đẹp văn hóa “sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật”. Để đất nước vươn mình phát triển mạnh mẽ, với bản lĩnh cùng kinh nghiệm quý báu trong xây dựng, thi hành pháp luật thời gian vừa qua, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ của toàn dân, nhất định chúng ta sẽ thành công trong đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển mới, vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
(PLM) - Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn thăm, chúc mừng Bộ Tư pháp nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, nhấn mạnh đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và tăng cường giáo dục pháp luật từ nhà trường đến xã hội.
PLM - Sáng ngày 8/11, tại Bộ Tư pháp đã diễn ra Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026. Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu và Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và chứng nhận Gương sáng pháp luật năm 2026 cho các tập thể, cá nhân xuất sắc. Ban Tổ chức cũng đã tiến hành trao giải Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật” trên Cổng Pháp luật Quốc gia. Đây là hoạt động thiết thực nhằm biểu dương những điển hình tiên tiến đại diện cho các ngành, các cấp và địa phương; qua đó cổ vũ, lan tỏa tinh thần thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong toàn xã hội.
