Sách có trình bày, nhận xét và đánh giá ưu/nhược của vùng đất miền Nam, và chúng vẫn còn giá trị đến ngày nay
Tác giả J. C. Baurac ở Nam Kỳ từ năm 1886, thực địa sâu sát đến từng địa phương của Nam Kỳ để khảo sát về dịch tễ. Tiếp xúc với người dân bản xứ và quan chức thuộc địa cả người An Nam lẫn người Pháp, ông đặc biệt thấu hiểu xứ sở thông qua hành trình tác nghiệp dọc theo hệ thống sông ngòi chằng chịt của vùng đất này, cùng với đó là khả năng tiếp cận những dữ liệu về dân cư, địa chí, các đặc điểm địa lý và tự nhiên, lịch sử…
Những ghi chép của ông trong khoảng thời gian này được in thành hai cuốn sách La Cochinchine et ses habitants Provinces de l’Ouest, 1894 (Nam Kỳ và cư dân miền Tây) và La Cochinchine et ses habitants Provinces de l’Est, 1899 (Nam Kỳ và cư dân miền Đông), trong đó có một phần thông tin liên quan đến những tiến bộ của việc tiêm chủng vắc xin - một vấn đề thực sự quan trọng ở Nam Kỳ thập niên 1890.
Cùng thời có bản đồ từng hạt ở Nam Kỳ (từ năm 1881 đến 1897), và bộ Monographie (Địa lý học Nam Kỳ), nay thêm bộ sách hơn 1.100 trang của Baurac với nhiều hình ảnh, thông tin và kèm theo những đánh giá về cơ hội phát triển của xứ Nam Kỳ được ra đời trong những năm đó trở thành những tư liệu quý giá để hiểu hơn về lịch sử vùng đất này.
Bộ sách gồm hai tập Nam Kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Tây và Nam Kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Đông. Tập đầu được chia làm hai phần. Phần một gồm 8 chương giới thiệu tổng quan về vùng đất Nam Kỳ (Nam Kỳ lục tỉnh xưa); trong đó, tác giả dành những phần nội dung trang trọng để giới thiệu về Chợ Lớn và Sài Gòn. Phần thứ hai gồm 12 chương giới thiệu cụ thể về 11 hạt tham biện thuộc miền Tây thời Pháp thuộc (Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long, Sa Đéc, Long Xuyên, Rạch Giá, Châu Đốc, Hà Tiên (và đảo Phú Quốc), Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu).
Tập 2 Nam Kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Đông đi thẳng vào việc giới thiệu các hạt thuộc miền Đông Nam Kỳ (Mỹ Tho, Gò Công, Tân An (theo cách xếp của người Pháp, 3 địa phương này thuộc miền Đông Nam Kỳ, khác với cách xếp của chúng ta ngày nay là thuộc miền Tây Nam bộ), Chợ Lớn, Gia Định, Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Tây Ninh, Bà Rịa, Cap St-Jacques, Poulo-Condore (quần đảo Côn Lôn/Côn Đảo ngày nay).
Có rất nhiều tài liệu viết về Bắc Kỳ thời xưa nhưng về Nam Kỳ lại hiếm. Bộ sách của bác sĩ J. C. Baurac nằm trong những cuốn sách sớm nhất về Nam Kỳ thế kỷ XIX qua con mắt người Pháp.
Bộ Nam Kỳ và cư dân nằm trong Tủ sách hiểu Việt Nam qua tư liệu Pháp ngữ của Omega Plus. Bộ sách mang tính địa chí, gián tiếp giúp xác lập ranh giới địa lý của Nam Kỳ dưới thời Pháp thuộc, có nhiều thông tin vẫn còn có giá trị tới tận ngày nay.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Sáng 26/6, Trường Đại học Công đoàn tổ chức Lễ Bế giảng và Trao bằng tốt nghiệp Cử nhân, Thạc sĩ, Tiến sĩ đợt tháng 6 năm 2026, ghi dấu cột mốc trưởng thành của khóa sinh viên, học viên sau nhiều năm nỗ lực học tập, nghiên cứu và rèn luyện.
(PLM) - Hội thảo quốc gia tại Trường Đại học Công đoàn bàn về pháp luật tiền lương tối thiểu, từ kinh nghiệm quốc tế đến bất cập thực tiễn, nhằm đề xuất giải pháp bảo vệ người lao động và thúc đẩy thị trường lao động bền vững.
(PLM) - Ngày 24/6, tại Bộ Tư pháp, Bộ Tư pháp phối hợp UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn các cơ quan trung ương về dự án Luật Đô thị đặc biệt. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú và Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đồng chủ trì hội thảo.
(PLM) - Giải Báo chí Quốc gia 2025 tại Hải Phòng tôn vinh 123 tác phẩm xuất sắc, nhấn mạnh bản lĩnh, trách nhiệm và vai trò tiên phong của báo chí cách mạng.
PLM - Chiều ngày 21/6, tại Hải Phòng, Hội Báo toàn quốc năm 2026 đã chính thức bế mạc, khép lại chuỗi hoạt động sôi nổi, ý nghĩa của ngày hội lớn nhất của những người làm báo cả nước nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
(PLM) - Diễn đàn Báo chí toàn quốc 2026 tại Hải Phòng khép lại với nhiều thảo luận sâu sắc về tương lai báo chí Việt Nam, trong đó nhấn mạnh bản lĩnh, chất lượng nội dung và sứ mệnh tin cậy giữa “bão” AI, mạng xã hội.
(PLM) - Nằm án ngữ trên hành lang an toàn giao thông, loạt Ki-ôt trước kia thuộc Công ty Cổ phần Lương thực Hà Sơn Bình thuộc xã Thanh Oai, Thành phố Hà Nội hiện nay đã biến thành nơi kinh doanh xe máy, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Đại diện UBND xã Thanh Oai cho biết, sẽ xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
PLM - Chiều 19/6, tại thành phố Hải Phòng, Hội Báo toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới” đã chính thức khai mạc. Đây là lần đầu tiên Hội Báo toàn quốc được tổ chức tại Hải Phòng, hướng tới chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
PLM - Tối 19/6, tại thành phố Hải Phòng, trong khuôn khổ Hội Báo toàn quốc 2026, đêm chung kết và trao giải cuộc thi Tiếng hát Người làm báo mở rộng năm 2026 đã diễn ra sôi nổi, để lại nhiều cảm xúc đối với người tham dự. Đây là hoạt động văn hóa ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
(PLM) - Sáng ngày 19/6, tại Bộ Tư pháp, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng đã có buổi làm việc và chúc mừng các cơ quan báo chí thuộc Bộ nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1926 - 21/6/2026).
