Phim về nghề báo đếm trên đầu ngón tay
Nghề báo chính là một “mỏ vàng” của điện ảnh: có yếu tố kịch tính, có chiều sâu xã hội, có xung đột và những giằng xé nội tâm rất thật. Từ một phóng sự điều tra đến một bài phản biện xã hội, từ việc nhà báo đối mặt với nguy hiểm, đến áp lực giữa nghề nghiệp và đạo đức cá nhân, tất cả đều là chất liệu “đắt giá”.
Ở các nền điện ảnh phát triển như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản hay Pháp, nghề báo được đưa lên màn ảnh như một biểu tượng về sự phản biện xã hội và tiếng nói của công lý. Các phim như: Spotlight (Mỹ), The Post (Mỹ), Kill the Messenger, hay Argon (Hàn Quốc) đều từng gây tiếng vang bởi nội dung hấp dẫn và góc nhìn thẳng thắn về nghề báo.
Còn ở Việt Nam, số lượng phim viết về nghề báo chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đa phần là những bộ phim truyền hình cũ, ở trong điện ảnh thì gần như trống vắng. Năm 2006, phim “Nghề báo” của đạo diễn Phi Tiến Sơn dài 20 tập khiến dư luận dậy sóng. Những nhân vật trong phim có người hành nghề trong sáng, cũng có trường hợp đánh mất chính mình vì sự cám dỗ của đồng tiền. Phim cũng khai thác trực diện nhiều góc tối liên quan đến tham nhũng, hối lộ, những mối nguy hiểm mà nhà báo có thể gặp phải trong quá trình tác nghiệp.
Phim “Đèn vàng” dài 12 tập, dựa theo tiểu thuyết cùng tên của Trần Chiến chạm đến những vấn đề bức thiết của đời sống được nhìn từ góc độ báo chí như giáo dục, tiêu cực đất đai. Năm 2007, đạo diễn Quốc Trọng làm phim “Phóng viên thử việc”, kể câu chuyện về các phóng viên mới vào nghề, những chi tiết về tình yêu, lý tưởng của người trẻ. “Mặt nạ da người” (2012) là cuộc chiến không khoan nhượng giữa thật và giả, thiện và ác trong chính mỗi con người. Với kịch bản sắc sảo, hấp dẫn của Nguyễn Xuân Trường, đạo diễn Mai Hồng Phong đã kể câu chuyện về nghề báo, một nghề hoàn toàn khác so với những gì mà người ta vẫn thường tưởng tượng, luôn phải đối mặt với những hiểm nguy, áp lực.
Không thể phủ nhận rằng, một số phim truyền hình Việt từng có nhân vật nhà báo, nhưng hầu hết chỉ xuất hiện như một vai phụ, thậm chí bị xây dựng khá khuôn mẫu, hoặc là nhà báo chính trực đến mức lý tưởng hóa, hoặc là nhân vật “giàu tình cảm” nhưng ít chiều sâu nghề nghiệp. Những cảnh phim quen thuộc như: nhà báo gõ máy tính, cầm máy ghi âm, hoặc “lăn lộn” hiện trường một cách phi thực tế, hay tay lăm lăm sổ ghi chép, thậm chí nhiều phim lại làm lố khi nhà báo làm thay cả công tác điều tra phá án của công an… làm cho khán giả cảm thấy xa rời. Thiếu sự chân thật và thiếu kịch tính nghề nghiệp khiến các bộ phim ấy không đủ sức hút khán giả.
Cần một “cú hích” từ chính nhà báo và ngành báo chí
Dù nhà báo được xem là “người thư ký trung thành của thời đại”, là người luôn ở tuyến đầu thông tin, nhưng trong phim Việt, hình tượng này lại không được khắc họa rõ nét. Vì sao nghề báo là một nghề vừa có yếu tố điều tra, vừa có yếu tố nhân văn, có sự đấu tranh và dấn thân - lại ít được đưa vào phim ảnh Việt?
Theo một số đạo diễn, biên kịch, lý do lớn khiến các nhà làm phim ngại làm phim về nghề báo là vì đề tài này “nhạy cảm”, dễ đụng chạm. Bởi nghề báo luôn gắn với phản ánh tiêu cực xã hội, sự thật gai góc, đấu tranh chống tiêu cực - điều này khiến các nhà sản xuất lo ngại phải chỉnh sửa kịch bản quá nhiều. Ngoài ra, để xây dựng một kịch bản phim về nghề báo, đòi hỏi người viết phải hiểu rất rõ nghề, có vốn sống và trải nghiệm thực tế. Không thể chỉ xây dựng một nhà báo qua vài cú điện thoại và ngồi gõ bàn phím. Trong khi đó, nhiều biên kịch, đạo diễn trẻ hiện nay ít có cơ hội tiếp xúc sâu với nghề báo, nên thiếu sự cảm nhận chân thực. Điều này dẫn đến việc e ngại khi tiếp cận đề tài.
Một lý do nữa là thị hiếu khán giả Việt hiện đang thiên về những đề tài giải trí dễ xem: tình yêu, gia đình, hành động... Phim điều tra, phản biện xã hội như phim về nghề báo lại được xem là “khó nuốt”, không dễ hút khán giả đại chúng.
Nếu nhà báo là người kể chuyện cho xã hội, thì điện ảnh chính là phương tiện để kể lại những câu chuyện đó một cách giàu cảm xúc hơn, sống động hơn. Thiết nghĩ, nếu như Hội Nhà báo Việt Nam có những cuộc vận động, trại sáng tác điện ảnh về đề tài báo chí, hoặc tổ chức các cuộc thi viết kịch bản phim về nghề báo, thì đây sẽ là cơ hội để “kéo” điện ảnh đến gần hơn với đời sống nghề nghiệp này.
Về phần mình, những người trong nghề báo từ các cơ quan báo chí, hội nhà báo, đến từng phóng viên, biên tập viên chủ động liên kết với giới làm phim để kể những câu chuyện nghề đầy chất liệu mà họ đang sống mỗi ngày. Nhà báo không chỉ đi điều tra chống tham nhũng, nói lên sự thật, mà còn là những người đi cứu trợ thiên tai, đồng hành với người yếu thế, kể lại những câu chuyện tử tế. Những đề tài ấy hoàn toàn có thể làm phim với góc nhìn tích cực, nhân văn và lay động cảm xúc.
Thùy Dương
Theo dõi chúng tôi trên:
Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên chiều ngày 12/8, đơn vị thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2 thuộc phường Tương Mai tiếp tục đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép cùng với đó nhiều hạng mục được triển khai xây dựng có dấu hiệu chưa đúng với thiết kế.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
(PLM) - Liên quan đến những phản ánh của các hộ dân về công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2), phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với đại diện Thanh tra tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ các nội dung mà người dân nhiều lần kiến nghị.
(PLM) - Từ Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Trí tuệ Sinh Việt chính thức đưa Sinh Việt Edu chi nhánh Sơn La vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục gắn với công nghệ, đào tạo và phát triển con người. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận các phương thức học tập hiện đại cho học sinh tại địa phương.
(PLM) - Ngày 11/8/2026, tại trường bắn TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã bước vào ngày đầu tiên của đợt diễn tập bắn, ném bom đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các bài bay ban ngày.
PLM - Nhằm đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, kết nối chuỗi cung cầu nông sản an toàn và nâng cao giá trị thương hiệu hàng Việt, tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Hà Đông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Tập đoàn AEON Việt Nam chính thức khai mạc Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội. Sự kiện là cầu nối quan trọng đưa nông sản chất lượng cao của Việt Nam vươn xa thông qua hệ thống phân phối hiện đại.
(PLM) - Nhiều năm qua, tuyến đường Đồng Bài, đoạn từ đường Thanh Chương đến đường Đồng Cuốn, phố Thành Công, phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân nơi đây. Mặt đường xuống cấp nghiêm trọng khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Theo thông tin người dân cung cấp, trước khi sáp nhập chính quyền 2 cấp ngày 15/5/2025, UBND TP Thanh Hóa đã ban hành quyết định số 4838/QĐ-UBND phê duyệt dự án “Nâng cấp cải tạo các tuyến đường trên địa bàn phường Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa”, nay là phường Quảng Phú, trong đó có tuyến đường Đồng Bài.
(PLM) - Bệnh viện E cứu sống bệnh nhân suy tim nguy kịch bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái tiên tiến, giúp chức năng tim phục hồi ngoạn mục từ 15–20% lên 60% chỉ sau một tháng.
PLM - Sáng 6-8, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì lễ đón Ngài Dato' Seri Mohamed Khaled bin Nordin, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia, sang thăm chính thức Việt Nam.
PLM - Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là nội dung được các chuyên gia, cơ quan quản lý tập trung trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp Hội Tư vấn Thuế Việt Nam tổ chức sáng 6/8.
