Xét xử sơ thẩm vụ án 592 người bị lừa mua đất dự án ma ở TP HCM

Liên quan vụ án, bà Trần Thị Mỹ Hiền (60 tuổi, GĐ, đại diện Cty Đất Vàng Hoàng Gia) bị xác định có vai trò chủ mưu, cầm đầu, chỉ đạo xuyên suốt với toàn bộ hoạt động của Cty Đất Vàng Hoàng Gia, Cty Hoàng Kim Land, cùng đồng phạm chiếm đoạt tổng số tiền hơn 285 tỷ đồng. Tuy nhiên, bà Hiền đang bị áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc. Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa xác định bà Hiền bị rối loạn phân liệt cảm xúc loại hỗn hợp - bệnh tâm thần mãn tính có tiến triển liên tục theo từng giai đoạn. Vì vậy, bà Hiền phải tiếp tục điều trị bắt buộc, khi nào bệnh nhân ổn định sẽ có văn bản thông báo cho cơ quan tố tụng.

Vụ án này từng nhiều lần phải điều tra bổ sung. Cáo trạng xác định số tiền các bị cáo chiếm đoạt là hơn 834 tỷ đồng. Trong đó, bị cáo Nhung chiếm đoạt gần 540 tỷ đồng. Có 592 bị hại, 230 cá nhân, pháp nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được tòa triệu tập đến phiên xử.

Cáo trạng xác định, bà Hiền hợp tác cùng bà Nhung tìm mua những thửa đất lớn có mục đích sử dụng khác nhau như đất ở, trồng cây, trồng lúa, ao hồ... rồi thỏa thuận trả tiền một phần, có lập vi bằng.

Bà Hiền sau đó thuê kiến trúc sư thiết kế các thửa đất ghi là “dự án đất ở đô thị có tỷ lệ 1/500 hoàn chỉnh, đầy đủ cơ sở hạ tầng điện, cấp thoát nước”. Những dự án không có thật này được đặt tên Khu dân cư Nguyễn Thị Tú, Triều An, Liên khu 5-6, Tây Lân, Bùi Thanh Khiết, Hiệp Thành, Xuân Thới Thượng, Làng đại học, Đỗ Xuân Hợp, Hương lộ 11, Phạm Hùng...

Để có pháp nhân thực hiện ký kết hợp đồng, bà Nhung bà Hiền chỉ đạo cấp dưới thành lập Cty Angel Lina, Đất Vàng Hoàng Gia, thuê người quảng cáo các dự án, để bán đất nền dưới dạng hợp đồng khác nhau, như "Hợp đồng đặt cọc", "Hợp đồng góp vốn"... để chiếm đoạt tiền.

Nhằm tạo lòng tin và thu hút khách hàng, các bị cáo đã đưa ra những chính sách, khuyến mãi, hạ giá bán với các nền đất thổ cư (không có thật) rẻ hơn giá thị trường tại thời điểm giao dịch, chiết khấu cao, “cam kết bồi thường và hoàn lại toàn bộ vốn đầu tư khi không thực hiện giao đất”...

Cáo trạng xác định vụ án có 592 nạn nhân. (Ảnh trong bài: Văn Sơn)

Các bị cáo đã ký hợp đồng đặt cọc, hợp đồng mua bán với tư cách đại diện các Cty Angel Lina, Đất Vàng Hoàng Gia, Hoàng Kim Land để thu tiền và chiếm đoạt tiền của khách hàng.

Cáo trạng xác định các bị cáo đã lập 18 dự án không có thật tại nhiều quận, huyện trên địa bàn TP HCM, chiếm đoạt của 592 bị hại hơn 834 tỷ đồng.

Trong đó, bà Nhung được xác định là chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt toàn bộ hoạt động của Cty Angel Lina và Đất Vàng Hoàng Gia (hợp tác với bà Hiền) chiếm đoạt tổng cộng gần 540 tỷ đồng. Bà Hiền là chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt với toàn bộ hoạt động của Cty Đất Vàng Hoàng Gia, Hoàng Kim Land, cùng đồng phạm chiếm đoạt hơn 285 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, bà Hiền đưa ra tài liệu thể hiện bản thân mất năng lực hành vi dân sự. Tháng 11/2019, Công an TP HCM đề nghị Viện Giám định pháp y tâm thần Trung ương phân viện phía Nam (Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa) giám định tâm thần với bà Hiền. Đến tháng 5/2020, cơ quan giám định kết luận trước, trong và sau khi gây án (từ tháng 5/2017 - 6/2019) và thời điểm giám định, đương sự bị bệnh rối loạn phân liệt cảm xúc loại hỗn hợp.

Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: trước, trong và sau lúc gây án đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa kết luận đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Cho rằng kết luận pháp y chưa bảo đảm khách quan, VKSND TP HCM đã đề nghị và CQĐT ra quyết định trưng cầu giám định đề nghị Viện Pháp y tâm thần Trung ương tại Hà Nội giám định lại. Tháng 9/2020, cơ quan giám định có kết luận tương tự như Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa.

Đầu năm 2021, Viện Pháp y tâm thần Trung ương tiếp tục có kết quả giám định lần hai với kết quả không thay đổi. Công an TP HCM ra quyết định tạm đình chỉ điều tra bị can với bà Hiền.

Ngày 23/3/2024, Công an TP HCM đã đưa bà Hiền đến chữa bệnh bắt buộc tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa.

Dự kiến phiên tòa sẽ kéo dài nhiều ngày.

Với bị cáo Hoàng, theo cáo trạng, năm 2017, khi bị cáo Hoàng đang làm luật sư và tham gia tư vấn pháp luật qua tổng đài, có tư vấn cho bà Hiền về vấn đề pháp lý liên quan đất đai. Bị cáo khai được bà Hiền nhờ đứng tên làm thủ tục mua lại Cty Đất Vàng Hoàng Gia do bà Nhung làm GĐ.

Ngày 1/3/2018, bị cáo Hoàng làm thủ tục nhận chuyển nhượng vốn góp 200 tỷ đồng nhưng thực tế không nhận chuyển nhượng, rồi đứng tên GĐ, người đại diện pháp luật của Cty này rồi chuyển nhượng lại vốn góp cho bà Hiền để người khác làm GĐ, đại diện pháp luật.

Từ tháng 6/2018 - 5/2019, bị cáo Hoàng làm việc tại Cty Hoàng Kim Land, công việc chính là soạn thảo, hoàn tất các hợp đồng để GĐ ký bán đất nền cho khách hàng. Quá trình làm việc tại Cty, bị cáo Hoàng không tham gia điều hành hoạt động kinh doanh, không được bổ nhiệm chức danh PGĐ nhưng được GĐ ủy quyền ký kết các hợp đồng khi GĐ đi vắng. Ngoài ra, trong thời gian đứng tên GĐ, đại diện pháp luật Cty, bị cáo Hoàng đã ký các hợp đồng thỏa thuận với khách hàng về việc chuyển nhượng các nền đất dự án “ma”. Cáo trạng thể hiện bị cáo Hoàng đã ký nhiều hợp đồng chuyển nhượng với khách hàng, chiếm đoạt hơn 17 tỷ đồng.

Văn Sơn