Doanh nghiệp Việt xoay xở tìm cách xuất hàng giữa cảnh xung đột ở Trung Đông

Ông Trần Bình Minh - Giám đốc Công ty TNHH Dawnsky chia sẻ, với tình hình hiện tại, các doanh nghiệp (DN) XK nên quá cảnh hoặc cập cảng tạm ở Ấn Độ (hoặc một số quốc gia gần đó) và tiến hành sắp xếp đổi tàu hàng. Những công ty đang ký hợp đồng xuất hàng đi châu Âu thì có thể đi đường vòng và chấp nhận việc các hãng tàu tăng giá (dù có những hãng tàu tăng nhẹ).

Trước tình thế hiện nay, theo ông Minh, thông thường, DN cần khảo sát thị trường logistics, phân tích rõ và trao đổi trước khi đi hàng. Sẽ có một bộ phận “chuyên dò” các đại lý hãng tàu để tìm hiểu những con tàu nào, mã tàu nào có hành trình và chi phí ưu việt nhất, lợi thế sẽ thuộc về những DN có nhiều đầu mối đại lý nhất để lựa chọn xuất hàng theo hãng tàu có chi phí thấp nhất.

Đáng chú ý, theo ông Minh, trong giai đoạn này, nếu “nắm trong tay” nhiều đại lý vẫn hoàn toàn có khả năng giảm được cước phí logistics. “Có thể sẽ xuất hiện tình trạng nhiều DN lo lắng không xuất hàng đi, trong khi tàu vẫn phải rời cảng. Thay vì tàu chở 1.000 container nhưng vì DN lo lắng rủi ro XK nên tàu chỉ nhận được khoảng 600 - 700 container. Do đó, nếu có thông tin, DN có thể đàm phán giá đưa hàng đi với giá trước khi xảy ra xung đột. Đó chính là lợi thế của những DN nắm được nhiều đầu mối đại lý hãng tàu” - ông Minh phân tích. Đồng thời, ông Minh cho biết, Dawnsky vừa đàm phán được đưa hàng đi Ba Lan với giá tăng chỉ 80 USD/container (trong khi bình thường có thể tăng lên đến hàng nghìn USD).

Ông Nguyễn Tiến Đạt - Giám đốc Công ty TNHH Victory980, từ quan sát và kinh nghiệm trải qua giai đoạn chi phí logistics tăng gấp 5 lần bình thường cho rằng, việc cước vận tải biển tăng lên chỉ là chu kỳ đột biến, không thể kéo dài. Bên cạnh đó, điều quan trọng là khách hàng vẫn có nhu cầu cần hàng và điều mà khách hàng lo nhất là đứt gãy chuỗi cung - cầu, do đó, dù cước vận tải tăng, khách vẫn phải mua hàng. Do đó, giai đoạn khó khăn luôn là thời điểm để thị trường tái cơ cấu lại, lọc ra những nhà thương mại có kỹ năng, có kinh nghiệm, cũng như có kiến thức để nắm bắt được thị trường, tìm được lợi thế nhất cho cả nhà mua lẫn nhà bán. Ông Đạt khẳng định, đây là lúc mà các DN Việt thể hiện kỹ năng thương mại của mình để giữ và tìm kiếm thêm được nhiều đơn hàng.

Đại diện một DN chuyên xuất khẩu nông sản cho biết, giai đoạn vừa qua, DN này vẫn xuất hàng đi bình thường và vừa xuất đi đơn hàng gần nhất là ngày 12/3/2026. Do đó, các DN cần đánh giá mức độ ảnh hưởng dựa trên các khu vực mà khách hàng mục tiêu của mình hiện diện, từ đó đưa ra những dự báo có thể bị tác động để xử lý. Ví dụ, DN này vẫn bán mặt hàng gỗ cho thị trường châu Âu, xét về mức độ ảnh hưởng thì không quá lớn với điều kiện phải chịu chi phí vận tải vẫn cao. Tuy nhiên, DN vẫn tìm được những đơn vị có năng lực có khả năng giữ nguyên giá cước vận tải.

Tại cuộc trao đổi trực tuyến về cơ hội XK trong giai đoạn xung đột (diễn ra cuối tuần qua), bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh - Giám đốc Công ty TNHH Miss Cara cho biết, giai đoạn hiện nay, khách hàng của Miss Cara đặt khá nhiều đơn hàng, nhất là các mặt hàng nông sản tươi nhưng đi đường biển lại gặp khó khăn do xung đột ở Trung Đông. Nếu chuyển hướng đi vòng như các tàu vẫn đi thì thời gian lại quá lâu để giữ được chất lượng nông sản. Do đó, Miss Cara đã quyết định đi bằng một con đường mới. Cụ thể, Công ty chuẩn bị đóng xoài, thanh long, chuối đi bằng đường bộ, từ miền Tây sẽ kéo hàng ra tới cửa khẩu Tân Thanh và sẽ đi tàu hỏa qua cửa khẩu Bình Xuyên (Trung Quốc) sau đó lại tiếp tục đi tàu qua nước Nga và từ đây sẽ đưa hàng đến các nhà mua ở các quốc gia châu Âu.

Ông Nguyễn Tuấn Việt - Giám đốc Công ty TNHH VietGo khẳng định, XK bằng đường sắt là sự lựa chọn rất khôn ngoan cho DN Việt trong giai đoạn hiện nay bởi nếu tính cụ thể, tổng cước phí vận chuyển qua tàu hỏa sẽ không cao hơn nếu đi bằng đường biển.

Ngoài ra, ông Việt cũng cho rằng, giai đoạn hiện nay, vấn đề chi phí logistics thực chất không khó để giải quyết, nhất là với các mặt hàng XK có giá trị cao như cà phê…, đặc biệt với các công ty chuyên về xúc tiến thương mại, họ có “nghề nghe ngóng” các thông tin để có thể “hút khách” nhất khi khách hàng lo lắng cước phí tăng cao. Thậm chí, đây là lúc mà các công ty thương mại làm rất tốt với việc ký hợp đồng tương lai, tức là vẫn đàm phán hợp đồng XK trong giai đoạn hiện nay với cước tàu thấp bởi nhiều khả năng cước vận tải sẽ giảm trong khoảng 2 - 3 tuần nữa.