Thứ tư 11/03/2026 12:04
Home | Văn hóa - Giải trí | Văn chương của Lê Lựu là thứ văn chương vắt ra từ gan ruột…

Văn chương của Lê Lựu là thứ văn chương vắt ra từ gan ruột…

Nhà văn Lê Lựu (1938 - 2022), sinh ra tại thôn Mãn Hòa, xã Tân Châu, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Ông là một tác giả quan trọng của nền văn học cách mạng, nhất là sau đổi mới 1986.

Nhà văn Lê Lựu đã xuất bản hơn 40 đầu sách, với nhiều tác phẩm văn chương rất có giá trị như: “Người cầm súng”, “Phía mặt trời”, “Trong làng nhỏ”, “Người về đồng cói”, “Chuyện làng Cuội”... Đặc biệt, nhiều tác phẩm của ông đã được các đạo diễn chuyển thể sang kịch bản phim như: “Thời xa vắng”, “Sóng ở đáy sông”... được khán giả rất yêu thích.

Sinh thời, nhà văn Lê Lựu trải qua hai nỗi đau, đó là sự cô đơn và bệnh tật. Những ngày trước khi qua đời, ông phải trải qua cảnh “uống thuốc nhiều hơn ăn cơm” với nhiều căn bệnh như: đái tháo đường, tim mạch, gout, phổi, tụy, thận, tiền liệt tuyến… Giới sáng tác văn học nghệ thuật cho rằng, ông là một điển hình về bản lĩnh vượt qua những nghịch cảnh của đời riêng, biến số phận thành văn chương và nhỏ máu vào từng con chữ.

Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Tuấn, nhà văn Lê Lựu có cuộc đời nổi chìm, cơ cực, cương cường cũng như văn chương của ông. Sự rèn luyện về văn chất và bản chất con người của Lê Lựu luôn không ngừng nghỉ. Kể cả khi ông mất đi, những dòng chữ mà ông chuẩn bị từ trước đều là trình bày một sự thật, rất khốc liệt, rất cay đắng nhưng vấn đề đó là sự thật.

“Văn chương cũng như số phận của nhà văn Lê Lựu có nhiều khúc quanh bước ngoặt mà cuốn sách “Nhà văn Lê Lựu - Văn chương và số phận” vừa mới ra mắt đã chạm đến, đã chia sẻ, đồng hành, đớn đau và kiêu hãnh về ông, cho ông - một nhà văn của nhân dân và Tổ quốc”, nhà nghiên cứu Nguyễn Xuân Tuấn chia sẻ.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam bày tỏ, nhà văn Lê Lựu từng sống một cuộc đời nhưng tồn tại bên trong là những con người khác nhau: công dân, nhà văn, bệnh nhân và một người nổi tiếng. Tất cả vẫn luôn đau đáu, trăn trở bởi nhịp đập con tim đầy mẫn cảm với cuộc sống, để trong gần 60 năm cầm bút, với hơn 40 đầu sách để đời, ông đã để lại cho nền văn học Việt Nam một tài sản khổng lồ, đóng góp cho nền văn chương nước nhà nhiều tác phẩm kinh điển làm rung động đời sống văn học Việt Nam.

“Văn chương của Lê Lựu là thứ văn chương vắt ra từ gan ruột. Ông sống và nghĩ như thế nào thì viết ra như thế. Bởi thế mà văn chương của ông khác biệt. Và chính sự khác biệt này đã lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp cho cuộc sống”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chia sẻ.

Nói về văn chương của nhà văn Lê Lựu, giáo sư Trần Đăng Suyền nhận xét, Lê Lựu là nhà tiểu thuyết tài năng. Tiểu thuyết của ông có vị trí quan trọng trong văn học thời kỳ đổi mới. Đó là những cuốn tiểu thuyết đã đi sâu vào phương diện thế sự, đời tư, phát hiện ra nhiều cái hài hước và nhiều bi kịch liên quan đến vấn đề nhức nhối của đời sống cộng đồng cũng như cá nhân.

Thật vậy! Bởi, trong một cuộc phỏng vấn về tiểu thuyết “Thời xa vắng”, nhà văn Lê Lựu từng thốt lên: “Cái đầu tiên mà mọi người nhận ra là mình không nói dối nữa. Mình nói thật với cuộc đời về cuộc đời đó rồi”. Như vậy có thể khẳng định Lê Lựu khao khát sự thật, muốn nói thật đến mức nào.

Văn chương và số phận của nhà văn Lê Lựu luôn là một hành trình mở. Chúng ta có thể thống kê các nhân vật, khái quát, bình phẩm nội dung và nghệ thuật, từ chủ đề tư tưởng tới cung cách hành văn, từ câu cú ngắn dài tới những thông điệp mà văn chương của ông đã trình ra trong đời sống bằng các tiểu luận, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ. Đã có nhiều bộ phim điện ảnh, truyền hình rất thành công, tạo sóng dư luận từ các truyện ngắn, tiểu thuyết của Lê Lựu. Bản thân ông cũng rất hăng say với điều này.

Đầu tháng 8 vừa qua, cuốn sách “Nhà văn Lê Lựu - Văn chương và số phận” ra mắt như một lời tri ân những đóng góp to lớn của ông cho nền văn học nước nhà. Cuốn sách do Viện Nhân học Văn hóa xuất bản, với gần 350 trang sách, gồm gần 50 bài viết của các nhà văn, nhà nghiên cứu viết về sự nghiệp văn chương, cuộc đời và số phận của nhà văn Lê Lựu.

“Từ sau khi bố qua đời, ý tưởng tập hợp các bài viết, bài báo của bố, tập hợp những hình ảnh lưu niệm đời thường, cũng như những bài viết của đồng nghiệp và bạn bè về bố, kể cả những cảm nghĩ của các cựu chiến binh Mỹ như: nhà thơ Kevin Bowen, nhà thơ Bruce Weigh… được tôi và em trai trao đổi với nhà văn Phùng Văn Khai. Chúng tôi được nhà văn Phùng Văn Khai hưởng ứng, cùng bàn cách triển khai… Đến nay cuốn sách “Nhà văn Lê Lựu - Văn chương và số phận” đã được xuất bản, chủ yếu đã tập hợp được các bài viết đề cập đến các tác phẩm lớn của bố, có một số bài đề cập đến thế giới quan, thái độ sống và làm việc, quan hệ với bạn bè văn chương của bố”, chị Lê Hạnh Lê - con gái nhà văn Lê Lựu chia sẻ.

Vũ Hùng (https://baophapluat.vn/van-chuong-cua-le-luu-la-thu-van-chuong-vat-ra-tu-gan-ruot-post485103.html)

Tags:

Bài liên quan
Tin bài khác
Phát huy nếp sống ‘ít muốn biết đủ’ giữa thời bão giá

Phát huy nếp sống ‘ít muốn biết đủ’ giữa thời bão giá

Những biến động kinh tế gần đây khiến nhiều người cảm nhận rõ áp lực của đời sống.
Một cuốn sách tốt vẫn có thể không được đọc

Một cuốn sách tốt vẫn có thể không được đọc

Không phải vì cuốn sách đó thiếu tri thức, mà vì người đọc không cảm thấy mình có thể bắt đầu.
Giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026: Campuchia bất ngờ rút lui

Giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026: Campuchia bất ngờ rút lui

Giải vô địch futsal Đông Nam Á 2026 điều chỉnh lịch thi đấu sau khi Campuchia rút lui
Đình Bắc chưa ghi bàn, Công an Hà Nội thua trận

Đình Bắc chưa ghi bàn, Công an Hà Nội thua trận

Chân sút được kỳ vọng của Công an Hà Nội vẫn chưa có bàn thắng nào sau 15 vòng đấu V.League 2025/26.
Bangladesh mang đội hình mạnh sang Việt Nam giao hữu

Bangladesh mang đội hình mạnh sang Việt Nam giao hữu

Ngôi sao từng thi đấu tại giải ngoại Anh góp mặt trong đội hình Bangladesh sang Việt Nam giao hữu.
Đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà

Đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà

Ngày 9/3/2026, tại đình Thổ Hà, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường Vân Hà (tỉnh Bắc Ninh) tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà.
Rực rỡ đêm Khai mạc Lễ hội Hoa Ban năm 2026 ở Điện Biên

Rực rỡ đêm Khai mạc Lễ hội Hoa Ban năm 2026 ở Điện Biên

Tối 8/3, tại sân vận động tỉnh Điện Biên, Lễ hội Hoa Ban năm 2026 đã chính thức khai mạc với chương trình nghệ thuật ấn tượng mang chủ đề “Hoa ban - Khát vọng Điện Biên”.
"Lịch sử Việt Nam bằng hình" đạt Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

"Lịch sử Việt Nam bằng hình" đạt Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

"Lịch sử Việt Nam bằng hình" phác họa bức chân dung toàn cảnh về quá trình dựng nước và giữ nước, xuyên suốt từ thời xuất hiện các cư dân cổ xưa đầu tiên trên lãnh thổ cho đến khi hình thành một quốc gia hiện đại như ngày nay.
Tên của phụ nữ Việt là một "dòng chảy" về giới

Tên của phụ nữ Việt là một "dòng chảy" về giới

Phụ nữ nước Nam xưa đều có tên đệm là “Thị”, nhưng đã có nhiều nữ giới vượt qua “lằn ranh đỏ” đó để mang những cái tên khác hơn. Trong giới văn chương cũng như tham gia chính trường họ đều tài danh, không thua gì nam giới.
"Derby Thủ đô" giữa Hà Nội FC và Công an Hà Nội

"Derby Thủ đô" giữa Hà Nội FC và Công an Hà Nội

Tâm điểm chú ý của vòng 15 V.League 2025/26 là trận “derby Thủ đô” giữa Hà Nội FC và Công an Hà Nội.
Người phụ nữ tôi không kịp phỏng vấn

Người phụ nữ tôi không kịp phỏng vấn

Đề tài đến với Hà vào một buổi sáng đầu tháng Ba, trong cuộc họp ban vốn chẳng có gì đặc biệt. Những trang lịch treo tường vừa lật sang tháng mới và như thường lệ, chuyên mục cuối tuần cần một bài viết nhân dịp Ngày Phụ nữ. Trưởng ban nhìn danh sách phân công rồi dừng lại ở tên cô.
Tháng Ba về với tà áo dài thướt tha...

Tháng Ba về với tà áo dài thướt tha...

Những ngày đầu tháng Ba, khắp muôn nơi lại rực rỡ sắc áo dài khi “Tuần lễ Áo dài” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Sự kiện góp phần tôn vinh vẻ đẹp, lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.
bao-anh-land
happer-vn
Bộ Tư pháp sẽ tăng cường hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp vừa và nhỏ các tỉnh Tây Ninh và Cà Mau

Bộ Tư pháp sẽ tăng cường hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp vừa và nhỏ các tỉnh Tây Ninh và Cà Mau

(PLVN) - Trong năm 2026 này, các doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc 2 tỉnh Tây Ninh và Cà Mau sẽ được Bộ Tư pháp tiến hành các hoạt động hỗ trợ pháp lý một cách hiệu quả nhất.
Thủ tướng: Khẩn trương thí điểm đánh giá, chấm điểm về công tác xây dựng pháp luật

Thủ tướng: Khẩn trương thí điểm đánh giá, chấm điểm về công tác xây dựng pháp luật

(PLVN) - Sáng 10/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ cho ý kiến vào dự thảo Đề án thí điểm thực hiện đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác xây dựng pháp luật và một số nội dung quan trọng khác.
Nỗ lực, trách nhiệm để bảo đảm tổ chức thành công Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

Nỗ lực, trách nhiệm để bảo đảm tổ chức thành công Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

(PLVN) - Chiều 9/3, Bí thư Đảng ủy Quốc hội (QH), Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn và Bí thư Đảng ủy Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đồng chủ trì Hội nghị của Ban Thường vụ Đảng ủy QH với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ về nội dung, chương trình Kỳ họp thứ Nhất, QH khóa XVI.
Cảnh báo: Học sinh, sinh viên cho thuê tài khoản ngân hàng là "tiếp tay" tội phạm

Cảnh báo: Học sinh, sinh viên cho thuê tài khoản ngân hàng là "tiếp tay" tội phạm

(PLVN) - Lực lượng Công an cảnh báo nhiều đối tượng lừa đảo, đánh bạc trực tuyến và rửa tiền đang nhắm vào học sinh, sinh viên để thu mua hoặc thuê tài khoản ngân hàng. Thông qua các lời mời “việc nhẹ lương cao”, “nhận tiền hộ”, các đối tượng dụ dỗ nạn nhân mở tài khoản rồi sử dụng vào hoạt động phạm pháp, khiến nhiều người vô tình tiếp tay cho tội phạm.
"Bác sĩ tâm linh trừ tà, bắt quỷ" online bị khởi tố

"Bác sĩ tâm linh trừ tà, bắt quỷ" online bị khởi tố

Với hình thức xem bói online, Long bịa đặt nhiều thông tin như nạn nhân bị vong âm theo, ma quỷ ám, duyên âm quấy phá. Muốn không ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng các nạn nhân phải làm lễ “trừ tà, bắt quỷ” với giá hàng chục triệu đồng.
Bắt giữ nghi phạm đâm chết người sau hơn 12 giờ lẩn trốn trong rừng

Bắt giữ nghi phạm đâm chết người sau hơn 12 giờ lẩn trốn trong rừng

Sau khi gây ra vụ án mạng khiến một thanh niên ở Quảng Ngãi tử vong, Trương Văn Giang đã chạy vào khu vực rừng gần hiện trường lẫn trốn và bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ sau đó cùng tang vật.
Hà Nội: Cận cảnh dự án hồ điều hòa rộng hơn 36 ha tại phường Từ Liêm

Hà Nội: Cận cảnh dự án hồ điều hòa rộng hơn 36 ha tại phường Từ Liêm

PLM - Dự án xây dựng hồ điều hòa Phú Đô thuộc phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội có diện tích mặt nước hơn 31 ha trên tổng diện tích 36,76 ha, kè hồ dài khoảng 2,7 km. Đây là một trong 10 dự án khẩn cấp được UBND TP Hà Nội phê duyệt nhằm giải quyết tình trạng ngập úng kéo dài tại khu vực phía Tây Thủ đô.

Phường Thành Vinh - Điểm sáng chính quyền 2 cấp

Phường Thành Vinh - Điểm sáng chính quyền 2 cấp

Triển khai đồng loạt chính sách tiền lương mới từ tháng 3/2026

Triển khai đồng loạt chính sách tiền lương mới từ tháng 3/2026

(PLM) - Từ tháng 3/2026, nhiều chính sách quan trọng về tiền lương, phụ cấp và mức hưởng trợ cấp bắt đầu có hiệu lực, tác động trực tiếp đến đội ngũ công chức, viên chức, người hưởng lương hưu và người lao động trên cả nước.

Hệ thống Y tế Medlatec đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì

Hệ thống Y tế Medlatec đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì

(PLM) - Chiều ngày 5/3, tại Hà Nội, Hệ thống Y tế MEDLATEC long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập (6/3/1996-6/3/2026) và Đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì.

Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức chương trình kỷ niệm 8/3, tôn vinh nữ cán bộ, phóng viên

Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức chương trình kỷ niệm 8/3, tôn vinh nữ cán bộ, phóng viên

(PLM) - Nhân dịp Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức chương trình kỷ niệm với nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm tôn vinh vẻ đẹp, trí tuệ và sự cống hiến của nữ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, người lao động trong toàn cơ quan.

Tưng bừng ngày hội tòng quân năm 2026

Tưng bừng ngày hội tòng quân năm 2026

(PLM) - Hòa chung không khí tưng bừng ngày hội tòng quân trên cả nước, sáng ngày 4/3, tại Quảng trường Pác Bó, Phường Thục Phán, Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 3 - Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng đã tổ chức lễ giao nhận quân năm 2026.

Giữ gìn nét đẹp tâm linh qua lễ phóng sinh Tết Thượng Nguyên

Giữ gìn nét đẹp tâm linh qua lễ phóng sinh Tết Thượng Nguyên

PLM - Vào dịp Tết Thượng Nguyên – Rằm tháng Giêng, tại Chùa Vạn Phúc đã long trọng tổ chức lễ phóng sinh, thu hút đông đảo tăng ni, Phật tử và người dân địa phương tham dự. Trong không khí trang nghiêm, thành kính, nghi thức được thực hiện theo đúng truyền thống Phật giáo, thể hiện nét đẹp văn hóa tâm linh được gìn giữ từ bao đời nay.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh: Báo Pháp luật Việt Nam phải trở thành một thiết chế truyền thông pháp lý hiện đại

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh: Báo Pháp luật Việt Nam phải trở thành một thiết chế truyền thông pháp lý hiện đại

Chiều ngày 3/3, Bộ trưởng Bộ Tư pháp - Nguyễn Hải Ninh đã có buổi làm việc với Báo Pháp luật Việt Nam về chương trình công tác và kế hoạch truyền thông chính sách năm 2026. Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh đề nghị Báo cần xây dựng tầm nhìn chiến lược cụ thể. Mục tiêu cao nhất là xây dựng Báo Pháp luật Việt Nam trở thành một thiết chế truyền thông pháp lý hiện đại, một diễn đàn chính luận thu hút đông đảo chuyên gia và nhân dân.

Thái Nguyên: Vụ án chém người gây thương tích, Viện Kiểm sát đề nghị truy tố thêm tội sử dụng vũ khí quân dụng

Thái Nguyên: Vụ án chém người gây thương tích, Viện Kiểm sát đề nghị truy tố thêm tội sử dụng vũ khí quân dụng

Ngày 5.2, Toà án Nhân dân khu vực 2 - Thái Nguyên đã mở phiên toà xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Nguyễn Văn Dương sinh năm 1978, và bị cáo Nguyễn Văn Huấn sinh năm 1982 cả hai cùng thường trú tại tổ dân phố Sơn Tía, phường Bá Xuyên, tỉnh Thái Nguyên và đồng thời là bị hại trong vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 52/2025. Tại toà đại diện Viện kiểm sát đề nghị truy tố bị cáo Dương từ khoản 2 xuống khoản 1. Đồng thời, đại diện Viện kiểm sát cũng đề nghị Hội đồng xét xử tách hành vi của bị cáo Huấn để xét xử về tội sử dụng vũ khí quân dụng trái phép đó là dùng dao xâm hại sức khoẻ của người khác theo điều 304 bộ luật hình sự.

Thể chế “cởi trói”, xóa bỏ nỗi sợ kích hoạt động lực tư nhân vươn mình

Thể chế “cởi trói”, xóa bỏ nỗi sợ kích hoạt động lực tư nhân vươn mình

Trong nhiều năm, nền kinh tế Việt Nam đối mặt với một nghịch lý: Nguồn lực sẵn có, khát vọng dâng trào, nhân lực dồi dào nhưng nhiều dự án vẫn "bất động" do sự chồng chéo, mập mờ của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Tâm lý "sợ sai", đùn đẩy trách nhiệm đã và đang làm tê liệt dòng chảy nguồn lực quốc gia. Trước thực trạng đó, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW (phát triển kinh tế tư nhân) và Nghị quyết 66-NQ/TW (đổi mới xây dựng, thi hành pháp luật) đã mở ra một vận hội mới, cung cấp nền tảng chính trị vững chắc để "cởi trói" cho tư duy và hành động. Nhưng văn bản sẽ chỉ nằm trên giấy nếu thiếu đi sự dấn thân của đội ngũ cán bộ và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp.