Ta dễ nhận ra lỗi của người khác, nhưng lại rất khó quay về soi chiếu chính mình. Câu hỏi “sửa mình hay sửa người?” vì thế không chỉ là một lựa chọn đạo đức, mà là một hướng đi căn bản trong cách con người đối diện với khổ đau.
 |
| Ta tốt người sẽ tốt theo. |
Sửa người dường như dễ hơn. Bởi nó cho ta cảm giác mình đúng, mình đứng ở vị thế phán xét. Khi chỉ ra lỗi của người khác, cái tôi được củng cố, và ta tạm thời tránh né việc đối diện với những bất toàn của chính mình. Nhưng càng cố sửa người, ta càng bất lực. Bởi người khác có thế giới nội tâm riêng, thói quen riêng, nghiệp riêng. Không ai có thể bị thay đổi bằng mệnh lệnh, chỉ trích hay áp đặt. Cố sửa người thường dẫn đến tranh cãi, oán giận và đổ vỡ quan hệ, bởi người bị “sửa” cảm thấy bị phủ nhận và không được tôn trọng.
Sửa mình thì khác. Đó là con đường khó hơn, nhưng thực tế hơn. Khi quay về sửa mình, ta không còn tiêu hao năng lượng vào việc kiểm soát điều không thuộc về mình, mà tập trung vào điều ta có thể làm chủ: thân, khẩu và ý của chính mình. Sửa mình không phải là tự trách hay tự ti, mà là khả năng nhận diện những phản ứng bất thiện trong tâm, như sân hận, cố chấp, hơn thua, và từng bước chuyển hóa chúng. Khi một người thay đổi từ bên trong, cách họ nói năng, hành xử và hiện diện cũng thay đổi theo, và điều đó tự nhiên tạo ảnh hưởng đến người khác.
Trong giáo lý nhà Phật, Đức Phật dạy rằng mỗi người là chủ nhân của nghiệp mình tạo. Không ai có thể tu thay, giác ngộ thay, hay chịu quả thay cho người khác. Vì vậy, sửa mình chính là con đường phù hợp với quy luật nhân quả. Khi ta gieo nhân thiện nơi chính mình, quả lành sẽ trổ trước hết trong tâm: sự nhẹ nhõm, an ổn, ít xung đột hơn. Từ đó, môi trường xung quanh cũng dần đổi khác.
Điều nghịch lý là khi ta thôi cố sửa người, mối quan hệ lại có cơ hội được chữa lành. Một người biết lắng nghe, biết nhận lỗi, biết điều chỉnh bản thân thường khiến người đối diện tự soi lại chính mình. Sự thay đổi không đến từ áp lực, mà từ sự gợi mở. Không phải bằng lời khuyên dạy, mà bằng cách sống. Đó là sức mạnh thầm lặng của việc sửa mình.
Tuy nhiên, sửa mình không có nghĩa là cam chịu hay bỏ qua mọi sai trái. Có những tình huống cần góp ý, cần nói rõ ranh giới, cần bảo vệ điều đúng. Nhưng khác với việc “sửa người” bằng phán xét, việc góp ý xuất phát từ sự tỉnh táo và thiện chí sẽ không mang theo hận thù. Khi tâm mình đủ lắng, lời nói sẽ bớt làm tổn thương, và người nghe cũng dễ tiếp nhận hơn.
Câu hỏi “sửa mình hay sửa người?” không đòi hỏi một câu trả lời cực đoan. Nhưng nếu phải chọn một điểm khởi đầu, thì luôn là sửa mình. Bởi chỉ khi ta thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cách sống của chính mình, thế giới quanh ta mới có cơ hội đổi thay. Sửa người là mong điều khiển ngoại cảnh. Sửa mình là học cách làm chủ nội tâm. Và trong hành trình sống an lành, con đường thứ hai, dù chậm, nhưng bền vững hơn nhiều.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Trước đó, Báo Pháp luật Việt Nam đã đăng tải phóng sự “Lạng Sơn: Mỏ đá Lân Đa bị phản ánh gây rung chấn, bụi đá ảnh hưởng đời sống người dân”, phản ánh tình trạng nhiều hộ dân thôn Chùa, xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn cho rằng hoạt động khai thác tại mỏ đá Lân Đa của Công ty TNHH Anh Thắng gây rung chấn nhà cửa, phát tán bụi đá ra khu vực xung quanh.
(PLM) - Trưa ngày 11/5/2026, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại cơ sở kinh doanh karaoke trên đường Phú Mỹ, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Lực lượng Cảnh sát PCCC & CNCH đã nhanh chóng có mặt để triển khai công tác chữa cháy.
(PLM) - Ngày 2/5/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai có chỉ đạo yêu cầu kiểm tra, làm rõ và xử lý các nội dung báo chí phản ánh liên quan đến tình trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động đốt than củi tại xã Đông Cuông.
(PLM) - Biển, đảo là một phần lãnh thổ không thể tách rời của đất nước và là địa bàn chiến lược trọng yếu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam, giai đoạn bùng phát mạng xã hội được đánh giá là thời kỳ đấu tranh gặp nhiều thử thách bởi khối lượng tin giả đồ sộ hiện diện hàng ngày trên không gian mạng. Trong tình thế đó, những người trẻ đã chung sức, đồng lòng đấu tranh với những luận điệu sai trái về chủ quyền biển đảo bằng nhiều hình thức khác nhau, như nhuộm đỏ facebook, thể hiện tình yêu nước, sẵn sàng, xung phong tham gia các đoàn công tác thăm các sĩ quan, chiến sĩ đang thực hiện nghĩa vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo trên quần đảo Trường Sa.
(PLM) - Dù hậu quả của tai nạn đường sắt luôn vô cùng tàn khốc, nhưng tình trạng vi phạm giao thông đường sắt vẫn diễn ra nhức nhối. Hãy tự giác chấp hành luật giao thông để bảo vệ chính mình và sự bình yên của cộng đồng.
Ngày 6.5, Toà án nhân dân khu vực 4 – Lạng Sơn đã mở phiên toà xét xử vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 29/2026 đối với bị cáo Phạm Minh Thư sinh năm 1977 bị truy tố về tội cố ý gây thương tích quy định tại điểm a khoản 4 điều 134 Bộ luật hình sự. Tại toà, Hội đồng xét xử đã tuyên bị cáo Thư với mức án 6 năm tù.
PLM - Tối ngày 8/5, một sự kiện văn hóa đặc biệt quan trọng đã diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Đó là Lễ đón nhận hai làng nghề: Khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và Điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố Thủ công Sáng tạo Thế giới. Đây là một sự kiện văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ ghi nhận những giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn khẳng định vị thế, sức sáng tạo của các làng nghề Thủ đô trên trường quốc tế.
(PLM) - Hơn 3.000 nghệ sĩ, nghệ nhân hòa mình vào diễu hành nghệ thuật rực rỡ tại Hải Phòng, mở màn Liên hoan Múa rối mở rộng 2026 với sân khấu rối nước độc đáo, lan tỏa di sản truyền thống đến công chúng.
(PLM) - Vụ bé gái 4 tuổi tử vong vì bạo hành gây rúng động dư luận, mẹ ruột và nhân tình đã bị khởi tố. Dưới góc nhìn pháp lý, họ có thể đối mặt mức án nào?
PLM - Sáng ngày 8/5/2026, tại hội trường tầng 3 Toà nhà Hội nhà báo Việt Nam đã diễn ra buổi họp kỹ thuật và bốc thăm chia cặp thi đấu Giải bóng đá Cúp Nhà báo và Công luận lần thứ V năm 2026.
