Thứ bảy 31/01/2026 01:10
Home | Văn hóa - Giải trí | Sắp có nhật thực lai hiếm gặp, quan sát thế nào để an toàn?

Sắp có nhật thực lai hiếm gặp, quan sát thế nào để an toàn?

Hiện tượng thiên văn hiếm gặp kết hợp giữa nhật thực một phần, toàn phần và nhật thực hình khuyên sẽ diễn ra vào ngày 20/4 tới.

Theo Hội Thiên văn nghiệp dư Hà Nội, nhật thực lai diễn ra từ 2h sáng 20/4 theo giờ UTC, khoảng 9 sáng theo giờ Việt Nam. Những người yêu thích thiên văn theo dõi hiện tượng này trong 70 giây ở mỗi địa điểm tùy thuộc điều kiện thời tiết. Thời gian quan sát nhật thực lai ở miền Tây Australia là khoảng 60 giây, Timor-Leste 74 giây và Tây Papuan của Indonesia là 69 giây.

Nhật thực lai là kết hợp giữa nhật thực một phần, toàn phần và nhật thực hình khuyên. Hiện tượng thiên văn này chỉ xảy ra vài lần trong một thế kỷ. Nhật thực lai là kiểu trung gian giữa nhật thực toàn phần và nhật thực hình khuyên. Ở một số điểm trên Trái Đất, nó được quan sát thấy là nhật thực toàn phần. Nhưng ở nơi khác nó lại là nhật thực hình khuyên. Thuật ngữ chung cho nhật thực toàn phần, hình khuyên hay nhật thực lai là nhật thực trung tâm.

Sắp có nhật thực lai hiếm gặp, quan sát thế nào? - Ảnh 2.
Nhật thực lai là hiện tượng thiên văn hiếm gặp, chỉ xảy ra vài lần trong một thế kỷ.

Nếu nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng ở xa địa cầu, con người sẽ thấy Mặt Trăng không che khuất hoàn toàn Mặt Trời. Tình trạng đó tạo ra một "vòng lửa" mỏng xung quanh Mặt Trăng. Đó là hiện tượng nhật thực hình khuyên. Trường hợp nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng gần trái đất hơn, đĩa Mặt Trăng sẽ đủ lớn để che hoàn toàn Mặt Trời. Chúng ta gọi đó là nhật thực toàn phần.

Những người muốn quan sát nhật thực lai diễn ra vào ngày 20/4 tới cũng phải lựa chọn theo hiện tượng này dưới dạng nhật thực toàn phần hoặc nhật thực hình khuyên.

Hội Thiên văn nghiệp dư Hà Nội (HAS) dẫn lời khuyến cáo của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa kỳ (NASA) không được phép nhìn mắt trần vào mặt trời hoặc sử dụng các loại kính râm, kính chống nắng thông thường. Kính râm có thể giảm lượng ánh sáng nhìn thấy, nhưng không thể cản được tia cực tím cường độ cao.

Nguy hiểm hơn, tuyệt đối không được nhìn mặt trời qua các thiết bị quan sát như ống nhòm hoặc kính thiên văn nếu chưa gắn kính lọc phù hợp, vì ánh sáng mặt trời hội tụ có thể đốt cháy võng mạc chỉ trong tích tắc.

Để quan sát nhật thực an toàn, ông Đặng Vũ Tuấn Sơn - Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam khuyến cáo nếu nhìn nhật thực phải có kính bảo vệ chuyên dụng (kính lọc sáng dành cho mắt, lớp lọc chuyên dụng dành cho kính thiên văn nếu quan sát bằng kính thiên văn).

Theo ông Tuấn Sơn, cách quan sát gián tiếp có thể coi là cách duy nhất đạt độ an toàn tuyệt đối. Cách này cần chế tạo một dụng cụ đơn giản là một chiếc hộp bằng bìa có chiều dài khoảng 50 - 70cm. Cắt bỏ nắp hộp để lộ ra một cửa có thể nhìn vào bên trong, thậm chí thò đầu vào, tại mặt trong của một trong hai đáy dán một miếng giấy trắng lên đó. Tại đáy kia hãy cắt một lỗ với đường kính khoảng 3 - 5cm.

Sau đó, lấy một lá nhôm mỏng đục thủng một lỗ nhỏ ở giữa và dán lá nhôm đó đè lên lỗ thủng bạn vừa cắt. Hướng cho lỗ thủng trên chiếc hộp này về phía mặt trời sao cho cạnh của nó hướng tương đối chính xác theo hướng bạn nhìn thấy mặt trời, khi đó nhìn vào trong hộp bạn sẽ thấy hình ảnh của mặt trời in lên trên tờ giấy trắng ở đáy kia chiếc hộp. Khi có nhật thực bạn cũng sẽ thấy hình ảnh của nó trên "màn chiếu" đó .

Chuyên nghiệp hơn, bạn có thể tìm mua kính mắt nhật thực – một thiết bị quan sát gọn nhẹ, trông khá giống kính râm nhưng đủ khả năng chặn bức xạ nguy hại từ mặt trời. Đối với ống nhòm hoặc kính thiên văn, bạn cần gắn thiết bị lọc ánh sáng chuyên dụng gọi là tấm lọc mặt trời.

Nhưng ngay cả việc quan sát mặt trời qua kính thiên văn vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi bạn cần cẩn thận trong suốt quá trình quan sát.

Tô Hội (https://suckhoedoisong.vn/sap-co-nhat-thuc-lai-hiem-gap-quan-sat-the-nao-de-an-toan-169230323100000007.htm)

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Đội tuyển futsal Việt Nam thắng trận thứ 2

Đội tuyển futsal Việt Nam thắng trận thứ 2

Futsal Việt Nam thắng Lebanon 2-0, mở rộng cánh cửa vào tứ kết VCK futsal châu Á 2026.
Champions League: Benfica đánh bật Read Madrid khỏi top 8

Champions League: Benfica đánh bật Read Madrid khỏi top 8

Banfica là đội bóng chơi ấn tượng nhất trong loạt trận cuối phân hạng Champions League.
Patrik Lê Giang có quốc tịch Việt Nam

Patrik Lê Giang có quốc tịch Việt Nam

Chủ tịch nước ký quyết định cho thủ môn Patrik Lê Giang nhập quốc tịch Việt Nam.
Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ Dự án tu bổ, tôn tạo Khu mộ Tổng Bí thư Trần Phú

Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ Dự án tu bổ, tôn tạo Khu mộ Tổng Bí thư Trần Phú

(PLVN) - Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu thường xuyên bám sát công trường, tập trung nhân lực, máy móc, đẩy nhanh tiến độ thi công Dự án tu bổ, tôn tạo Khu mộ Tổng Bí thư Trần Phú, bảo đảm hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng và giá trị lịch sử của di tích.
Đình Bắc được AFC vinh danh

Đình Bắc được AFC vinh danh

Liên đoàn bóng đá châu Á ấn tượng với màn trình diễn của Đình Bắc tại vòng chung kết U23 Châu Á.
Futsal Việt Nam muốn có 3 điểm khi gặp Lebanon

Futsal Việt Nam muốn có 3 điểm khi gặp Lebanon

Sau trận ra quân thắng Kuwait, HLV Diego Giustozzi muốn có trận thắng thứ hai tại giải Châu Á 2026.
Đội tuyển futsal Việt Nam "lội ngược dòng" thắng Kuwait 5-4

Đội tuyển futsal Việt Nam "lội ngược dòng" thắng Kuwait 5-4

Đội tuyển futsal Việt Nam đã đánh bại futsal Kuwait với tỷ số 5-4, qua đó giành trọn 3 điểm sau 2 hiệp đấu giàu kịch tính trong trận ra quân tại vòng chung kết futsal Châu Á 2026.
Mở lối du lịch sông nước tại Thủ đô

Mở lối du lịch sông nước tại Thủ đô

(PLVN) - Nếu biết khai thác, các dòng sông, hồ ở Hà Nội không chỉ là một sản phẩm du lịch mới mẻ, mà còn là hành trình trở về với cội nguồn văn hóa, mở ra hướng phát triển bền vững cho du lịch Thủ đô.
Nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo" đạt giải "Tinh hoa sân khấu"

Nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo" đạt giải "Tinh hoa sân khấu"

Vở nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo"của Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long chiến thắng hạng mục "Tinh hoa sân khấu" trong lễ trao giải "Tinh hoa Việt" năm 2025.
Sông Lam Nghệ An vô địch giải U19 Quốc gia

Sông Lam Nghệ An vô địch giải U19 Quốc gia

Chiến thắng trên chấm 11 mét trước PVF-CAND giúp Sông Lam Nghệ An trở thành nhà vô địch Giải bóng đá VĐ U19 Quốc gia 2025/26.
Tâm an vạn sự an

Tâm an vạn sự an

Người xưa nói “tâm an vạn sự an” không phải để né tránh sóng gió cuộc đời, mà để chỉ ra gốc rễ của bình yên nằm ở bên trong, không nằm ở hoàn cảnh.
Hơn 4.000 vận động viên sẽ tham gia Vietnam Trail Marathon tại Mộc Châu

Hơn 4.000 vận động viên sẽ tham gia Vietnam Trail Marathon tại Mộc Châu

Ngày 31/1 tới, Vietnam Trail Marathon sẽ chào đón hơn 4.000 vận động viên từ 43 quốc gia đến những cung đường chạy tuyệt đẹp của Mộc Châu, với các cự ly lên đến 70km. Đây sẽ là sân khấu cho những cuộc ganh đua đầy kịch tính giữa các nhà vô địch, những chân chạy địa hình hàng đầu của Việt Nam, cũng như những cái tên đáng chú ý từ khu vực châu Á và châu Âu.
bao-anh-land
happer-vn
Chủ tịch nước Lương Cường thắp hương tưởng nhớ nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Chủ tịch nước Lương Cường thắp hương tưởng nhớ nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước

Trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930-3/2/2026), sáng 30/1, Chủ tịch nước Lương Cường đã đến thăm, chúc Tết gia đình và dâng hương thành kính tưởng nhớ các đồng chí Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trần Đức Lương và Chủ tịch nước Trần Đại Quang.
Việt Nam – Trung Quốc: Không ngừng vun đắp và củng cố quan hệ giữa hai Đảng, hai nước

Việt Nam – Trung Quốc: Không ngừng vun đắp và củng cố quan hệ giữa hai Đảng, hai nước

Sáng 30/1, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp đồng chí Lưu Hải Tinh - Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đặc phái viên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình sang thăm và chúc mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Bộ Chính trị phân công Ủy viên Bộ Chính trị khoá XIV tham gia Ban Bí thư khoá XIV

Bộ Chính trị phân công Ủy viên Bộ Chính trị khoá XIV tham gia Ban Bí thư khoá XIV

Ngày 30/1/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Quyết định phân công Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIV tham gia Ban Bí thư khoá XIV (Quyết định số 05-QĐNS/TW).
Gắn biển số xoay kiểu "James Bond" để hành động phi pháp, tài xế xe tải vào tù

Gắn biển số xoay kiểu "James Bond" để hành động phi pháp, tài xế xe tải vào tù

Một tài xế xe tải người Belarus vừa bị tòa án Anh tuyên phạt tù sau khi lực lượng chức năng phát hiện chiếc xe của đối tượng được trang bị hệ thống biển số xoay tự động tinh vi – giống hệt công nghệ trong phim Điệp viên 007 – nhằm vận chuyển trót lọt hàng triệu điếu thuốc lá lậu.
Uống rượu bia điều khiển xe mô tô gây tai nạn, một đối tượng bị khởi tố

Uống rượu bia điều khiển xe mô tô gây tai nạn, một đối tượng bị khởi tố

Ngày 30/1, Cơ quan CSĐT Công an thành phố Huế đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra Lệnh bắt tạm giam đối với Phan Văn Thanh (SN 1992, trú tại phường Kim Long, TP Huế) về hành vi “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ”.
Cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc bị đề nghị 14-15 năm tù

Cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc bị đề nghị 14-15 năm tù

Lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để trao đổi, thỏa thuận, nhận hối lộ hơn 47 tỷ đồng, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc bị đề nghị 14-15 năm tù.
Đại học Luật Hà Nội: Gặp mặt cán bộ hưu trí Xuân Bính Ngọ 2026

Đại học Luật Hà Nội: Gặp mặt cán bộ hưu trí Xuân Bính Ngọ 2026

(PLM) - Sáng 28/1, Trường Đại học Luật Hà Nội tổ chức buổi gặp mặt các cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026. Buổi gặp mặt là dịp để các thế hệ cùng ôn lại những kỷ niệm sâu sắc, tri ân những đóng góp tâm huyết của đội ngũ cán bộ, giảng viên qua các thời kỳ đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển Nhà trường.

100 bức ảnh được trưng bày tại triển lãm Mừng Đảng, Mừng Xuân

100 bức ảnh được trưng bày tại triển lãm Mừng Đảng, Mừng Xuân

Chiều ngày 28/01, tại Hà Nội, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, đã tổ chức lễ khai mạc “Triển lãm ảnh Mừng Đảng, Mừng Xuân và Chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng”. Triển lãm trưng bày 100 bức ảnh của các nhà nhiếp ảnh.

Cụm Thi đua số II: Phát huy sức mạnh báo chí, xuất bản, nghiên cứu, đào tạo trong phong trào thi đua

Cụm Thi đua số II: Phát huy sức mạnh báo chí, xuất bản, nghiên cứu, đào tạo trong phong trào thi đua

Ngày 27/1, Cụm Thi đua số II, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác thi đua khen thưởng năm 2025. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc tham dự và chủ trì Hội nghị.

Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026

Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026

PLM - Sáng ngày 27/01/2026, tại trụ sở Bộ Tư pháp, Đoàn Thanh niên Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh niên năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026, theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Ninh Bình: Phía sau những biển hiệu tiếng nước ngoài

Ninh Bình: Phía sau những biển hiệu tiếng nước ngoài

(PLM) - Những tấm biển chỉ toàn tiếng nước ngoài được mở công khai trong khu đô thị Đồng Văn, thuộc phường Đồng Văn, tỉnh Ninh Bình, không biết các dịch vụ nói tới trên những tấm bảng này là gì, thế nhưng bên trong lại là hàng loạt trò chơi dạng máy xèng, có dấu hiệu của việc cờ bạc trá hình.

Hà Nội rực sáng trong đêm pháo hoa mừng thành công Đại hội XIV của Đảng

Hà Nội rực sáng trong đêm pháo hoa mừng thành công Đại hội XIV của Đảng

(PLM) - Tối 23/1, tại khu vực Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (quận Từ Liêm, Hà Nội), hàng vạn người dân đã được chiêm ngưỡng màn trình diễn pháo hoa đặc biệt, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Lực lượng chức năng tại TP Hồ Chí Minh quyết liệt xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường

Lực lượng chức năng tại TP Hồ Chí Minh quyết liệt xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường

Ngày 21/1/2026, Đội Cảnh sát giao thông Tân Sơn Nhất phối hợp với Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) và Công an các phường Tân Sơn, Tây Thạnh triển khai cao điểm kiểm tra, xử lý tình trạng lấn chiếm, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè theo kế hoạch của Công an TP Hồ Chí Minh.

Hà Nội: Lòng đường, vỉa hè khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ bị lấn chiếm

Hà Nội: Lòng đường, vỉa hè khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ bị lấn chiếm

Theo phản ánh, hiện nay tại khu vực chung cư Kim Văn – Kim Lũ, phường Định Công mặc dù có biển cấm nhưng tình trạng xe ô tô, xe máy chiếm dụng lòng đường, vỉa hè diễn ra tràn lan trên tuyến đường Nguyễn Xiển, Nghiêm Xuân Yêm.

Tiếp vụ người dân nghi bị lừa gần 500 triệu (kỳ 2): Có dấu hiệu hình sự?

Tiếp vụ người dân nghi bị lừa gần 500 triệu (kỳ 2): Có dấu hiệu hình sự?

(PLM) - Liên quan đến sự việc, người dân có dấu hiệu bị chiếm đoạt số tiền gần 500 triệu đồng, khi tin lời tư vấn, dụ dỗ của một số đối tượng hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động “núp bóng” dưới hình thức đi du lịch nước ngoài, sau đó sắp xếp ở lại làm việc dài hạn với mức thu nhập cao. Ngày 02/10/2025 anh Lê Công Tuấn đã đến cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội gửi đơn, đề nghị xem xét giải quyết theo thẩm quyền.

Lan toả yêu thương từ chương trình Mái ấm Tư pháp

Lan toả yêu thương từ chương trình Mái ấm Tư pháp

Với sự chung tay của Báo Pháp luật Việt Nam và chính quyền địa phương xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, một 'Mái ấm Tư pháp' khang trang đã kịp hoàn thiện ngay trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, biến giấc mơ về một nơi an cư của người phụ nữ đơn thân nghèo khó trở thành hiện thực."