(PLM) - Huyện Chương Mỹ (Hà Nội) có 12 làng với 26 người đỗ đại khoa, thì riêng thôn Chi Nê, xã Trung Hòa đã có tới 11 người được ghi danh trong Văn Miếu Quốc Tử Giám.
aa
Làng khoa bảng Chi Nê có 11 vị đại khoa có tên trong bia tiến sĩ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám.
Cho đến bây giờ, chưa có tài liệu xác định chính xác làng Chi Nê có từ bao giờ. Tên làng cũng thật thú vị, theo chiết tự xưa kia mà các cụ để lại: Chi có nghĩa là loài cỏ thơm, Nê có nghĩa là bùn đất. Chi Nê là cây cỏ mọc trên bùn đất nhưng mang đậm hương thơm tinh khiết.
Làng tiến sĩ ven sông Bùi
Làng khoa bảng Chi Nê, nay thuộc xã Trung Hoà (Chương Mỹ - Hà Nội). Theo một tư liệu không chính thống, làng còn có tên là làng Nứa, trước đây thuộc xã Chi Nê, phủ Chương Đức. Tục truyền, xưa kia làng Nứa nằm trên một quả đồi đầy lứa hóp và lau sậy. Dưới chân đồi là sông Bùi uốn khúc chảy qua, với thượng lưu là dòng Tích giang, khởi nguồn từ thung lũng sông Đà và núi Tản Viên hùng vĩ - tạo nên địa thế “Long cuộn hổ ngồi” thật kỳ vĩ.
Nguyên xưa Chi Nê thuộc tổng Cao Bộ, huyện Mỹ Lương, phủ Quốc Oai, xứ Sơn Tây. Từ sau cuộc khởi nghĩa do Giáo thụ Cao Bá Quát làm quân sư, triều đình nhà Nguyễn có ý muốn dứt bỏ huyện Mỹ Lương, nên đến năm Đồng Khánh thứ 3 (1888), tên huyện chính thức bị xoá sổ, chia năm sẻ bảy. Tổng Cao Bộ nhập về huyện Chương Đức, phủ Ứng Hoà, tỉnh Hà Đông.
Theo sử sách và sắc phong lưu giữ tại đình làng, Chi Nê tuy nhỏ nhưng có bề dày văn hóa và truyền thống hiếu học, khoa bảng. Dưới thời phong kiến, Chi Nê có 11 người đỗ đại khoa, tự hào và vinh quang nhất là 3 dòng họ Ngô, Nguyễn, Trần.
Tiến sĩ Trần Khải được coi là người khai khoa cho làng Chi Nê. Ông sinh năm 1441, thi đỗ Hoàng giáp khoa Nhâm Thìn (1472) đời vua Lê Thánh Tông. Trần Khải làm quan đến chức Đại lý tự khanh, tước Lễ giáo hầu. Con của ông là Trần Phỉ thi đỗ Thám hoa đời vua Lê Uy Mục.
Cuối triều Lê sơ, Thám hoa Trần Phỉ làm quan đến chức Hữu thị lang, Thừa chính sứ xứ An Bang. Đến triều nhà Mạc, Trần Phỉ được thăng làm Thượng thư Bộ Lại, Thượng thư Bộ Binh rồi Thiếu phó, tước Lại quận công. Cháu năm đời của Thám hoa Trần Phỉ là Trần Phủ thi đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Tuất (1634) đời Lê Thần Tông, làm quan đến chức Giám sát ngự sử.
Thống kê các tư liệu, Chi Nê có tới 11 vị khoa bảng trong thời phong kiến. Bởi vậy, làng từng được mệnh danh là một “Đại khoa hương”. Ngoài Trần Khải đỗ Hoàng giáp năm 1472, Chi Nê còn có những vị đại khoa nổi tiếng, như: Lê Hiếu Trung đỗ Tiến sĩ năm 1502, đời vua Lê Hiến Tông; Ngô Cung đỗ Hoàng giáp năm 1583, đời vua Mạc Tuyên Tông; Nguyễn Nhuận đỗ Tiến sĩ năm 1607, đời vua Lê Thần Tông; Nguyễn Hy Tái đỗ Tiến sĩ năm 1650, đời vua Lê Thần Tông; Ngô Khê đỗ Thám hoa năm 1661, đời vua Lê Thần Tông…
Nhiều vị đại khoa của Chi Nê đảm nhiệm những chức vụ quan trọng của triều đình.
Họ Ngô một bồ tiến sĩ
Chi Nê hiện còn giữ nhiều bia cổ về truyền thống văn hoá thi thư.
Cũng giống rất nhiều làng khoa bảng của Việt Nam, làng Chi Nê cũng đỗ đạt theo dòng họ. Trong số 11 vị đại khoa của làng thì họ Ngô có 3 vị, thế nên câu nói “họ Ngô một bồ tiến sĩ” cũng là ứng với họ Ngô Chi Nê.
Theo sử liệu, 3 vị khoa bảng họ Ngô gồm Tiến sĩ Ngô Cung (đời thứ 2) đỗ Hoàng giáp khoa Quý Mùi (1583), giữ chức Giám sát sứ, Đông các đại học sĩ, tước Lễ khê nam, phong tặng Quang tiến Thân lộc đại phu.
Tiến sĩ Ngô Khuê (đời thứ 4), thi hội đỗ Tam trường khoa Canh Dần, năm Tân Sửu đỗ Thám Hoa, từng giữ chức ở Hàn lâm viện, thăng Ngự sử đài kiêm Ngự sử, Tán trị thừa chính sứ ty Bộ Hộ, Tả hữu thị lang, phong Quang tiến Thận lộc đại phu, tá trị khanh, tước Lan phái nam.
Tiến sĩ Ngô Cầu (đời thứ 4 – em trai Tiến sĩ Ngô Khuê), đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ khoa Canh Tuất, giữ chức Giám sát Ngự sử ty, Trưởng quan Đề điệu, thăng Tham chính sứ Tả Thanh Hoa, giữ chức Triều liệt, Tán trị thừa chính sứ ty xứ Thái Nguyên.
Theo gia phả họ Ngô Chi Nê, thủy tổ họ Ngô là cụ Ngô Bì đến sinh sống, lập nghiệp nơi đây từ những năm đầu thế kỷ 16. Cụ từng làm quan trong triều, giữ chức Thần vũ tá nho trung úy. Cụ có 3 con trai, đều đỗ đạt và làm quan trong triều, trong đó trưởng nam là Tiến sĩ Ngô Cung.
Ngô Cung và 2 cháu nội là Ngô Khuê và Ngô Cầu, trong đó Ngô Khuê giữ nhiều chức vụ quan trọng và có nhiều công lao với triều đình nên khi về trí sĩ được vua ban ruộng làm thực ấp. Khi ông mất được xây lăng thờ, trong lăng có bia ghi danh, công trạng, hàng năm được tổ chức quốc lễ.
Năm 2009, Viện Nghiên cứu Hán Nôm thông báo và dịch thuật về bài văn bia Ngô Khuê. Đầu văn bia có đoạn: “Thường nghe xưa bậc tiền nhân ăn ở hiếu thuận mà đức sáng được nêu, luôn học hành chăm chỉ nên công nghiệp to lớn được ghi danh. Trước sau chọn người tiết tháo hiền lành, có tầm hiểu biết rộng để chép lại làm gương cho đời sau”.
Theo sách “Tam khôi bị lục”, Ngô Khuê từng một lần được cử sang sứ nhà Thanh, sau lại được cử lên biên giới tiếp sứ nhà Thanh, được sứ giả nhà Thanh ca ngợi là bậc giai sĩ nước Nam.
Khi trí sĩ về quê, bạn bè tiễn ông ra cửa nha môn, tặng những câu đối rất đẹp: Cập đệ vinh hoa thiên hạ ít/ Làm quan trong sạch thế gian tinh/ Đậu quế cành thơm huynh đệ sáng/ Vương hòe khóm tốt cháu con vinh.
Lăng Tiến sĩ Ngô Khuê tại Chi Nê.
Lấy cái chết tỏ lòng trung
Tiến sĩ Lê Hiếu Trung là một trong 10 vị đại khoa của làng Chi Nê. Ông thi đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân tại khoa thi Nhâm Tuất (1502) niên hiệu Cảnh Thống triều vua Lê Hiến Tông.
Tuy nhiên không giống như các sĩ tử khác xuất thân là nho sinh đèn sách, khi đi thi Lê Hiếu Trung đang ở đứng trong hàng ngũ quân đội, ông giữ quân hạng Định Huân.
Năm Đinh Mão niên hiệu Đoan Khánh (1507) khi đang làm quan Giám sát Ngự sử, Ông được triều đình cử làm Phó sứ sang nhà Minh tạ ơn việc sách phong. Đến đời vua Quang Thiệu ông được thăng chức Quốc Tử Giám Tư nghiệp. Trong vai trò này, Lê Hiếu Trung giúp Tế tửu trong việc rèn tập sĩ tử.
Trong vị trí Tư nghiệp, Lê Hiếu Trung không chỉ là nhà quản lý về giáo dục, mà còn là nhà giáo mẫu mực, đức trọng tài cao, là trụ cột quốc gia giúp triều đình trong việc “trị quốc, bình thiên hạ”, là cây đại thụ trong nền văn hóa.
Năm 1521, Chiêu Tông sai Mạc Đăng Dung đem quân đánh con Trần Cảo là Cung ở Kinh Bắc, Lạng Nguyên, bắt được Cung và chấm dứt hoàn toàn loạn Trần Cảo. Quyền thế Đăng Dung càng lớn, năm 1522 hoàng đế cùng một số cận thần lánh khỏi Đông Kinh, hiệu triệu thiên hạ diệt Mạc Đăng Dung. Vua Chiêu Tông mới đầu thuận lợi, tưởng chừng như có thể thống nhất cơ đồ thì lại vụng về làm Trịnh Tuy bất mãn.
Năm 1522, khi vua Chiêu Tông đang ở hành cung Thượng Yên Quyết, Trịnh Tuy làm phản, bắt ép xa giá vào xứ Thanh Hoa. Tư nghiệp Lê Hiếu Trung không khuất phục họ Trịnh, ông lấy cái chết để tỏ lòng trung với vua Lê. Có tư liệu nói rằng, ông bị Trịnh Tuy giết.
Sau khi đánh đuổi được nhà Mạc, nhà Hậu Lê được khôi phục đã ghi nhận Tư nghiệp Quốc Tử Giám Lê Hiếu Trung là Tiết nghĩa. Phan Huy Chú trong “Nhân vật chí” cũng liệt Lê Hiếu Trung là Bề tôi Tiết nghĩa.
Nhà bia vinh danh những người đỗ đạt (Kim bảng lưu phương).
Trong đình làng Chi Nê hiện còn lưu giữ bia đá ghi danh 11 vị đỗ đại khoa. Ở làng còn có 3 nhà thờ của 3 dòng họ Nguyễn, Trần, Ngô được xây dựng để tưởng nhớ những vị tiên hiền trong việc học hành thi cử và làm quan trong các triều đại phong kiến. Ba nhà thờ họ đều được xây trên khu đất rộng trước cửa đình làng.
Đình Chi Nê được xây dựng từ lâu đời với lối kiến trúc chạm khắc và đắp nổi công phu. Đình toạ lạc giữa làng, được xây dựng trông hướng Tây Nam, phía trước là sông Bùi uốn lượn. Đình Chi Nê còn lưu giữ nhiều giá trị văn hoá, phản ánh đậm nét truyền thống khoa bảng thi thư của vùng đất hiếu học.
Mùa xuân Bính Ngọ mở ra trong không khí rộn ràng của hàng nghìn lễ hội truyền thống trên khắp cả nước. Giữa dòng người hành hương đông đúc, giữa nhu cầu thưởng ngoạn, tín ngưỡng và du lịch ngày càng tăng, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý lễ hội đang trở thành một xu hướng tất yếu. Không chỉ giúp giảm tải áp lực cho con người, AI còn góp phần kiến tạo một không gian lễ hội văn minh, trật tự, an toàn, để mùa xuân thực sự là mùa của an yên, hướng thiện và kết nối cộng đồng.
(PLVN) - Trong hai năm liên tiếp, Liên hoan phim Cộng đồng quốc tế SineMaya đã trao giải thưởng cho hai bộ phim ngắn do Tổ chức Tài chính Vi mô TNHH MTV Tình Thương (TYM) - Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Trong các bộ phim đạt giải không có diễn viên ngôi sao, không có những cảnh quay lộng lẫy, nhưng với ai đã có dịp xem, cảm xúc vẫn đọng lại mãi. Bởi ở đó, điện ảnh đã thắp lên ánh sáng của lòng nhân, để thấy rằng trên đời niềm tin, niềm hy vọng vẫn luôn hiện diện, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.
Tối 6/12, tại Công viên Thiên văn học (phường Dương Nội), Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tổ chức thành công Lễ Khai mạc Lễ hội Hoa cây cảnh, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền năm 2026. Sự kiện là hoạt động thiết thực mừng Đảng, mừng Xuân, tôn vinh thành tựu nông nghiệp – nông thôn, quảng bá sản phẩm OCOP, làng nghề và giá trị văn hóa truyền thống của Thủ đô.
Không dừng lại ở mùa lễ hội truyền thống từ tháng 1- 4/2026, kế hoạch năm 2026 xác định rõ định hướng phát triển du lịch Chùa Hương quanh năm. Từ tháng 5 đến tháng 12/2026, địa phương tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái, mạo hiểm trên cả bốn tuyến di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương.
Ngày 6/2/2026, tại Hà Nội, Báo Nhân Dân ra mắt video âm nhạc (MV) “Song from a Secret Garden - Secret Garden in Viet Nam” - sản phẩm ghi hình trình diễn của nhóm nhạc Secret Garden tại những địa danh nổi tiếng của tỉnh Ninh Bình, nằm trong dự án âm nhạc quốc tế “Good moring Vietnam”.
Đó là khẳng định của bà Nguyễn Thị Hạnh 74 tuổi hiện đang sinh sống tại Phú Diễn, Hà Nội sau hành trình 7 năm được Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Bảo tàng DTHVN) mời đến gói bánh chưng tại chương trình Tết của bảo tàng hàng năm.
Tình Xuân của Phạm Quốc Cường (Nhà xuất bản Hội nhà văn, xuất bản Quý I năm 2026) là một tập thơ có cấu trúc rõ ràng, vận động theo chiều sâu cảm xúc và ý thức nghệ thuật. Ba phần thơ không tồn tại rời rạc mà liên kết với nhau như một hành trình: Từ tiếng nói cộng đồng - dân tộc, qua thế giới tình cảm cá nhân, rồi lắng lại ở những suy tư nhân sinh, gia đình và đạo lý sống.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu đã ký ban hành Kế hoạch số 49/KH-UBND về tổ chức bắn pháo hoa tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại Thủ đô Hà Nội.
(PLVN) - Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc hơn vai trò trung tâm, vai trò chủ thể của Nhân dân trong thực hiện mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030, hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 và khát vọng xây dựng đất nước ta hùng cường, thịnh vượng.
(PLVN) - Chiều 7/2, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Đại tướng Lương Tam Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã trình bày chuyên đề: Nhận thức, tư duy mới về an ninh trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
(PLVN) - Đảng ta xác định mục tiêu xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội XIV là "Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh, nâng tầm và nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng".
(PLVN) - Công an tỉnh Lạng Sơn mới liên tiếp đấu tranh thành công các chuyên án lớn, triệt phá nhiều đường dây buôn lậu vàng, bạc qua biên giới với tổng giá trị tang vật lên tới hàng chục tỷ đồng.
Ngày 6/2, Công an tỉnh Phú Thọ thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 8 bị can để điều tra về hành vi Mua bán người dưới 16 tuổi, liên quan đến hoạt động tại một quán karaoke trên địa bàn xã Bình Nguyên.
(PLVN) - Liên quan đến thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc “bắt cóc 2 trẻ em tại khu vực Times City”, Công an TP Hà Nội khẳng định đây là thông tin sai sự thật.
(PLM) - Sáng 06/02 Bộ Tư pháp đã tổ chức buổi họp báo thường kỳ và gặp mặt phóng viên các cơ quan báo chí nhân dịp Tết nguyên đán Bính Ngọ năm 2026. Tham dự buổi họp báo có Phó bí thư thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Thanh Tịnh và lãnh đạo các Cục vụ trong Bộ Tư pháp. Cùng đại diện các cơ quan báo chí trung ương đã đồng hành với Bộ Tư pháp trong công tác thông tin, tuyên truyền phổ biến pháp luật.
PLM - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, làng quất Tứ Liên (phường Hồng Hà, Hà Nội) bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Sắc vàng của quất chín hòa cùng màu xanh lộc non phủ kín khắp làng, tạo không khí xuân rộn ràng, ấm áp.
(PLM) - Sáng 5/2, trong không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và đón Xuân Bính Ngọ 2026, Bộ Tư pháp đã tổ chức buổi gặp mặt thân mật các thế hệ cán bộ hưu trí của Bộ. Đây là hoạt động giàu ý nghĩa nhân văn, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, sự tri ân sâu sắc đối với những đóng góp bền bỉ, lặng thầm mà to lớn của các thế hệ đi trước đối với sự hình thành, phát triển và trưởng thành của Bộ, ngành Tư pháp.
Trong cao điểm trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thực hiện kế hoạch của Cục Cảnh sát giao thông về tăng cường bảo đảm trật tự, an toàn giao thông với trọng tâm gồm: Xử lý vi phạm nồng độ cồn, ma tuý; tốc độ, tải trọng và các hành vi là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông, lực lượng CSGT toàn quốc đã đồng loạt ra quân, triển khai nhiều biện pháp đồng bộ.
Nhân dịp đón Xuân Bính Ngọ 2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cùng các Thứ trưởng và đại diện các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp đã tới thăm và chúc Tết gia đình các đồng chí nguyên là Lãnh đạo Bộ Tư pháp.
Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, với chủ đề “Kết nối thịnh vượng - Đón Xuân huy hoàng”, được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam. Là “điểm đến” giao thương, “không gian” xúc tiến thương mại, đầu tư chuyên nghiệp, quy mô lớn hàng đầu của quốc gia và là “nền tảng” hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm hội chợ, triển lãm của khu vực và quốc tế.
Ngày 3/2, Đảng bộ Bộ Tư pháp long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2026) và chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
(PLM) - Giữa những ngày cuối năm, khi phố phường Hà Nội bắt đầu ngập tràn sắc xuân, tại các Cơ sở cai nghiện ma túy trên địa bàn Thủ đô, một mùa Tết rất đặc biệt đã diễn ra – Chương trình “Tết Nhà”. Không pháo hoa rực rỡ, không náo nhiệt ngoài phố, nhưng ở nơi ấy, mùa xuân hiện hữu bằng sự ấm áp của tình người, của niềm tin và những cơ hội được trao cho những con người đang trên hành trình làm lại cuộc đời.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
