Từ hàng trăm năm nay, đã có nhiều kiến trúc sư, nhà nghiên cứu đến Khánh Hòa, tìm về tháp cổ Ponagar để nghiên cứu kiểu kiến trúc, cách xây dựng của tháp.
Theo Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh Khánh Hòa, tháp bà Ponagar tọa lạc trên đồi Cù Lao (Vĩnh Phước, Nha Trang). Khu di tích là quần thể công trình kiến trúc nghệ thuật của vương quốc Chăm Pa cổ, được xây dựng từ thế kỷ thứ VIII đến thế kỷ XIII. Nơi đây thờ nữ thần Ponagar – người Mẹ xứ sở của dân tộc Chăm, đến thế kỷ XVII được cộng đồng người Việt tiếp tục gìn giữ và thờ Thiên Y A Na Thánh Mẫu.
Vật liệu xây dựng các công trình kiến trúc của tháp cổ là gạch nung nhưng không hề có hiện tượng rêu bám, các viên gạch liền mạch không để lộ chất kết dính, rất vững chãi. Điều này đã được các nhà khoa học lý giải nhiều cách khách nhau, tuy nhiên kỹ thuật nung gạch cũng như nghệ thuật xây dựng tháp cổ đến nay vẫn là điều bí ẩn.
Quần thể di tích tháp bà Ponagar hiện nay được phân bố trên 3 mặt bằng: Tháp cổng; kiến trúc Mandapa; khu đền tháp (có 4 tháp).
Đến với tháp bà Ponagar, người dân như được đắm mình trong không gian văn hóa – tâm linh độc đáo. Quần thể tháp cổ là biểu tượng của đoàn kết dân tộc, góp phần làm nên sự đa dạng văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Với các nét độc đáo của mình, tháp cổ Ponagar được xếp hạng di tích quốc gia năm 1979, và lễ hội tháp bà Ponagar được tổ chức hàng năm được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Để tháp cổ Ponagar ngày càng trở nên ấn tượng với khách du lịch, nhiều năm qua, nhà nước đã quan tâm trùng tu, tôn tạo để bảo tồn di tích một cách bền vững.
Ông Nguyễn Tuấn Dũng - Phụ trách Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh Khánh Hòa (đơn vị quản lý tháp bà Ponagar) cho biết, đối với quần thể tháp cổ này có 2 mảng, mảng tôn tạo, bảo tồn thuộc về di tích tháp được thực hiện chặt chẽ theo Luật di sản. Còn với mảng tôn tạo khung cảnh, tạo không gian xanh – sạch, tạo tiểu cảnh thì được làm thường xuyên khiến cả khuôn viên tháp cổ trở nên hấp dẫn hơn.
Cũng theo ông Dũng, ở khuôn viên tháp Ponagar, nhiều năm nay còn đưa vào hoạt động đội văn nghệ người Chăm. Hàng ngày, những nghệ sĩ sẽ biểu diễn các điệu múa quạt, múa đội lu, múa đạp lửa, múa âm dương, múa Apsara trên nền nhạc truyền thống người Chăm để biểu đạt tình yêu đẹp của lứa đôi, tinh thần đoàn kết trong cuộc sống, sự hăng say lao động…Những tiết mục văn nghệ này như một đặc sản hấp dẫn khách trong và ngoài nước đến với tháp cổ.
"Từ hơn 10 năm nay, hoạt động múa Chăm trên tháp bà Ponagar được duy trì xuyên suốt, mỗi năm chỉ nghỉ mấy ngày trong dịp Lễ ka-tê"- ông Nguyễn Tuấn Dũng cho biết.
Bên cạnh các điệu múa Chăm, tại tháp bà Ponagar còn có câu chuyện nhuốm màu truyền thuyết. Đó là tấm bia đá lớn do ông Phan Thanh Giản – Thượng thư Bộ Lễ (triều nhà Nguyễn) tạo lập năm 1856 kể về truyền thuyết Thiên Y A Na Thánh Mẫu.
Chuyện kể rằng, ngày xưa, tại núi Đai An có ông bà tiều phu, nhà ở gần chân núi, không có con, trồng dưa để sinh sống. Khi dưa chín thường bị hái trộm, ông canh và bắt gặp cô gái chừng chín, mười tuổi. Thương cô gái, ông bà tiều phu nhận làm con nuôi...
Sau này cô gái lấy một vị thái tử, nàng xưng là Thiên Y A Na, họ sống với nhau hạnh phúc bên hai người con… Nhưng một hôm, nàng nhớ quê hương liền cùng hai con nhập vào khúc gỗ kỳ nam, xuôi theo biển đến cửa Cù Huân và tìm về làng cũ.
Trở về vườn dưa thì cha mẹ đã qua đời, vườn tược tan hoang, nàng liền lập miếu thờ ông bà và khai khẩn ruộng nương. Dân làng lúc này chưa biết lo sinh kế, tránh hoạn nạn nên được nàng dạy cách trồng lúa, nuôi tằm, dệt vải, đặt ra các nghi lễ… Ruộng nương từ đó mà tốt tươi, đời sống người dân mỗi ngày thêm sung túc. Rồi một hôm, bà cùng hai con đến đồi Cù Lao (là khu tháp cổ Ponagar hiện nay) cưỡi chim hạc bay về trời. Từ đó, bà hiển linh cứu độ dân chúng. Người dân tưởng nhớ công đức của bà, bèn tạc tượng, xây dựng tháp thờ phụng trên đồi Cù Lao.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Sáng ngày 20/10, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức họp báo thông tin về Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026. Đồng chủ trì cuộc họp có Thủ trưởng Cục Tuyên huấn, Thủ trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Thủ trưởng Cục Đối ngoại.
(PLM) - Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam bằng chương trình “Khám phá di sản văn hóa Trà Việt”, tôn vinh đóng góp của nữ cán bộ và lan tỏa tinh thần gắn kết, sáng tạo, nhân văn trong toàn ngành.
PLM - Được đầu tư khoảng 395 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh Quảng Ninh và đưa vào sử dụng từ năm 2019, trạm kiểm soát liên ngành Bắc Luân 2 được kỳ vọng là công trình cửa khẩu hiện đại, phục vụ hoạt động xuất nhập cảnh và giao thương Việt Nam - Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng hơn 7 năm vận hành, nhiều hạng mục tại đây đã xuất hiện tình trạng thấm dột, bong tróc, hư hỏng.
(PLM) - Dạy học dự án – Khơi nguồn yêu thương (OLPBL) của cô giáo Trần Thị Hương không chỉ mở ra hành trình khám phá tri thức mà còn là cơ hội để mỗi học sinh trưởng thành qua những trải nghiệm giàu ý nghĩa. Bằng việc kết nối kiến thức với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng với tinh thần sẻ chia, OLPBL góp phần khơi dậy lòng nhân ái, nuôi dưỡng trách nhiệm và lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp. Qua mỗi dự án, học sinh không chỉ học để hiểu, làm để trưởng thành mà còn biết yêu thương, đồng cảm và hành động vì cộng đồng, để mỗi bài học trở thành một hạt mầm gieo nên những điều tử tế trong cuộc sống.
PLM- Phản ánh tới Pháp luật Media – Báo Pháp luật Việt Nam, người dân phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết, thời gian qua, tại khu vực hồ Cánh Chim, đoạn có mương nước chảy qua khu vực trang trại chăn nuôi lợn, nhiều thời điểm xuất hiện tình trạng nước chuyển màu đen đục, bốc mùi khó chịu. Đáng chú ý, gần đây, hiện tượng cá chết hàng loạt tại hồ khiến người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường và đề nghị cơ quan chức năng làm rõ nguyên nhân.
(PLM) - Công chứng trong kỷ nguyên số: AI, Blockchain và bài toán giữ “bộ lọc” an toàn pháp lý cho giao dịch, đầu tư. Tọa đàm quốc tế hé lộ giải pháp rút ngắn thủ tục nhưng không đánh đổi an toàn pháp lý.
(PLM) - Ngày 05/09/2026, Báo Pháp luật Việt Nam đã phản ánh về tình trạng hàng loạt xe tải trọng lớn vận chuyển đất vào khu vực dự án nhà tang lễ Thanh Xuân, phường Khương Đình, Hà Nội khiến đường phố bụi bẩn, đất đá rơi vãi, ảnh hưởng đến đời sống người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
(PLM) - Thu Hà Nội không chỉ níu lòng người bởi nắng vàng, gió heo may mà còn bởi hương cốm xanh dịu nhẹ, thanh tao. Những hạt cốm non gói trong lá sen thơm ngát, mang theo vị ngọt bùi của lúa non và nét tinh tế của đất trời, trở thành thức quà đặc trưng mỗi độ thu về.
Trong không khí thi đua sôi nổi của tuổi trẻ hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam – vào chiều ngày 11/10/2026, Đoàn Thanh niên xã Hương Sơn, TP.Hà Nội đã phối hợp với Đoàn Thanh niên Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức thành công Giải thi đấu Pickleball. Đây không chỉ là sân chơi thể thao lành mạnh, mà còn là dịp để tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa đoàn viên, thanh niên và cán bộ, nhân viên của 2 đơn vị. Qua đây, góp phần thiết thực hưởng ứng phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”.
PLM - Tối 5/10/2026, nước bất ngờ dâng cao, tràn vào nhà dân và cơ sở sản xuất dọc đường ĐT747B, phường Tân Khánh, TP. Hồ Chí Minh. Theo thông tin ghi nhận ban đầu, khoảng 20 ha bị ngập, ảnh hưởng đến nhiều hộ dân và doanh nghiệp. Nước rút, nhưng phía sau là tài sản hư hỏng, hoạt động sản xuất đình trệ và nỗi lo của người dân. Đáng chú ý, một số người dân cho biết chưa từng chứng kiến tình trạng ngập nghiêm trọng như lần này, đặt ra yêu cầu cần sớm làm rõ diễn biến và nguyên nhân sự việc.
