Tết Nguyên đán là lễ tết lớn nhất và thiêng liêng nhất của người Việt, còn được gọi là “Tết cả”, “Tết ta” hay “Tết âm lịch”. Đây là thời khắc mở đầu năm mới, đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, là dịp khép lại những việc đã qua và gửi gắm ước vọng về một năm an lành, tốt đẹp.
Theo truyền thống, Tết bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp và kết thúc vào mùng 7 tháng Giêng với nhiều nghi lễ diễn ra cả trong cung đình lẫn dân gian.
Tại Thăng Long - kinh đô của các triều đại phong kiến Việt Nam, văn hóa Tết mang sắc thái đặc biệt, là sự hội tụ và giao thoa giữa văn hóa cung đình và văn hóa dân gian.
Dưới chế độ quân chủ, nhà vua được coi là người đại diện cho muôn dân, cho sự hưng thịnh và bền vững của quốc gia. Vì vậy, hệ thống nghi lễ Tết cung đình được hình thành với quy mô chặt chẽ, trang nghiêm, thể hiện quyền uy tối cao của triều đình và khát vọng quốc thái dân an.
 |
| Lãnh đạo Thành phố và các đại biểu đã cùng thực hiện các nghi lễ "Tống cựu nghinh tân" tái hiện nghi thức, phong tục dân gian và cung đình độc đáo (ảnh Phạm Sỹ). |
Theo sử liệu, vào thời Lê Trung hưng, các nghi lễ Tết cung đình diễn ra liên tục từ cuối tháng Chạp đến mùng 7 tháng Giêng, gồm nhiều nghi thức như: lễ cúng Táo quân, lễ Tiến lịch, lễ Tiến xuân ngưu, lễ phất thức, lễ cáp hưởng, lễ thướng tiêu (dựng cây nêu), lễ trừ tịch, lễ Chính đán, lễ chúc thọ nhà vua, lễ tế giao, lễ khai hạ, lễ khai ấn…
Trong đó, lễ Tiến lịch, lễ Tiến xuân ngưu, lễ thướng tiêu và lễ Chính đán được xem là những nghi lễ quan trọng nhất.
Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức đã tái hiện tiêu biểu một số nghi lễ gắn với ngày 23 tháng Chạp. Nổi bật là nghi lễ Tiến lịch – nghi thức mang ý nghĩa nhà vua thay trời ban lịch cho dân. Dưới các triều đại, việc làm lịch được giao cho những cơ quan chuyên trách như Thái Sử cục (thời Trần) hay Tư Thiên Giám (thời Lê).
Sau khi biên soạn, lịch được dâng vua duyệt, rồi in ấn để sử dụng trong triều đình và ban phát tới các địa phương. Theo lệ xưa, ngày 24 tháng Chạp, triều đình tổ chức lễ Tiến lịch trang trọng tại sân rồng điện Kính Thiên.
Theo phong tục của người Việt, Tết Nguyên đán là thời khắc đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Tết Nguyên đán không chỉ gói gọn trong mấy ngày đầu năm mới, mà thường bắt đầu từ đầu tháng Chạp kéo dài đến ngoài tháng Giêng với nhiều nghi lễ quan trọng.
 |
| Trong văn hóa dân gian, thả cá chép là thể hiện mong muốn sự may mắn và thăng hoa, gắn với ước vọng về sự hanh thông, thịnh vượng trong năm mới (ảnh Phạm Sỹ). |
Các lễ trước Tết thể hiện rõ ý nghĩa “Tống cựu nghinh Tân”, tiễn cái cũ đi để đón năm mới về, bao gồm cả một chuỗi các lễ như: Lễ tiến lịch, ban sóc, Lễ Tiến Xuân Ngưu (vào tiết lập xuân trước Tết), Lễ phất thức (lau ấn tín), Lễ thướng tiêu (dựng cây nêu).
Các nghi lễ trong triều đình rất phong phú, được thực hiện nghiêm cẩn thể hiện sự tôn kính lẽ tự nhiên của Trời - Đất, xoay quanh việc tiễn năm cũ đi và đón năm mới đến, cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, nhà nhà an vui, no ấm.
Bên cạnh đó, nghi lễ thướng tiêu (dựng cây nêu) cũng được giới thiệu nhằm tái hiện không khí Tết xưa trong hoàng cung. Theo ghi chép, cây nêu được dựng trước tiên trong cung vua, phủ chúa và dinh thự quan lại, sau đó mới đến nhà dân.
Trên ngọn nêu thường treo phướn, khánh đất hoặc linh vật, mang ý nghĩa trừ tà, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt và một năm mới an lành. Chương trình còn tái hiện nghi lễ thả cá chép tiễn ông Công, ông Táo về trời – một phong tục quen thuộc của người Việt vào ngày 23 tháng Chạp.
Trong văn hóa dân gian, thả cá chép là thể hiện mong muốn sự may mắn và thăng hoa, gắn với ước vọng về sự hanh thông, thịnh vượng trong năm mới. Ngoài ra, nghi lễ đổi gác trong hoàng cung cũng được giới thiệu, góp phần làm rõ đời sống cung đình và kỉ luật nghiêm ngặt trong việc bảo vệ cấm thành Thăng Long dưới các triều đại phong kiến.
Thông qua hoạt động tái hiện các nghi lễ cung đình, chương trình không chỉ giúp công chúng hiểu rõ hơn về Tết Nguyên đán xưa nơi hoàng cung, mà còn góp phần lan tỏa giá trị di sản văn hóa, làm sống lại không gian Tết truyền thống trong lòng di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.
Trong không gian di sản, sự tham gia của các đại biểu, khách quốc tế, nhà khoa học, nhân dân và du khách không chỉ minh chứng cho sức lan tỏa của văn hóa Việt mà còn đồng thời khẳng định cam kết của thành phố Hà Nội trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản - tài sản vô giá của nhân loại.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM)- Từ một tranh chấp quyền sử dụng đất có diện tích chưa đến 2m², vụ việc giữa gia đình ông Đào Hữu Đảm, bà Phạm Thị Ngoan và gia đình ông Trần Kim Thê, bà Nguyễn Thị Đông tại xã Quỳnh Hội (tỉnh Hưng Yên) đã kéo dài, gây nhiều băn khoăn khi bản án phúc thẩm có những phán quyết được cho là mâu thuẫn, chưa thống nhất với chính nhận định của tòa.
PLM - Ngày 12/5, tại Học viện Tư pháp đã diễn ra hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm trong giải quyết vụ án hành chính tại Cộng hoà Liên bang Đức và Việt Nam” do Học viện Tư pháp phối hợp với Viện Hợp tác quốc tế Đức về pháp luật (IRZ) tổ chức.
(PLM) - Cơ quan chức năng TP Hà Nội vừa chính thức thông tin về vụ hỏa hoạn xảy ra tại cơ sở kinh doanh trên đường Lê Đức Thọ vào trưa ngày 11/5. Sau quá trình nỗ lực tìm kiếm cứu nạn và tiếp cận hiện trường đổ nát, lực lượng chức năng đã phát hiện một thi thể nam giới bên trong tòa nhà đã bị lửa thiêu rụi.
(PLM) - Trước đó, Báo Pháp luật Việt Nam đã đăng tải phóng sự “Lạng Sơn: Mỏ đá Lân Đa bị phản ánh gây rung chấn, bụi đá ảnh hưởng đời sống người dân”, phản ánh tình trạng nhiều hộ dân thôn Chùa, xã Hữu Liên, tỉnh Lạng Sơn cho rằng hoạt động khai thác tại mỏ đá Lân Đa của Công ty TNHH Anh Thắng gây rung chấn nhà cửa, phát tán bụi đá ra khu vực xung quanh.
(PLM) - Trưa ngày 11/5/2026, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại cơ sở kinh doanh karaoke trên đường Phú Mỹ, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Lực lượng Cảnh sát PCCC & CNCH đã nhanh chóng có mặt để triển khai công tác chữa cháy.
(PLM) - Ngày 2/5/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai có chỉ đạo yêu cầu kiểm tra, làm rõ và xử lý các nội dung báo chí phản ánh liên quan đến tình trạng ô nhiễm môi trường do hoạt động đốt than củi tại xã Đông Cuông.
(PLM) - Biển, đảo là một phần lãnh thổ không thể tách rời của đất nước và là địa bàn chiến lược trọng yếu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam, giai đoạn bùng phát mạng xã hội được đánh giá là thời kỳ đấu tranh gặp nhiều thử thách bởi khối lượng tin giả đồ sộ hiện diện hàng ngày trên không gian mạng. Trong tình thế đó, những người trẻ đã chung sức, đồng lòng đấu tranh với những luận điệu sai trái về chủ quyền biển đảo bằng nhiều hình thức khác nhau, như nhuộm đỏ facebook, thể hiện tình yêu nước, sẵn sàng, xung phong tham gia các đoàn công tác thăm các sĩ quan, chiến sĩ đang thực hiện nghĩa vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo trên quần đảo Trường Sa.
(PLM) - Dù hậu quả của tai nạn đường sắt luôn vô cùng tàn khốc, nhưng tình trạng vi phạm giao thông đường sắt vẫn diễn ra nhức nhối. Hãy tự giác chấp hành luật giao thông để bảo vệ chính mình và sự bình yên của cộng đồng.
Ngày 6.5, Toà án nhân dân khu vực 4 – Lạng Sơn đã mở phiên toà xét xử vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 29/2026 đối với bị cáo Phạm Minh Thư sinh năm 1977 bị truy tố về tội cố ý gây thương tích quy định tại điểm a khoản 4 điều 134 Bộ luật hình sự. Tại toà, Hội đồng xét xử đã tuyên bị cáo Thư với mức án 6 năm tù.
PLM - Tối ngày 8/5, một sự kiện văn hóa đặc biệt quan trọng đã diễn ra tại Thủ đô Hà Nội. Đó là Lễ đón nhận hai làng nghề: Khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và Điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới các Thành phố Thủ công Sáng tạo Thế giới. Đây là một sự kiện văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ ghi nhận những giá trị nghệ thuật đặc sắc mà còn khẳng định vị thế, sức sáng tạo của các làng nghề Thủ đô trên trường quốc tế.
