Cách nào để bảo vệ người tiêu dùng trong thời đại thương mại điện tử?

Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết, một trong những trở ngại lớn nhất của người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến là sự e ngại về chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, vấn đề hàng kém chất lượng, hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng là một thực trạng nổi cộm của cả TMĐT cũng như thương mại truyền thống. Do đó, Bộ Công Thương quyết tâm đồng hành cùng các nền tảng số TMĐT, các nhà bán hàng và người tiêu dùng (NTD) để xây dựng môi trường TMĐT minh bạch và giàu trải nghiệm tích cực, phát huy vai trò của cơ quan quản lý và nâng cao trách nhiệm của nền tảng số/sàn TMĐT, các nhà bán hàng trong việc xây dựng niềm tin và bảo vệ quyền lợi NTD.

Trong đó, vai trò của các chủ sàn TMĐT đã và đang được đặt lên hàng đầu. Một trong những giải pháp được Bộ Công Thương đưa ra là yêu cầu trách nhiệm của chủ sàn TMĐT phải kiểm soát chất lượng, nguồn gốc chất lượng hóa đơn chứng từ… đền bù cho NTD. Trường hợp phát hiện hàng giả, nhái trong 24 giờ, chủ sàn phải gỡ bỏ gian hàng của người bán.

Thực tế, việc yêu cầu gỡ các gian hàng vi phạm đã được các chủ thể liên quan thực hiện trong suốt thời gian qua. Trong đó, cập nhật mới nhất từ Cục TMĐT và Kinh tế số cho thấy, Cục đã yêu cầu gỡ bỏ 44.000 sản phẩm vi phạm và 12.000 gian hàng vi phạm qua TMĐT. Bên cạnh đó, cũng đã phối hợp với cơ quan cảnh sát điều tra và lực lượng quản lý thị trường tại các địa phương, xử lý 120 website vi phạm trong lĩnh vực TMĐT.

Số liệu của Tiktok đưa ra cũng cho thấy, ở các thị trường mà Tiktok xuất hiện, nền tảng này cũng đã gỡ rất nhiều sản phẩm vi phạm. Đại diện TikTok Việt Nam, ông Nguyễn Lâm Thanh nhấn mạnh, mục tiêu “an tâm vui sắm” trên môi trường số không thể chỉ được xây dựng từ một phía. Vì vậy, TikTok Shop đã kêu gọi sự chung tay của cộng đồng người có tầm ảnh hưởng, các nhà sáng tạo nội dung và nhà bán hàng nhằm giúp NTD lựa chọn hàng hóa chất lượng cao, nâng cao nhận thức về quyền lợi khi mua sắm trực tuyến, đồng thời khuyến khích nhà bán hàng và nhà sáng tạo tuân thủ tiêu chuẩn minh bạch, trách nhiệm.

Ông Phan Mạnh Hà - Giám đốc đối ngoại sàn TMĐT Shopee cũng cho biết, nền tảng đã đẩy mạnh nhiều chương trình nâng cao trải nghiệm người dùng. Song song đó chú trọng kiểm soát chất lượng hàng hóa và thông tin khuyến mại. Nền tảng tăng cường hệ thống nhận diện sản phẩm vi phạm và giả mạo dựa trên công nghệ học máy, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các thương hiệu chính hãng và cơ quan chức năng để xử lý nghiêm các gian hàng vi phạm, bảo vệ tối đa quyền lợi NTD.

Một trong những phương án hữu hiệu nhất góp phần giảm thiểu hàng nhái, hàng giả trên môi trường TMĐT là nhà sản xuất trực tiếp bán hàng đến NTD. Ông Nguyễn Văn Luyện - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) cho biết, đơn vị này đã xây dựng và đưa sàn TMĐT Vinachemmart vào hoạt động; Hàng ngàn sản phẩm tiêu dùng do các đơn vị trực thuộc Vinachem sản xuất đã được giới thiệu trực tiếp tới NTD trên cả nước. “Cách thức này bảo đảm nguồn gốc rõ ràng, chất lượng cao, giá hợp lý, giúp NTD phòng ngừa hàng giả, hàng kém chất lượng, từ đó củng cố niềm tin vào hàng Việt và khuyến khích tiêu dùng sản phẩm chính hãng, an toàn” - ông Luyện nhấn mạnh.

Ngoài ra, việc phòng, chống hàng giả, hàng nhái cũng được các đơn vị chức năng của Bộ Công Thương, các sàn TMĐT liên tục thông tin đến NTD. Đáng chú ý, trong Online Friday vừa diễn ra cuối tuần qua, lần đầu tiên Ban Tổ chức trực tiếp thực hiện một phiên Mega Live quy mô lớn, với hình thức trình diễn trực quan, sinh động, hướng dẫn chi tiết cho NTD về cách phân biệt hàng thật - hàng giả, kỹ năng mua sắm thông minh và an toàn trên môi trường số. Đồng thời tăng cường công cụ bảo vệ NTD trước nguy cơ hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại. “Hoạt động này kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức, tăng cường niềm tin và bảo vệ NTD trong giao dịch TMĐT” - đại diện Bộ Công Thương nói.