Hạ tầng giao thông cần thích ứng thiên tai, bão lũ

Cần tìm giải pháp lâu dài cho hạ tầng giao thông chống chịu thời tiết cực đoan. (Nguồn: PV)

Yêu cầu cấp thiết với hạ tầng giao thông

Bão số 10 cùng mưa lũ kéo dài đã để lại nhiều tổn thất nghiêm trọng. Ở các địa phương Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, nhiều tuyến đường, cầu cống bị hư hỏng, sạt lở; đời sống người dân bị ảnh hưởng nặng nề. Ngay sau bão, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 183/CĐ-TTg ngày 2/10/2025 chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tập trung khắc phục nhanh hậu quả. Một trong những yêu cầu cấp thiết là: khẩn trương xử lý dọn dẹp chướng ngại vật, vệ sinh đường sá bảo đảm hoạt động giao thông sớm trở lại bình thường ngay sau bão; trục vớt, sửa chữa tàu thuyền bị chìm đắm, khôi phục sản xuất thủy sản, nông nghiệp bị thiệt hại để sớm ổn định đời sống cho người dân. Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ trưởng Bộ Xây dựng chủ động chỉ đạo, hỗ trợ địa phương khắc phục nhanh các tuyến đường giao thông bị sạt lở do bão, mưa lũ, bảo đảm giao thông an toàn, thông suốt, nhất là trên các trục giao thông chính.

Tại Thủ đô Hà Nội, những ngày vừa qua (đặc biệt ngày 30/9/2025), do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 10, trên địa bàn Thành phố có mưa lớn, với cường độ cao, trong thời gian dài (ghi nhận lượng mưa tại các khu vực: phường Ô Chợ Dừa là 421mm, phường Hai Bà Trưng là 323,9mm, phường Hoàng Liệt là 205,9mm, xã Vĩnh Thanh là 331,3mm, xã Thanh Trì là 205,5mm…) . Mực nước các hồ khu vực nội đô tăng cao, vượt mực nước khống chế, dẫn đến việc ngập úng cục bộ tại nhiều nơi, nhiều địa điểm trên địa bàn Thành phố, ảnh hưởng đến việc di chuyển và cuộc sống của Nhân dân. Thông tin được ghi nhận tại Văn bản số 5382/UBND-ĐT do UBND Thành phố Hà Nội ban hành về việc khẩn trương thực hiện đồng bộ các giải pháp, sớm khắc phục tình trạng ngập úng do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 10 trên địa bàn Thành phố.

Thực tế cho thấy, thiên tai không chỉ gây tổn thất trực tiếp về kinh tế - xã hội mà còn đặt ra thách thức đối với năng lực quản trị, khả năng phối hợp và mức độ sẵn sàng của hệ thống hạ tầng. Giao thông là “huyết mạch” của nền kinh tế, vì vậy việc tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống giao thông không chỉ khắc phục hậu quả trước mắt, mà còn là bước đi chiến lược cho phát triển lâu dài. Đầu tư hạ tầng chống chịu thiên tai, gắn với cải thiện kết nối và nâng cao năng lực quản lý, cần được coi là trụ cột trong chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu.

Giải pháp chung tay

Về khung pháp lý, Luật Đường bộ năm 2024 đã cho phép các công trình đường bộ đang khai thác chưa bảo đảm các điều kiện sẽ được xem xét điều chỉnh các hạng mục bảo đảm cho phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn cho công trình và người tham gia giao thông. Đồng thời, quy định đối với các trận mưa bão gây thiệt hại lớn, không chỉ lực lượng của ngành đường bộ mà sẽ huy động thêm sự vào cuộc của nhiều lực lượng cùng tham gia vào công tác phòng, chống thiên tai lĩnh vực đường bộ, từ đó sẽ nhanh chóng, kịp thời hơn trong việc xử lý các sự cố. Các quy định này giúp phát huy tối đa hiệu quả phương châm “4 tại chỗ” trong phòng, chống bão lũ, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các địa phương.

Song song với nỗ lực trong nước, các tổ chức quốc tế cũng có đóng góp quan trọng. Ngân hàng Thế giới (World Bank) vừa thông qua khoản vay gần 145 triệu USD ngày 30/9 để hỗ trợ cho Dự án “Phát triển tích hợp nâng cao khả năng chống chịu”, hướng tới giảm gián đoạn do bão lũ gây ra, bảo vệ các dịch vụ thiết yếu và bảo đảm khả năng tiếp cận quanh năm tới các hành lang kinh tế trọng yếu. Dự án tập trung vào hai khu vực có ý nghĩa kinh tế quan trọng của Việt Nam: Đà Nẵng và Gia Lai.

Theo thông cáo báo chí của World Bank, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc World Bank phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào nhận định, hạ tầng của Việt Nam thực sự cần được thích ứng để tăng khả năng chống chịu với nguy cơ ngập lụt và rủi ro ven biển trước tác động của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Việc kết nối ổn định, thông suốt hơn với các cảng và trung tâm đô thị sẽ củng cố điều kiện thu hút đầu tư tư nhân và hỗ trợ tạo việc làm trong các lĩnh vực nông nghiệp, thương mại và dịch vụ. Những cải thiện này cũng được kỳ vọng mở ra các cơ hội mới cho du lịch và doanh nghiệp địa phương.

Đỗ Trang