Đưa quy định về phòng, chống tác hại thuốc lá thành ý thức tự giác của mỗi người dân

Đa dạng hoá phương thức truyền thông pháp luật

- Việc đưa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vào cuộc sống trên địa bàn Lâm Đồng thời gian qua được thực hiện ra sao, thưa ông?

Ông Lê Văn Hồng: Trong những năm qua, việc triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đã từng bước đi vào cuộc sống và tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành động của các cấp, các ngành và người dân.

Đặc biệt, sau khi hợp nhất 3 tỉnh Đắk Nông, Bình Thuận và Lâm Đồng, Sở Y tế đã chủ động tham mưu UBND tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo Phòng, chống tác hại của thuốc lá tỉnh Lâm Đồng theo Quyết định số 1872/QĐ-UBND ngày 28/10/2025. Đây là cơ sở quan trọng để công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá được triển khai thống nhất trên địa bàn tỉnh mới.

Trong năm 2026, UBND tỉnh Lâm Đồng tiếp tục ban hành Kế hoạch số 4440/KH-UBND ngày 2/4/2026 về thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030 và Kế hoạch số 6340/KH-UBND ngày 07/5/2026 về phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2026. Trên cơ sở đó, ngành Y tế phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của Luật; đồng thời xây dựng và duy trì môi trường không khói thuốc tại các cơ sở y tế, trường học, cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và nhiều địa điểm công cộng.

Cùng với truyền thông, công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc và nơi công cộng được quan tâm tăng cường. Qua đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành của người dân, từng bước giảm hành vi hút thuốc ở một số nhóm đối tượng.

Có thể khẳng định, việc đưa Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vào cuộc sống không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành Y tế mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đây là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân, xây dựng môi trường sống văn minh, lành mạnh trên địa bàn tỉnh.

- Ông cho biết việc triển khai Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá trên địa bàn Lâm Đồng có những thuận lợi, khó khăn ra sao?

Ông Lê Văn Hồng: Thuận lợi lớn nhất hiện nay là Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ để các cấp, các ngành triển khai đồng bộ các hoạt động. Bên cạnh đó, công tác chỉ đạo của tỉnh được quan tâm và ngày càng có nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương tích cực hưởng ứng xây dựng môi trường không khói thuốc.

Ông Lê Văn Hồng - Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: P.V.

Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn còn những khó khăn cần tiếp tục tập trung giải quyết. Có thể thấy, nhận thức của một bộ phận người dân về tác hại của thuốc lá chưa đầy đủ; việc chấp hành quy định cấm hút thuốc ở một số nơi công cộng chưa thật sự nghiêm. Đáng chú ý, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng xuất hiện nhiều, đặc biệt trong giới trẻ, trong khi công tác ngăn chặn và truyền thông về tác hại đối với các sản phẩm này còn gặp nhiều khó khăn.

Đối với Lâm Đồng, sau khi mở rộng địa giới hành chính, đặc thù đặt ra là phạm vi quản lý lớn hơn, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa, do đó việc tổ chức truyền thông trực tiếp đến từng nhóm dân cư cũng gặp những trở ngại nhất định.

Từ thực tế này, ngành Y tế xác định không thể chỉ thực hiện bằng một phương thức truyền thông duy nhất mà phải kết hợp giữa truyền thông trực tiếp tại cộng đồng với truyền thông trên các nền tảng số, đồng thời tăng cường phối hợp giữa ngành Y tế, giáo dục, đoàn thanh niên, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội. Mục tiêu cuối cùng là làm cho quy định của Luật thực sự trở thành ý thức tự giác của mỗi người dân, chứ không chỉ dừng lại ở việc chấp hành khi có kiểm tra, giám sát.

- Để quy định pháp luật dễ đi vào cuộc sống, theo ông đâu là những giải pháp trọng tâm?

Ông Lê Văn Hồng: Để Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá thực sự đi vào cuộc sống, ngành Y tế Lâm Đồng xác định truyền thông, nâng cao nhận thức và tăng cường phối hợp liên ngành là những giải pháp trọng tâm.

Thời gian qua, công tác tuyên truyền được triển khai với nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế của địa phương. Cụ thể, tỉnh đã tổ chức các buổi mít tinh cấp tỉnh và hàng chục buổi mít tinh cấp xã hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá; xây dựng và phát sóng các phóng sự về phòng, chống tác hại của thuốc lá trên phương tiện truyền thông đại chúng.

Bên cạnh đó, ngành Y tế đã tổ chức tập huấn cho 1.055 cán bộ là nhân viên y tế của bệnh viện, Trung tâm Y tế, nhân viên khách sạn...; sản xuất 113.000 tờ rơi, áp phích, 500 băng rôn và 4.700 biển cấm hút thuốc lá để cấp phát đến các cơ quan, sở, ban, ngành, trường học và các đơn vị y tế trong ngành.

Chúng tôi cũng chú trọng xây dựng cơ sở y tế không khói thuốc, trường học không khói thuốc, cơ quan, đơn vị không khói thuốc, đồng thời gắn việc thực hiện quy định cấm hút thuốc với tiêu chí thi đua hằng năm. Đây là cách làm có ý nghĩa rất thiết thực, bởi khi môi trường làm việc, học tập không khói thuốc được duy trì thường xuyên sẽ tạo ra sự thay đổi về hành vi một cách bền vững.

Đồng thời, ngành Y tế đang tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các sản phẩm truyền thông ngắn, dễ tiếp cận trên nền tảng số, nhất là đối với thanh thiếu niên.

Truyền thông để giới trẻ hình thành kỹ năng từ chối sử dụng thuốc lá

- Sử dụng thuốc lá trong giới trẻ đang là vấn đề nan giải, vậy ngành Y tế Lâm Đồng đã có những giải pháp nào nhằm ngăn chặn thực trạng này, thưa ông?

Ông Lê Văn Hồng: Hiện nay, tình trạng sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong giới trẻ là vấn đề rất đáng quan tâm. Ngành Y tế xác định đây là nhóm đối tượng cần được ưu tiên truyền thông, giáo dục và can thiệp sớm.

Trên tinh thần đó, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với Sở GD&ĐT tổ chức tập huấn cho 360 giáo viên, cán bộ công tác trong trường học trên toàn tỉnh về phòng, chống tác hại của thuốc lá để phục vụ công tác giảng dạy, tuyên truyền tại trường học. Bên cạnh đó, ngành Y tế Lâm Đồng đã tổ chức hội thi cho 200 học sinh THPT, đồng thời phối hợp với Tỉnh Đoàn tổ chức hội thi dành cho đoàn viên, thanh niên.

Cán bộ Công an phường Nam Gia Nghĩa tuyên truyền cho học sinh về tác hại của thuốc lá điện tử, ma túy và phòng, chống tệ nạn ma túy học đường. Ảnh Công an tỉnh Lâm Đồng.

Theo chúng tôi, đối với thanh thiếu niên, tuyên truyền không nên chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định pháp luật mà cần giúp các em hiểu rõ tác hại đối với sức khỏe, nhận diện nguy cơ và hình thành kỹ năng từ chối khi được mời sử dụng thuốc lá hoặc các sản phẩm thuốc lá mới.

Các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá cũng được tổ chức hằng năm với nhiều hình thức phong phú, góp phần nâng cao nhận thức của người dân.

Tuy nhiên, để bảo vệ giới trẻ một cách hiệu quả, chúng tôi cho rằng cần sự phối hợp chặt chẽ của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Mỗi môi trường đều phải trở thành một “hàng rào bảo vệ”, giúp các em nói không với thuốc lá và các sản phẩm gây nghiện.

- Xin ông chia sẻ một số định hướng sắp tới trong việc tuyên truyền pháp luật về phòng, chống tác hại thuốc lá tại Lâm Đồng?

Ông Lê Văn Hồng: Sở Y tế sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo triển khai đồng bộ Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn tỉnh.

Trọng tâm trước hết là đổi mới nội dung và phương thức truyền thông, tăng cường truyền thông trên môi trường số, với cách tiếp cận ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trong đó, sẽ tập trung nhiều hơn vào các nhóm có nguy cơ cao như thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và người lao động.

Song song với truyền thông, ngành Y tế tiếp tục duy trì và nhân rộng các mô hình cơ sở y tế không khói thuốc, trường học không khói thuốc, cơ quan không khói thuốc; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của Luật và đẩy mạnh phối hợp liên ngành để tạo sức lan tỏa trong toàn xã hội.

Tuy nhiên, xin được nhắc lại, giải pháp quan trọng và bền vững nhất vẫn là nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe của mỗi người dân. Mỗi người không hút thuốc, không sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng...; mỗi gia đình vận động người thân từ bỏ thuốc lá; mỗi cơ quan, trường học và nơi công cộng duy trì môi trường không khói thuốc – đó chính là những hành động thiết thực nhất để phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Ngành Y tế mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp của các cấp, các ngành, các địa phương, gia đình và toàn xã hội. Khi mọi người cùng tham gia, chúng ta không chỉ giảm được tỷ lệ sử dụng thuốc lá mà còn góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lâm Đồng.

- Trân trọng cảm ơn ông!