Du lịch đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nhiều địa phương

Du lịch thành động lực lan tỏa của nền kinh tế

Theo số liệu của Cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 7/2026 ước tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Điều đáng chú ý là những lĩnh vực gắn trực tiếp với du lịch tăng nhanh hơn mặt bằng chung của thị trường tiêu dùng. Cụ thể, doanh thu lưu trú, ăn uống đạt hơn 580 nghìn tỷ đồng; doanh thu du lịch lữ hành đạt 59.300 tỷ đồng, trong khi doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng 12,7%. Những con số này cho thấy người dân và du khách đang dành nhiều chi tiêu hơn cho các trải nghiệm nghỉ dưỡng, ẩm thực, văn hóa và giải trí thay vì chỉ mua sắm hàng hóa thiết yếu.

Động lực quan trọng của xu hướng này đến từ sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường khách quốc tế. Trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón khoảng 13,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm 2025 và đã hoàn thành khoảng 56% mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế của cả năm. Riêng tháng 7, lượng khách quốc tế đạt khoảng 1,67 triệu lượt, tăng 6,6%.

Thực tế, vào năm 2023, cuộc Khảo sát Du lịch Toàn cầu TGM 2023 trải rộng trên 21 quốc gia của 6 châu lục, cho ra kết quả đối với nhiều du khách việc khám phá và tận hưởng trải nghiệm mua sắm đã trở thành một phần quan trọng trong các chuyến du lịch. Đơn cử như du khách Việt Nam có đến 40% số người được khảo sát cho rằng mua sắm là một hoạt động không thể thiếu.

Mỗi chuyến đi của khách du lịch không chỉ tạo doanh thu cho công ty du lịch - lữ hành mà còn kéo theo nhu cầu về khách sạn, nhà hàng, vận tải, mua sắm, chợ truyền thống, trung tâm thương mại và các dịch vụ giải trí. Chính chuỗi chi tiêu này tạo nên hiệu ứng lan tỏa rộng hơn nhiều so với giá trị trực tiếp của ngành Du lịch. Điều đó thể hiện rõ tại nhiều địa phương trọng điểm.

Khi du lịch tạo ra sức mua, các địa phương cũng chuyển hướng từ quảng bá điểm đến đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái kinh tế du lịch. Đà Nẵng là ví dụ điển hình. Thành phố dự kiến tổ chức Hội chợ Quốc tế Thương mại, Du lịch và Đầu tư Hành lang Kinh tế Đông - Tây - Đà Nẵng 2026 (EWEC - 2026) từ 12 - 17/8, quy tụ hàng loạt gian hàng của doanh nghiệp trong và ngoài nước. Đây không chỉ là một sự kiện xúc tiến du lịch mà còn là nền tảng kết nối thương mại, logistics, đầu tư và hợp tác giữa các địa phương trên tuyến EWEC, mở rộng không gian kinh tế từ miền Trung Việt Nam sang cả các nước bạn.

Trong khi đó, tỉnh Gia Lai đang theo đuổi một chiến lược phát triển khác: mở rộng không gian du lịch từ biển xanh đến đại ngàn. Việc nâng cấp hệ thống giao thông, sân bay, cao tốc và các trục kết nối vùng được kỳ vọng sẽ hình thành các hành trình liên vùng kết hợp nghỉ dưỡng biển, khám phá văn hóa bản địa, sinh thái và trải nghiệm cộng đồng. Thay vì chỉ khai thác các điểm đến đơn lẻ, địa phương hướng tới các chuỗi trải nghiệm dài ngày có giá trị gia tăng cao hơn, từ đó thu hút đầu tư vào lưu trú, dịch vụ và bất động sản du lịch.

Điều quan trọng nhất là giữ giá trị ở tại địa phương

Tuy nhiên, lượng khách tăng không đồng nghĩa với tăng trưởng bền vững. Khi du lịch trở thành động lực của tiêu dùng và đầu tư, áp lực lên chất lượng điểm đến cũng gia tăng. Cuộc cạnh tranh giữa các địa phương hiện không còn chỉ nằm ở cảnh quan hay số lượng sự kiện, mà ở khả năng giữ chân du khách và bảo vệ hình ảnh điểm đến.

TP HCM đang phản ánh rõ thách thức này. Thành phố liên tục triển khai các biện pháp xử lý tình trạng hàng rong chèo kéo, “cò” dịch vụ, lừa đảo du khách và các hành vi gây phiền hà tại nhiều khu vực du lịch. Theo ghi nhận, các hình thức chèo kéo và lừa đảo ngày càng tinh vi, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của khách quốc tế và khách nội địa. Chính quyền đã tăng cường kiểm tra, xử lý các “điểm nóng” và phối hợp giữa lực lượng quản lý thị trường, công an và chính quyền địa phương nhằm bảo vệ môi trường du lịch.

Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP HCM nhận định, để phát triển du lịch bền vững, thành phố cần phải duy trì được môi trường du lịch an toàn, văn minh và chuyên nghiệp. Bất kỳ vụ việc nào liên quan đến mất an ninh trật tự, mất an toàn cho du khách hay các hành vi chèo kéo, gian lận, lừa đảo... đều có thể làm suy giảm niềm tin của du khách và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của thành phố.

Đây là vấn đề không chỉ của riêng TP HCM, mà là “câu chuyện” của rất nhiều điểm đến du lịch khác ở Việt Nam. Thực tế, một du khách bị “chặt chém”, chèo kéo hoặc lừa đảo có thể cắt giảm chi tiêu trong chuyến đi hiện tại, không quay trở lại và lan truyền trải nghiệm tiêu cực trên mạng xã hội. Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, niềm tin của du khách trở nên rất quan trọng không kém việc phát triển cơ sở hạ tầng như sân bay, cao tốc hay khách sạn.

Chính vì vậy, nhiều địa phương đang chuyển từ tư duy làm du lịch truyền thống, sang “thiết kế trải nghiệm”. Các sản phẩm kết hợp văn hóa, ẩm thực, sinh thái, chăm sóc sức khỏe, tour đêm, lễ hội bản địa và chuyển đổi số đang được đầu tư mạnh nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu. Mục tiêu không còn là đón thật nhiều khách trong thời gian ngắn, mà là tạo ra những hành trình có chiều sâu, nơi du khách sẵn sàng ở lâu hơn, chi trả nhiều hơn và quay trở lại thường xuyên.