Thứ hai 09/02/2026 13:59
Home | Văn hóa - Giải trí | Ra mắt bộ sách quý về lịch sử Nam Kỳ cuối thế kỷ XIX

Ra mắt bộ sách quý về lịch sử Nam Kỳ cuối thế kỷ XIX

Bộ sách đồ sộ “Nam Kỳ và cư dân” gồm hai tập (NXB Tổng hợp TPHCM và Omega Plus ấn hành) của bác sĩ thuộc địa J. C. Baurac vừa được phát hành tại Việt Nam.

Sách có trình bày, nhận xét và đánh giá ưu/nhược của vùng đất miền Nam, và chúng vẫn còn giá trị đến ngày nay

Tác giả J. C. Baurac ở Nam Kỳ từ năm 1886, thực địa sâu sát đến từng địa phương của Nam Kỳ để khảo sát về dịch tễ. Tiếp xúc với người dân bản xứ và quan chức thuộc địa cả người An Nam lẫn người Pháp, ông đặc biệt thấu hiểu xứ sở thông qua hành trình tác nghiệp dọc theo hệ thống sông ngòi chằng chịt của vùng đất này, cùng với đó là khả năng tiếp cận những dữ liệu về dân cư, địa chí, các đặc điểm địa lý và tự nhiên, lịch sử…

Những ghi chép của ông trong khoảng thời gian này được in thành hai cuốn sách La Cochinchine et ses habitants Provinces de l’Ouest, 1894 (Nam Kỳ và cư dân miền Tây) và La Cochinchine et ses habitants Provinces de l’Est, 1899 (Nam Kỳ và cư dân miền Đông), trong đó có một phần thông tin liên quan đến những tiến bộ của việc tiêm chủng vắc xin - một vấn đề thực sự quan trọng ở Nam Kỳ thập niên 1890.

Cùng thời có bản đồ từng hạt ở Nam Kỳ (từ năm 1881 đến 1897), và bộ Monographie (Địa lý học Nam Kỳ), nay thêm bộ sách hơn 1.100 trang của Baurac với nhiều hình ảnh, thông tin và kèm theo những đánh giá về cơ hội phát triển của xứ Nam Kỳ được ra đời trong những năm đó trở thành những tư liệu quý giá để hiểu hơn về lịch sử vùng đất này.

Bộ sách gồm hai tập Nam Kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Tây Nam Kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Đông. Tập đầu được chia làm hai phần. Phần một gồm 8 chương giới thiệu tổng quan về vùng đất Nam Kỳ (Nam Kỳ lục tỉnh xưa); trong đó, tác giả dành những phần nội dung trang trọng để giới thiệu về Chợ Lớn và Sài Gòn. Phần thứ hai gồm 12 chương giới thiệu cụ thể về 11 hạt tham biện thuộc miền Tây thời Pháp thuộc (Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long, Sa Đéc, Long Xuyên, Rạch Giá, Châu Đốc, Hà Tiên (và đảo Phú Quốc), Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu).

Tập 2 Nam Kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Đông đi thẳng vào việc giới thiệu các hạt thuộc miền Đông Nam Kỳ (Mỹ Tho, Gò Công, Tân An (theo cách xếp của người Pháp, 3 địa phương này thuộc miền Đông Nam Kỳ, khác với cách xếp của chúng ta ngày nay là thuộc miền Tây Nam bộ), Chợ Lớn, Gia Định, Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Tây Ninh, Bà Rịa, Cap St-Jacques, Poulo-Condore (quần đảo Côn Lôn/Côn Đảo ngày nay).

Có rất nhiều tài liệu viết về Bắc Kỳ thời xưa nhưng về Nam Kỳ lại hiếm. Bộ sách của bác sĩ J. C. Baurac nằm trong những cuốn sách sớm nhất về Nam Kỳ thế kỷ XIX qua con mắt người Pháp.

Bộ Nam Kỳ và cư dân nằm trong Tủ sách hiểu Việt Nam qua tư liệu Pháp ngữ của Omega Plus. Bộ sách mang tính địa chí, gián tiếp giúp xác lập ranh giới địa lý của Nam Kỳ dưới thời Pháp thuộc, có nhiều thông tin vẫn còn có giá trị tới tận ngày nay.

Theo PNO ()

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Đội bóng Thanh Hoá khó khăn khi làm khách tại TP Hồ Chí Minh

Đội bóng Thanh Hoá khó khăn khi làm khách tại TP Hồ Chí Minh

Đội bóng đang gặp nhiều khó khăn Thanh Hoá sẽ có chuyến làm khách tại sân Thống Nhất tại vòng 13 V.League.
Cúng ông Công ông Táo ngày nào, giờ nào để bình an, may mắn?

Cúng ông Công ông Táo ngày nào, giờ nào để bình an, may mắn?

(PLVN) - Cúng ông Công ông Táo là nghi lễ quan trọng mở đầu cho Tết Nguyên đán của người Việt. Năm 2026, việc lựa chọn ngày cúng, khung giờ phù hợp cùng cách chuẩn bị lễ sao cho đúng đang được nhiều gia đình quan tâm để cầu mong bình an, may mắn trước thềm năm mới.
Trang nghiêm lễ an vị tôn tượng tại chùa Hồng Phúc, Hải Phòng

Trang nghiêm lễ an vị tôn tượng tại chùa Hồng Phúc, Hải Phòng

(PLVN) - Tối 7/2, tại phường Kiến An, TP Hải Phòng, chùa Hồng Phúc long trọng tổ chức lễ an vị tôn tượng Bồ Tát Quán Thế Âm và Tứ đại Thiên vương, thu hút sự tham dự của đông đảo tăng ni, Phật tử và nhân dân địa phương.
Lễ hội xuân Bính Ngọ 2026: Khi AI gìn giữ nếp xuân

Lễ hội xuân Bính Ngọ 2026: Khi AI gìn giữ nếp xuân

Mùa xuân Bính Ngọ mở ra trong không khí rộn ràng của hàng nghìn lễ hội truyền thống trên khắp cả nước. Giữa dòng người hành hương đông đúc, giữa nhu cầu thưởng ngoạn, tín ngưỡng và du lịch ngày càng tăng, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý lễ hội đang trở thành một xu hướng tất yếu. Không chỉ giúp giảm tải áp lực cho con người, AI còn góp phần kiến tạo một không gian lễ hội văn minh, trật tự, an toàn, để mùa xuân thực sự là mùa của an yên, hướng thiện và kết nối cộng đồng.
Khi điện ảnh thắp lên ánh sáng của lòng nhân

Khi điện ảnh thắp lên ánh sáng của lòng nhân

(PLVN) - Trong hai năm liên tiếp, Liên hoan phim Cộng đồng quốc tế SineMaya đã trao giải thưởng cho hai bộ phim ngắn do Tổ chức Tài chính Vi mô TNHH MTV Tình Thương (TYM) - Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Trong các bộ phim đạt giải không có diễn viên ngôi sao, không có những cảnh quay lộng lẫy, nhưng với ai đã có dịp xem, cảm xúc vẫn đọng lại mãi. Bởi ở đó, điện ảnh đã thắp lên ánh sáng của lòng nhân, để thấy rằng trên đời niềm tin, niềm hy vọng vẫn luôn hiện diện, ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.
Bóng đá Việt và nỗi vui buồn của câu lạc bộ

Bóng đá Việt và nỗi vui buồn của câu lạc bộ

(PLVN) - Sau khi nghỉ dài tới 3 tháng cho đội trẻ thi đấu SEA Games 33 và U23 Châu Á, V.League trở lại với nhiều vui buồn của câu lạc bộ (CLB).
Khai mạc Lễ hội Hoa cây cảnh, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền năm 2026

Khai mạc Lễ hội Hoa cây cảnh, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền năm 2026

Tối 6/12, tại Công viên Thiên văn học (phường Dương Nội), Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã tổ chức thành công Lễ Khai mạc Lễ hội Hoa cây cảnh, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền năm 2026. Sự kiện là hoạt động thiết thực mừng Đảng, mừng Xuân, tôn vinh thành tựu nông nghiệp – nông thôn, quảng bá sản phẩm OCOP, làng nghề và giá trị văn hóa truyền thống của Thủ đô.
Lễ hội Du lịch chùa Hương năm 2026 thu hút du khách 4 mùa

Lễ hội Du lịch chùa Hương năm 2026 thu hút du khách 4 mùa

Không dừng lại ở mùa lễ hội truyền thống từ tháng 1- 4/2026, kế hoạch năm 2026 xác định rõ định hướng phát triển du lịch Chùa Hương quanh năm. Từ tháng 5 đến tháng 12/2026, địa phương tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái, mạo hiểm trên cả bốn tuyến di tích quốc gia đặc biệt chùa Hương.
Vẻ đẹp di sản Ninh Bình được lan tỏa tỏa trong MV của nhóm nhạc Secret Garden

Vẻ đẹp di sản Ninh Bình được lan tỏa tỏa trong MV của nhóm nhạc Secret Garden

Ngày 6/2/2026, tại Hà Nội, Báo Nhân Dân ra mắt video âm nhạc (MV) “Song from a Secret Garden - Secret Garden in Viet Nam” - sản phẩm ghi hình trình diễn của nhóm nhạc Secret Garden tại những địa danh nổi tiếng của tỉnh Ninh Bình, nằm trong dự án âm nhạc quốc tế “Good moring Vietnam”.
Người trẻ vẫn rất yêu truyền thống Tết xưa của cha ông

Người trẻ vẫn rất yêu truyền thống Tết xưa của cha ông

Đó là khẳng định của bà Nguyễn Thị Hạnh 74 tuổi hiện đang sinh sống tại Phú Diễn, Hà Nội sau hành trình 7 năm được Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (Bảo tàng DTHVN) mời đến gói bánh chưng tại chương trình Tết của bảo tàng hàng năm.
Đọc tập thơ Tình Xuân của Phạm Quốc Cường: Từ tiếng gọi cộng đồng đến tiếng lòng nhân sinh

Đọc tập thơ Tình Xuân của Phạm Quốc Cường: Từ tiếng gọi cộng đồng đến tiếng lòng nhân sinh

Tình Xuân của Phạm Quốc Cường (Nhà xuất bản Hội nhà văn, xuất bản Quý I năm 2026) là một tập thơ có cấu trúc rõ ràng, vận động theo chiều sâu cảm xúc và ý thức nghệ thuật. Ba phần thơ không tồn tại rời rạc mà liên kết với nhau như một hành trình: Từ tiếng nói cộng đồng - dân tộc, qua thế giới tình cảm cá nhân, rồi lắng lại ở những suy tư nhân sinh, gia đình và đạo lý sống.
Chi tiết 33 điểm bắn pháo hoa đón giao thừa Tết Nguyên đán 2026 ở Hà Nội

Chi tiết 33 điểm bắn pháo hoa đón giao thừa Tết Nguyên đán 2026 ở Hà Nội

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu đã ký ban hành Kế hoạch số 49/KH-UBND về tổ chức bắn pháo hoa tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại Thủ đô Hà Nội.
bao-anh-land
happer-vn
100% cử tri nơi cư trú tín nhiệm giới thiệu Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu ứng cử đại biểu Quốc hội

100% cử tri nơi cư trú tín nhiệm giới thiệu Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu ứng cử đại biểu Quốc hội

Tối 8/2, UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hồng Hà, Hà Nội tổ chức Hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Bộ Tư pháp dâng hương tại Khu di tích lịch sử của Bộ tại tỉnh Tuyên Quang

Bộ Tư pháp dâng hương tại Khu di tích lịch sử của Bộ tại tỉnh Tuyên Quang

Chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng và chuẩn bị đón tết Bính Ngọ 2026, ngày 8/2, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cùng Đoàn công tác của Bộ Tư pháp; lãnh đạo Sở Tư pháp Tuyên Quang đã tới dâng hương tại Khu di tích lịch sử Bộ Tư pháp tại thôn Mới, xã Minh Thanh, tỉnh Tuyên Quang.
Cử tri nơi cư trú tín nhiệm đồng chí Trịnh Văn Quyết, đồng chí Nguyễn Kim Sơn ứng cử đại biểu Quốc hội

Cử tri nơi cư trú tín nhiệm đồng chí Trịnh Văn Quyết, đồng chí Nguyễn Kim Sơn ứng cử đại biểu Quốc hội

Ngày 8/2, tại TP Hà Nội, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Đại Mỗ tổ chức Hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Vụ clip người đàn ông bị hành hung tại Cha Lo: Mâu thuẫn từ va chạm giao thông

Vụ clip người đàn ông bị hành hung tại Cha Lo: Mâu thuẫn từ va chạm giao thông

Liên quan đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội, ghi lại cảnh một người đàn ông bị hành hung trong đêm tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo, tỉnh Quảng Trị, cơ quan chức năng bước đầu xác định nguyên nhân vụ việc xuất phát từ va chạm giao thông, dẫn đến mâu thuẫn, xô xát.
Đột kích quán bar APLUS ở TP HCM, phát hiện hàng chục người dương tính ma túy

Đột kích quán bar APLUS ở TP HCM, phát hiện hàng chục người dương tính ma túy

PLVN - Khoảng 1h ngày 8/2, Công an TP HCM bất ngờ kiểm tra hành chính quán bar APLUS (số 492 Võ Văn Kiệt, phường Cầu Ông Lãnh), phát hiện 17 người dương tính với chất ma túy, 2 trường hợp nghi vấn tàng trữ trái phép ma túy...
Xử phạt một cá nhân ở An Giang quảng cáo website đánh bạc

Xử phạt một cá nhân ở An Giang quảng cáo website đánh bạc

(PLVN) - Đăng tải video giải trí có gắn quảng cáo các website cá cược bóng đá trên Facebook, một cá nhân ở An Giang đã bị Công an tỉnh này xử phạt 7,5 triệu đồng vì hành vi tiếp tay cho hoạt động đánh bạc trực tuyến trên không gian mạng.
Bộ Tư pháp họp báo thường kỳ và gặp mặt phóng viên nhân dịp đón Tết Bính Ngọ

Bộ Tư pháp họp báo thường kỳ và gặp mặt phóng viên nhân dịp đón Tết Bính Ngọ

(PLM) - Sáng 06/02 Bộ Tư pháp đã tổ chức buổi họp báo thường kỳ và gặp mặt phóng viên các cơ quan báo chí nhân dịp Tết nguyên đán Bính Ngọ năm 2026. Tham dự buổi họp báo có Phó bí thư thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Thanh Tịnh và lãnh đạo các Cục vụ trong Bộ Tư pháp. Cùng đại diện các cơ quan báo chí trung ương đã đồng hành với Bộ Tư pháp trong công tác thông tin, tuyên truyền phổ biến pháp luật.

Quất vàng, đào thắm trong sắc xuân Hà Nội

Quất vàng, đào thắm trong sắc xuân Hà Nội

PLM - Những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, làng quất Tứ Liên (phường Hồng Hà, Hà Nội) bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Sắc vàng của quất chín hòa cùng màu xanh lộc non phủ kín khắp làng, tạo không khí xuân rộn ràng, ấm áp.

Bộ Tư pháp gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026

Bộ Tư pháp gặp mặt, tri ân các thế hệ cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026

(PLM) - Sáng 5/2, trong không khí phấn khởi chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và đón Xuân Bính Ngọ 2026, Bộ Tư pháp đã tổ chức buổi gặp mặt thân mật các thế hệ cán bộ hưu trí của Bộ. Đây là hoạt động giàu ý nghĩa nhân văn, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, sự tri ân sâu sắc đối với những đóng góp bền bỉ, lặng thầm mà to lớn của các thế hệ đi trước đối với sự hình thành, phát triển và trưởng thành của Bộ, ngành Tư pháp.

Tuyên Quang: Tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong cao điểm trước Tết

Tuyên Quang: Tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong cao điểm trước Tết

Trong cao điểm trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thực hiện kế hoạch của Cục Cảnh sát giao thông về tăng cường bảo đảm trật tự, an toàn giao thông với trọng tâm gồm: Xử lý vi phạm nồng độ cồn, ma tuý; tốc độ, tải trọng và các hành vi là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông, lực lượng CSGT toàn quốc đã đồng loạt ra quân, triển khai nhiều biện pháp đồng bộ.

Thăm, chúc Tết gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ Tư pháp

Thăm, chúc Tết gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ Tư pháp

Nhân dịp đón Xuân Bính Ngọ 2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cùng các Thứ trưởng và đại diện các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp đã tới thăm và chúc Tết gia đình các đồng chí nguyên là Lãnh đạo Bộ Tư pháp.

Hội chợ mùa xuân 2026: Thúc đẩy tiêu dùng nội địa, quảng bá hàng Việt Nam chất lượng cao

Hội chợ mùa xuân 2026: Thúc đẩy tiêu dùng nội địa, quảng bá hàng Việt Nam chất lượng cao

Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, với chủ đề “Kết nối thịnh vượng - Đón Xuân huy hoàng”, được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam. Là “điểm đến” giao thương, “không gian” xúc tiến thương mại, đầu tư chuyên nghiệp, quy mô lớn hàng đầu của quốc gia và là “nền tảng” hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm hội chợ, triển lãm của khu vực và quốc tế.

Nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong học tập, quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XI

Nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong học tập, quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XI

Ngày 3/2, Đảng bộ Bộ Tư pháp long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 – 3/2/2026) và chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Hà Nội: UBND xã Kiều Phú có đang “lờ” báo chí, “né” việc dân?

Hà Nội: UBND xã Kiều Phú có đang “lờ” báo chí, “né” việc dân?

“Tết Nhà” – Mùa xuân của những khởi đầu mới

“Tết Nhà” – Mùa xuân của những khởi đầu mới

(PLM) - Giữa những ngày cuối năm, khi phố phường Hà Nội bắt đầu ngập tràn sắc xuân, tại các Cơ sở cai nghiện ma túy trên địa bàn Thủ đô, một mùa Tết rất đặc biệt đã diễn ra – Chương trình “Tết Nhà”. Không pháo hoa rực rỡ, không náo nhiệt ngoài phố, nhưng ở nơi ấy, mùa xuân hiện hữu bằng sự ấm áp của tình người, của niềm tin và những cơ hội được trao cho những con người đang trên hành trình làm lại cuộc đời.

Chợ hoa xuân Tết 2026: Đông người xem, vắng khách mua

Chợ hoa xuân Tết 2026: Đông người xem, vắng khách mua