Bộ Xây dựng đề xuất tỷ lệ chia sẻ của Nhà nước với dự án BOT sụt giảm doanh thu

Bộ Xây dựng cho biết, thực hiện kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chỉ đạo của Thường trực Chính phủ, Bộ (trước đây là Bộ Giao thông vận tải) đã phối hợp với các địa phương đánh giá toàn diện những khó khăn, vướng mắc của dự án BOT giao thông trong cả nước. Theo đó, trong tổng số 140 dự án BOT, đến nay đã xác định danh mục 11 dự án đã định lượng vướng mắc và một số dự án tiềm ẩn vướng mắc.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đã phối hợp với Ngân hàng nhà nước Việt Nam, các địa phương liên quan, đàm phán với Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và thống nhất 2 nhóm giải pháp tháo gỡ vướng mắc trên cơ sở bảo đảm nguyên tắc "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ" gồm: Nhà nước chia sẻ để tiếp tục thực hiện hợp đồng; Nhà nước thanh toán chi phí bồi thường, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.

Trên cơ sở quy định của Luật PPP, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chỉ đạo của Thường trực Chính phủ, kết quả làm việc, đàm phán với nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và ngân hàng tín dụng, Bộ Xây dựng đã tổng hợp, hoàn chỉnh hồ sơ dự thảo Nghị định.

Dự thảo nhằm xử lý vướng mắc giảm doanh thu của các dự án BOT giao thông được ký kết trước ngày 1/1/2021.

Về điều kiện chia sẻ phần giảm doanh thu, theo dự thảo, đối với dự án BOT trong lĩnh vực đường bộ, việc chia sẻ phần giảm doanh thu được áp dụng khi đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 99a Luật PPP, cụ thể như sau:

Phương án tài chính dự án PPP được xác định không bảo đảm hiệu quả theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 99a Luật PPP khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

Thứ nhất, dự án cần điều chỉnh giảm số lượng trạm thu phí so với quyết định phê duyệt dự án để phù hợp với chính sách, pháp luật có liên quan, bảo đảm lợi ích của người sử dụng dịch vụ.

Thứ hai, phương án tài chính sau khi áp dụng các biện pháp điều chỉnh theo quy định của pháp luật, tính toán điều chỉnh mức phí sử dụng dịch vụ đường bộ nhưng doanh thu không đủ chi trả chi phí quản lý khai thác và bảo trì công trình dự án, chi phí trả nợ gốc vay và lãi vay theo phương án tài chính tại hợp đồng dự án.

Thứ ba, phương án tài chính sau khi áp dụng các biện pháp điều chỉnh theo quy định của pháp luật, tính toán điều chỉnh mức phí sử dụng dịch vụ đường bộ có thời gian thu phí hoàn vốn trên 50 năm.

Theo dự thảo, cơ quan ký kết hợp đồng đã đàm phán với nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và bên cho vay theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 99a Luật PPP về các nội dung sau:

- Xác định mức giảm tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, lãi suất vốn vay, điều chỉnh phương án trả nợ trong phương án tài chính theo quy định tại khoản 1, khoản 2 dưới đây.

- Tính toán phương án tài chính điều chỉnh bảo đảm khả thi sau khi cập nhật tỷ lệ, mức vốn nhà nước chia sẻ phần giảm doanh thu quy định tại (*), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, lãi suất vốn vay, điều chỉnh phương án trả nợ quy định tại điểm a1 nêu trên.

Dự thảo nêu rõ, đối với dự án BOT đường bộ đáp ứng điều kiện quy định trên, nhà nước chia sẻ phần giảm doanh thu với nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP theo tỷ lệ. Việc chia sẻ được thực hiện một lần với tỷ lệ và mức vốn được xác định như sau:

Tỷ lệ chia sẻ của nhà nước không quá 75% tỷ lệ bình quân giữa mức doanh thu bị sụt giảm và doanh thu trong phương án tài chính của dự án trong 3 năm gần nhất. Mức doanh thu bị sụt giảm được xác định bằng doanh thu trong phương án tài chính trừ doanh thu thực tế.

Bộ trưởng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tỷ lệ và mức vốn nhà nước chia sẻ đối với dự án do mình phê duyệt theo quy định trên và bảo đảm mức vốn nhà nước không vượt quá tỷ lệ theo quy định tại khoản 2, 2a, 2b Điều 69 Luật PPP.

Dự thảo cũng đề xuất chấm dứt hợp đồng trước thời hạn dự án BOT giao thông được ký kết trước ngày 1/1/2021 trong trường hợp dự án đã hoàn thành đưa vào khai thác tối thiểu 2 năm nhưng nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án không được thu phí để hoàn vốn; dự án bị sụt giảm doanh thu, các bên đã điều chỉnh phương án tài chính trên cơ sở dự kiến Nhà nước chia sẻ doanh thu, giảm tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, giảm lãi suất vốn vay... nhưng thời gian thu phí hoàn vốn vẫn kéo dài trên 50 năm.