Ta dễ nhận ra lỗi của người khác, nhưng lại rất khó quay về soi chiếu chính mình. Câu hỏi “sửa mình hay sửa người?” vì thế không chỉ là một lựa chọn đạo đức, mà là một hướng đi căn bản trong cách con người đối diện với khổ đau.
 |
| Ta tốt người sẽ tốt theo. |
Sửa người dường như dễ hơn. Bởi nó cho ta cảm giác mình đúng, mình đứng ở vị thế phán xét. Khi chỉ ra lỗi của người khác, cái tôi được củng cố, và ta tạm thời tránh né việc đối diện với những bất toàn của chính mình. Nhưng càng cố sửa người, ta càng bất lực. Bởi người khác có thế giới nội tâm riêng, thói quen riêng, nghiệp riêng. Không ai có thể bị thay đổi bằng mệnh lệnh, chỉ trích hay áp đặt. Cố sửa người thường dẫn đến tranh cãi, oán giận và đổ vỡ quan hệ, bởi người bị “sửa” cảm thấy bị phủ nhận và không được tôn trọng.
Sửa mình thì khác. Đó là con đường khó hơn, nhưng thực tế hơn. Khi quay về sửa mình, ta không còn tiêu hao năng lượng vào việc kiểm soát điều không thuộc về mình, mà tập trung vào điều ta có thể làm chủ: thân, khẩu và ý của chính mình. Sửa mình không phải là tự trách hay tự ti, mà là khả năng nhận diện những phản ứng bất thiện trong tâm, như sân hận, cố chấp, hơn thua, và từng bước chuyển hóa chúng. Khi một người thay đổi từ bên trong, cách họ nói năng, hành xử và hiện diện cũng thay đổi theo, và điều đó tự nhiên tạo ảnh hưởng đến người khác.
Trong giáo lý nhà Phật, Đức Phật dạy rằng mỗi người là chủ nhân của nghiệp mình tạo. Không ai có thể tu thay, giác ngộ thay, hay chịu quả thay cho người khác. Vì vậy, sửa mình chính là con đường phù hợp với quy luật nhân quả. Khi ta gieo nhân thiện nơi chính mình, quả lành sẽ trổ trước hết trong tâm: sự nhẹ nhõm, an ổn, ít xung đột hơn. Từ đó, môi trường xung quanh cũng dần đổi khác.
Điều nghịch lý là khi ta thôi cố sửa người, mối quan hệ lại có cơ hội được chữa lành. Một người biết lắng nghe, biết nhận lỗi, biết điều chỉnh bản thân thường khiến người đối diện tự soi lại chính mình. Sự thay đổi không đến từ áp lực, mà từ sự gợi mở. Không phải bằng lời khuyên dạy, mà bằng cách sống. Đó là sức mạnh thầm lặng của việc sửa mình.
Tuy nhiên, sửa mình không có nghĩa là cam chịu hay bỏ qua mọi sai trái. Có những tình huống cần góp ý, cần nói rõ ranh giới, cần bảo vệ điều đúng. Nhưng khác với việc “sửa người” bằng phán xét, việc góp ý xuất phát từ sự tỉnh táo và thiện chí sẽ không mang theo hận thù. Khi tâm mình đủ lắng, lời nói sẽ bớt làm tổn thương, và người nghe cũng dễ tiếp nhận hơn.
Câu hỏi “sửa mình hay sửa người?” không đòi hỏi một câu trả lời cực đoan. Nhưng nếu phải chọn một điểm khởi đầu, thì luôn là sửa mình. Bởi chỉ khi ta thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cách sống của chính mình, thế giới quanh ta mới có cơ hội đổi thay. Sửa người là mong điều khiển ngoại cảnh. Sửa mình là học cách làm chủ nội tâm. Và trong hành trình sống an lành, con đường thứ hai, dù chậm, nhưng bền vững hơn nhiều.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Ngày Tránh thai Thế giới 26/9 gióng hồi chuông về mang thai ngoài ý muốn và sức khỏe sinh sản. Bài viết nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình, tránh thai đúng cách và bảo vệ tương lai người trẻ.
Trong chương trình “Bản lĩnh doanh nhân”, NSƯT Hoàng Hải và Á hậu 1 Hoa hậu Thế giới Doanh nhân 2018 Nguyễn Hồng Nhung cùng chia sẻ về công việc, những lựa chọn trong cuộc sống và cách họ đối diện với những khó khăn trên hành trình của mình. Hai con người, hai hành trình và hai lĩnh vực rất khác nhau. Nhưng có lẽ bản lĩnh không chỉ nằm ở việc chúng ta đạt được bao nhiêu thành công, mà còn nằm ở cách chúng ta giữ gìn những giá trị quan trọng nhất trong hành trình ấy.
(PLM) - Thực hiện Kế hoạch số 780 của UBND tỉnh Nghệ An và Kế hoạch số 2037 của Công an tỉnh Nghệ An về việc phát động Chiến dịch “Đào tạo kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn” năm 2026; sáng ngày 25/9/2026, tại Nhà văn hóa thôn Phong Thịnh, xã Minh Châu, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Nghệ An đã phối hợp tổ chức Chương trình tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thông và huấn luyện kỹ năng lái xe an toàn cho cán bộ, lực lượng an ninh cơ sở và đông đảo người dân địa phương.
Nguyễn Ngọc - Trung Văn - Anh Trần - Minh Anh
(PLM) - Người trẻ Hà Nội đang “hồi sinh” đồ chơi Trung thu truyền thống bằng sáng tạo và chất liệu mới, biến đèn ông sao, voi ngựa, đèn kéo quân thành những tác phẩm vừa đẹp, vừa an toàn, giàu ký ức văn hóa.
(PLM) - Sáng 22/9, tại Trường Đại học Luật TP HCM - Phân hiệu Quảng Trị, Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Quảng Trị tổ chức chương trình “Truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại của thuốc lá cho cán bộ, giảng viên, sinh viên ngành Tư pháp tại Quảng Trị”.
PLM - Theo ghi nhận của phóng viên báo Pháp luật Việt Nam những ngày đầu tháng 9.2026, nhiều hạng mục dự án cải tạo khuôn viên ao Đầm Bối có dấu hiệu chưa đảm bảo chất lượng theo hồ sơ thiết kế.
Đình Hưng - Đình Quyền
PLM - Ngày 21/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy văn hóa thi hành pháp luật”. Chủ trì hội thảo có Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh.
PLM- Tiếp tục hành trình Caravan mùa 4, sáng ngày 19.9, tại quảng trường UBND xã Tuy Đức, tỉnh Lâm Đồng đã diễn ra chương trình Tuyên truyền phổ biến luật về an toàn giao thông học đường với sự tham gia của hơn 1000 cháu học sinh đến từ nhiều trường học trên địa bàn xã, cùng các đại biểu đến từ báo Pháp luật Việt Nam, UBND tỉnh Lâm Đồng và lãnh đạo xã Tuy Đức.
PLM- Sáng ngày 18/9 chương trình Caravan mùa 4 do báo Pháp luật Việt Nam cùng phối hợp với Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng tổ chức với chủ đề “Vững tay lái – Sáng đường biên” đã làm lễ xuất phát tại khu đô thị Vạn Phúc City, thành phố Hồ Chí Minh.
PLM - Vừa qua, tại Hà Nội, Lễ bốc thăm chia bảng và họp kỹ thuật Giải bóng đá “Báo chí đồng hành cùng Doanh nghiệp” lần thứ VII -2026 đã diễn ra với sự góp mặt của 12 đội bóng đến từ các cơ quan báo chí và cộng đồng doanh nghiệp có chung niềm đam mê với môn thể thao vua.
