Ta dễ nhận ra lỗi của người khác, nhưng lại rất khó quay về soi chiếu chính mình. Câu hỏi “sửa mình hay sửa người?” vì thế không chỉ là một lựa chọn đạo đức, mà là một hướng đi căn bản trong cách con người đối diện với khổ đau.
 |
| Ta tốt người sẽ tốt theo. |
Sửa người dường như dễ hơn. Bởi nó cho ta cảm giác mình đúng, mình đứng ở vị thế phán xét. Khi chỉ ra lỗi của người khác, cái tôi được củng cố, và ta tạm thời tránh né việc đối diện với những bất toàn của chính mình. Nhưng càng cố sửa người, ta càng bất lực. Bởi người khác có thế giới nội tâm riêng, thói quen riêng, nghiệp riêng. Không ai có thể bị thay đổi bằng mệnh lệnh, chỉ trích hay áp đặt. Cố sửa người thường dẫn đến tranh cãi, oán giận và đổ vỡ quan hệ, bởi người bị “sửa” cảm thấy bị phủ nhận và không được tôn trọng.
Sửa mình thì khác. Đó là con đường khó hơn, nhưng thực tế hơn. Khi quay về sửa mình, ta không còn tiêu hao năng lượng vào việc kiểm soát điều không thuộc về mình, mà tập trung vào điều ta có thể làm chủ: thân, khẩu và ý của chính mình. Sửa mình không phải là tự trách hay tự ti, mà là khả năng nhận diện những phản ứng bất thiện trong tâm, như sân hận, cố chấp, hơn thua, và từng bước chuyển hóa chúng. Khi một người thay đổi từ bên trong, cách họ nói năng, hành xử và hiện diện cũng thay đổi theo, và điều đó tự nhiên tạo ảnh hưởng đến người khác.
Trong giáo lý nhà Phật, Đức Phật dạy rằng mỗi người là chủ nhân của nghiệp mình tạo. Không ai có thể tu thay, giác ngộ thay, hay chịu quả thay cho người khác. Vì vậy, sửa mình chính là con đường phù hợp với quy luật nhân quả. Khi ta gieo nhân thiện nơi chính mình, quả lành sẽ trổ trước hết trong tâm: sự nhẹ nhõm, an ổn, ít xung đột hơn. Từ đó, môi trường xung quanh cũng dần đổi khác.
Điều nghịch lý là khi ta thôi cố sửa người, mối quan hệ lại có cơ hội được chữa lành. Một người biết lắng nghe, biết nhận lỗi, biết điều chỉnh bản thân thường khiến người đối diện tự soi lại chính mình. Sự thay đổi không đến từ áp lực, mà từ sự gợi mở. Không phải bằng lời khuyên dạy, mà bằng cách sống. Đó là sức mạnh thầm lặng của việc sửa mình.
Tuy nhiên, sửa mình không có nghĩa là cam chịu hay bỏ qua mọi sai trái. Có những tình huống cần góp ý, cần nói rõ ranh giới, cần bảo vệ điều đúng. Nhưng khác với việc “sửa người” bằng phán xét, việc góp ý xuất phát từ sự tỉnh táo và thiện chí sẽ không mang theo hận thù. Khi tâm mình đủ lắng, lời nói sẽ bớt làm tổn thương, và người nghe cũng dễ tiếp nhận hơn.
Câu hỏi “sửa mình hay sửa người?” không đòi hỏi một câu trả lời cực đoan. Nhưng nếu phải chọn một điểm khởi đầu, thì luôn là sửa mình. Bởi chỉ khi ta thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cách sống của chính mình, thế giới quanh ta mới có cơ hội đổi thay. Sửa người là mong điều khiển ngoại cảnh. Sửa mình là học cách làm chủ nội tâm. Và trong hành trình sống an lành, con đường thứ hai, dù chậm, nhưng bền vững hơn nhiều.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Ngày 27/3/2026, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị ra mắt Quỹ Hỗ trợ xây dựng chính sách, pháp luật, chính thức công bố việc thành lập và đưa Quỹ đi vào hoạt động.
(PLM) - Trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Vietbuild Hà Nội 2026, Gantan Beauty Industry Co., Ltd. – doanh nghiệp hàng đầu Nhật Bản với hơn 60 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực mái kim loại – chính thức tham gia và giới thiệu các giải pháp công nghệ tại thị trường Việt Nam. Đây là lần đầu tiên doanh nghiệp này mang đến một cách toàn diện các dòng sản phẩm mái kim loại cùng công nghệ thi công cao cấp, đánh dấu bước tiếp cận trực tiếp vào một trong những thị trường xây dựng phát triển năng động của khu vực.
PLM - Chiều 27/3, tại Bộ Tư pháp, hội nghị trao đổi, đề xuất chính sách, pháp luật thực hiện mục tiêu tăng trưởng “hai con số” đã diễn ra với sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.
(PLM) - Hòa chung không khí sôi nổi của Tháng Thanh niên, hướng tới kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2026), ngày 25/3, Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam đã tổ chức chuỗi hoạt động thiết thực, giàu ý nghĩa xã hội với tổng giá trị 50 triệu đồng.
Một hành trình không chỉ là chuyến đi, mà còn là bài học sống động về truyền thống và trải nghiệm thực tiễn. Mới đây, học sinh Trường Tiểu học và THCS Hoằng Yến đã có chuyến tham quan ý nghĩa về quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh – nơi khơi dậy niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn sâu sắc. Tiếp nối hành trình, các em tham gia chuỗi hoạt động trải nghiệm tại VinWonders Cửa Hội, vừa học vừa chơi, phát triển kỹ năng và mở rộng hiểu biết. Chuyến đi để lại nhiều dấu ấn, góp phần bồi đắp hành trang tri thức và cảm xúc cho các em.
(PLM) - Chiều 26/3, Bộ Tư pháp tổ chức lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho đội ngũ lãnh đạo, quản lý cấp Vụ và tương đương. Tại đây, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trực tiếp truyền đạt chuyên đề về định hướng chiến lược công tác pháp luật, tư pháp theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
(PLM) - Triển lãm tranh tại Hà Nội: Gen Z “cất lời” cùng di sản; Hà Giang vào top 51 điểm đến đẹp nhất thế giới năm 2026; Hơn 500 cổ vật quý được trưng bày tại Bắc Ninh;...
(PLM) - Sáng 26/3, Triển lãm Quốc tế Vietbuild Hà Nội 2026 lần thứ nhất chính thức khai mạc tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam VEC (Đông Anh, Hà Nội), với sự tham dự của Phó Thủ Tướng Trần Hồng Hà, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cùng đông đảo doanh nghiệp trong, ngoài nước.
PLM - Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chịu nhiều tác động từ các yếu tố địa chính trị, đặc biệt là những diễn biến tại khu vực Trung Đông, các biến động về giá năng lượng, logistics và chuỗi cung ứng đang đặt ra những thách thức không nhỏ đối với nền kinh tế Việt Nam. Ngày 26/3, Trường Đại học Tài chính – Ngân hàng Hà Nội (FBU) tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Tác động của xung đột Trung Đông đến kinh tế - tài chính Việt Nam năm 2026 và xu thế các ngành học đón đầu”, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia kinh tế, giảng viên, nghiên cứu sinh cùng đông đảo sinh viên và học sinh.
