Tọa đàm quốc tế về công chứng: Thúc đẩy an toàn pháp lý trong kỷ nguyên số và môi trường đầu tư nước ngoài

Trong đời sống kinh tế - xã hội, công chứng giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch; góp phần phòng ngừa tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đặc biệt, trong các giao dịch liên quan đến bất động sản, thế chấp tài sản, thừa kế, hoạt động kinh doanh và đầu tư, công chứng không chỉ là một thủ tục pháp lý mà còn là cơ chế phòng ngừa rủi ro, góp phần củng cố niềm tin của các chủ thể tham gia giao dịch.

Khi nền kinh tế phát triển và các quan hệ dân sự, thương mại ngày càng đa dạng, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động công chứng cũng ngày càng cao. Bên cạnh việc bảo đảm tính chính xác, minh bạch và an toàn pháp lý, hoạt động công chứng cần tiếp tục đổi mới phương thức cung cấp dịch vụ, nâng cao chất lượng đội ngũ công chứng viên và tăng cường ứng dụng công nghệ.

Luật Công chứng năm 2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động công chứng, trong đó có các quy định về công chứng điện tử. Đây là bước tiến đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện thể chế, đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ cũng đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, trao đổi, nhất là việc xác thực chủ thể tham gia giao dịch, bảo đảm an toàn dữ liệu, phòng ngừa giả mạo giấy tờ, xác định trách nhiệm pháp lý và bảo vệ quyền lợi của các bên trong môi trường điện tử.

Một vấn đề có ý nghĩa quan trọng là làm thế nào để tận dụng hiệu quả những thành tựu của công nghệ số nhưng vẫn giữ vững vai trò kiểm tra, đánh giá tính hợp pháp của giao dịch và trách nhiệm nghề nghiệp của công chứng viên.

Công nghệ có thể hỗ trợ tra cứu, xác thực, lưu trữ và xử lý thông tin, song việc nhận diện rủi ro pháp lý, giải thích quyền và nghĩa vụ của các bên, đánh giá ý chí tự nguyện và bảo đảm tính hợp pháp của giao dịch vẫn đòi hỏi vai trò chuyên môn và trách nhiệm của công chứng viên theo quy định pháp luật.

Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và hội nhập quốc tế, hoạt động công chứng ngày càng gắn bó chặt chẽ với yêu cầu bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch có yếu tố nước ngoài.

Đối với nhà đầu tư, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường, tính minh bạch, ổn định và khả năng dự báo của hệ thống pháp luật là những yếu tố quan trọng trong quá trình xác lập, thực hiện các giao dịch.

Một hệ thống công chứng chuyên nghiệp, hiệu quả, có khả năng thích ứng với môi trường số sẽ góp phần hạn chế tranh chấp, giảm thiểu rủi ro pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp, kết nối và khai thác dữ liệu giữa hoạt động công chứng với các lĩnh vực có liên quan như đất đai, nhà ở, đăng ký tài sản, ngân hàng, định danh điện tử và quản lý hành chính.

Đồng thời, việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế về mô hình tổ chức, phương thức hoạt động và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực công chứng có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình triển khai các quy định pháp luật mới tại Việt Nam.

Đây cũng là những nội dung trọng tâm dự kiến được trao đổi tại Tọa đàm quốc tế “Công chứng – Thiết chế bảo đảm an toàn pháp lý trong kỷ nguyên số và môi trường đầu tư nước ngoài”.

Tọa đàm sẽ diễn ra từ 13 giờ 30 phút ngày 15/10/2026 tại trụ sở Bộ Tư pháp, số 58–60 Trần Phú, Hà Nội, theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Chương trình dự kiến có sự tham dự của đại diện các cơ quan Trung ương, cơ quan của Quốc hội, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nghề nghiệp, chuyên gia pháp luật, luật sư, công chứng viên, đại diện doanh nghiệp cùng các diễn giả trong nước và quốc tế.

Đáng chú ý, Tọa đàm dự kiến có sự tham gia trao đổi chuyên môn của ông Olivier VIX - Đại diện Hội đồng công chứng tối cao Pháp khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc; Ông Mukhammad Khomidov - Cố vấn pháp lý - Ban Giám sát Tổ chức tại Phòng Công chứng Cộng hòa Uzbekistan; Bà Emmanuelle CROSSOIR - Đại diện Hội đồng công chứng tối cao Pháp khu vực Đông Nam Á; cùng các chuyên gia, đại diện Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam.

Các tham luận dự kiến tập trung làm rõ sự cần thiết của công chứng trong đời sống pháp lý hiện đại; vai trò của công chứng viên trong bối cảnh dữ liệu số phát triển; kinh nghiệm quốc tế về bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch; cũng như những vấn đề đặt ra đối với tổ chức và hoạt động công chứng tại Việt Nam.

Đặc biệt, phiên thảo luận sẽ tạo điều kiện để các đại biểu trao đổi về thực tiễn áp dụng pháp luật, những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động công chứng và các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ công chứng, đáp ứng yêu cầu của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Thông qua các tham luận và ý kiến thảo luận, Ban Tổ chức kỳ vọng ghi nhận những đề xuất có giá trị thực tiễn, góp phần thúc đẩy việc hoàn thiện chính sách, pháp luật về công chứng, tăng cường ứng dụng công nghệ và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Việc Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp với Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam tổ chức Tọa đàm cũng góp phần tăng cường hoạt động truyền thông chính sách, tạo diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, giới nghiên cứu, các tổ chức hành nghề công chứng và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đang tác động sâu rộng đến các quan hệ pháp luật, yêu cầu đặt ra không chỉ là hiện đại hóa phương thức công chứng mà còn phải tiếp tục khẳng định vai trò của công chứng như một thiết chế phòng ngừa tranh chấp, bảo đảm an toàn pháp lý và củng cố niềm tin trong các giao dịch.