Mê hồn trận giữa tranh thật - tranh giả
Giữa tháng 9/2021, tranh Đông Dương xuất hiện trên các sàn đấu giá đã gây bức xúc cho nhiều nhà nghiên cứu tại Việt Nam. Thông tin về việc có 3 bản khác nhau của cùng một tác phẩm “Trà đàm” của danh họa Mai Trung Thứ, trong đó có một bức sẽ có mặt trong phiên sắp tới của nhà đấu giá Aguttes (Pháp) đã gây thu hút sự quan tâm của giới mỹ thuật và sưu tập tranh Việt Nam.
Nhà nghiên cứu Lê Huy Tiếp đặt nghi vấn về việc Bùi Xuân Phái bị giả 6 tranh, Lê Phổ bị giả 1 tranh trên trung tâm đấu giá Drouot (Pháp). Bức “Gia đình” (vẽ người đàn bà có hai bàn tay trái) được cho là của Lê Phổ vẽ năm 1938 - 1940 “là giả 100%”. Theo phân tích, bức tranh đã vẽ sai hình họa, yếu kém về màu so với các tranh lụa của Lê Phổ nói chung.
Bức sơn mài “Phong cảnh” ghi là “có chữ ký và vẽ năm 1940”, được cho là của Nguyễn Gia Trí cũng là giả với xác suất 90%, do có nhiều mức độ trùng lặp các chi tiết trong bức sơn mài “Cảnh chùa Thầy” của danh họa Hoàng Tích Chù vẽ năm 1944, hiện trưng bày ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Ngày 28/9/2021, họa sĩ Lê Huy Tiếp thông qua một nhà nghiên cứu mỹ thuật tại Pháp để truyền tải sự bức xúc tới trung tâm đấu giá Drouot. Sau đó, sàn đấu giá này đã rút 3 tranh giả Bùi Xuân Phái, nhưng để lại 3 bức khác vẫn đề tên Bùi Xuân Phái, một bức đề tên Lê Phổ trên website, đồng thời cho biết “sẽ không bán, chỉ không thu hồi tất cả tranh để tránh xúc phạm chủ sở hữu”.
Còn tác phẩm “Cô gái bên lồng chim” cũng bị nghi giả tranh Mai Trung Thứ sắp được đưa ra trên sàn Tajan (Pháp) ngày 13/10 tới đây…
Còn nhớ, năm 2019, sàn đấu giá Sotheby's từng gỡ hai tranh nghi giả Tô Ngọc Vân và Trần Văn Cẩn. Năm 2020, nhà đấu giá Tajan (Pháp) cũng rút 5/6 tranh nghi giả Bùi Xuân Phái, Nguyễn Gia Trí, Dương Bích Liên. Đáng chú ý, cả hai lần gỡ tranh này đều xuất phát từ phản ứng của dư luận tại Việt Nam.
Tranh giả của họa sĩ Trần Văn Cẩn được nhà đấu giá Sotheby's Hong Kong chào bán.
Bao giờ có Luật Mỹ thuật?
Nhiều họa sĩ bất bình, với mức phạt nhẹ hều vài triệu đồng/vụ tranh giả thì không lạ nếu sau này các gallery, sàn đấu giá tiếp tục cung cách làm ăn chộp giật. Dường như câu chuyện này còn đặt ra một dấu hỏi: liệu “mức phạt” đã quy đúng và đủ? Mức phạt quá nhẹ, cộng thêm không tìm ra thủ phạm làm tranh giả, cùng với nhiều vụ xâm phạm bản quyền khác đã và đang xảy ra với rất nhiều tác giả, tác phẩm tạo nên sự bức xúc trong giới hội họa và dư luận.
Họa sĩ Thành Chương thở dài: “Người nhà họa sĩ Tạ Tỵ vốn là luật sư mà cũng “bó giáo lai hàng” trước hàng loạt thủ tục nhiêu khê khi theo đuổi vụ kiện sau scandal “Những bức tranh trở về từ châu Âu”. Luật sư mà còn bỏ cuộc, nói gì mấy anh nghệ sĩ”.
Tranh giả ngày càng “oanh tạc” bởi công tác quản lý nhà nước đối với thị trường mỹ thuật còn quá lỏng. Sự lỏng lẻo ở đây được thể hiện qua việc giao dịch mua bán các sản phẩm và tác phẩm nghệ thuật thường không có sự tham gia của cơ quan quản lý về thuế. Thay vào đó, những sản phẩm đáng giá tiền chục triệu, trăm triệu, thậm chí là tiền tỷ được thực hiện trong một thị trường phi kiểm soát mà các nhà kinh tế gọi đó là “thị trường chợ đen”.
“Có một điều kỳ lạ ở Việt Nam, người ta có thể phạt một cơ sở nào đó hay một ai đó tội làm giả một nhãn hiệu nhưng một vụ tranh giả hàng trăm triệu đồng, thậm chí tiền tỷ, lại không ai quan tâm”- họa sĩ Lê Huy Tiếp bức xúc đặt vấn đề.
Khi tranh ngày càng trở nên một loại tài sản đầu tư có thể sinh lãi lớn, một mặt hàng có giá trị cao có thể lên tới hàng chục tỷ đồng thì đến nay, Nhà nước vẫn chưa thu được đồng thuế nào từ các giao dịch tranh giá trị lớn. Nhiều họa sĩ lo ngại, không loại trừ khả năng, nếu không kiểm soát chặt, Việt Nam rất dễ trở thành nơi “rửa tranh” của thế giới.
Cho tới nay, Việt Nam mới chỉ có Nghị định 113/NĐ-CP năm 2013 về quản lý hoạt động mỹ thuật, mà chưa có Luật Mỹ thuật. Ông Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam đánh giá, Nghị định chưa thể hiện được đầy đủ tính khả thi của luật pháp. Các họa sĩ đánh giá, Luật Sở hữu trí tuệ thì gần như “tê liệt” trong lĩnh vực này. Hội Mỹ thuật Việt Nam cũng chỉ là một tổ chức xã hội nghề nghiệp, chỉ phối hợp gián tiếp, dù bức xúc nhưng cũng “lực bất tòng tâm”.
“Điều đáng nói, chúng ta chưa có cơ chế xử phạt người nước ngoài tiếp tay tranh giả, trong khi tranh giả vẫn tiếp tục lợi dụng các sàn đấu giá quốc tế lớn, hoặc tên tuổi của cố vấn nghệ thuật lớn để nâng giá”, ông Lương Xuân Đoàn lo ngại.
Hiện, các họa sĩ trong mong Luật Mỹ thuật sớm ra đời với nội dung quy định trong luật này cần được cụ thể hóa, giúp xử lý được những vấn đề mà Nghị định 113 chưa giải quyết được. Trong lúc chờ đợi Luật Mỹ thuật, hiện tranh giả ngày đêm vẫn “oanh tạc” ngành mỹ thuật Việt Nam dẫn đến mất uy tín trên trường quốc tế. Nếu cứ đà này thì dù có nhiều họa sĩ tài năng nhưng mỹ thuật Việt Nam sẽ mãi là “vùng trũng” trên bản đồ mỹ thuật thế giới.
Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng cho rằng, tranh giả, tranh nhái không chỉ xảy ra ở Việt Nam mà ở các nước. Nhưng nếu ở nước ngoài, tranh giả chiếm 5% thì ở Việt Nam có thể lên đến trên 50%. Dễ dàng nhận thấy, hiện nay tranh giả, tranh sao chép được bày bán công khai, thậm chí trở thành một nghề kiếm sống tại Việt Nam. Những bức tranh “nhái” tranh của các họa sĩ bậc thầy Việt Nam như Bùi Xuân Phái, Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn... được bán đầy rẫy ở các tuyến phố Hà Nội.
Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn chia sẻ câu chuyện về tranh của họa sĩ Bùi Xuân Phái là một minh chứng. Khi họa sĩ Bùi Xuân Phái mất, tranh của ông rất đắt giá và đã bị làm giả nhiều. Đến mức người ta cho rằng khi chết họa sĩ Bùi Xuân Phái vẽ nhiều hơn cả lúc ông còn sống! Tháng 2 năm 2011, họa sĩ Văn Thơ đã dùng con dao nhọn rạch vào một bức tranh tại Gallery Viet Fine Arts trên phố Tràng Tiền mà theo tác giả, đó là tranh giả mạo danh ông, một sự giả mạo trắng trợn và đầy thách thức.
Theo dõi chúng tôi trên:
(PLM) - Sau hơn một năm thi công kể từ khi khởi công vào cuối tháng 2/2025, công trình nút giao khác mức vành đai 3,5 với Đại lộ Thăng Long đã dần thành hình, gồm các nhánh tuabin kết hợp hầm trực thông.
PLM - Phường Vinh Phú hiện là một trong những địa bàn trọng điểm của tỉnh Nghệ An trong việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với quy mô dân số hơn 74.000 nhân khẩu, sáp nhập từ 4 đơn vị hành chính, và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn cấp trung gian. Đó là bài toán chưa từng có tiền lệ mà Vinh Phú tại Nghệ An đang trực tiếp giải quyết. Không còn khâu trung gian, hàng núi thủ tục đổ dồn trực tiếp về cơ sở. Áp lực là điều khó tránh khỏi.
(PLM) - Ngày 20/4, Đoàn công tác Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu để chuẩn bị cho công tác tổ chức Giải leo núi Bước chân trên mây mùa thứ 3 năm 2026.
Chiều ngày 19/4, tại xã Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu, đã diễn ra Lễ bế mạc, Tổng kết và trao giải cho hơn 300 vận động viên tham gia Chinh phục đỉnh Tả Liên Sơn. Năm 2026 là lần thứ 4 liên tiếp, tỉnh Lai Châu tổ chức thành công giải leo núi với quy mô hơn 300 vận động viên tham gia, khẳng định sức hút của sân chơi thể thao mạo hiểm, giàu tính thử thách và trải nghiệm.
Sáng ngày 18/4/2026, trong quá trình di chuyển đi công tác, đồng chí Trung tá Hoàng Lê Anh, Phó Trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Nghệ An cùng đồng chí Trung tá Nguyễn Khánh Dũng, Đội trưởng Đội CSGT đường bộ số 4, khi đi qua đường Hồ Tùng Mậu, phường Trường Vinh đã phát hiện một người dân gặp nạn bên đường, cần được đưa đi cấp cứu khẩn cấp.
(PLM) - Cặp song thai kỳ tích: Bé thứ hai chào đời cách chị 13 tuần—một ca sinh phi thường tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chứng tỏ sức mạnh tình mẫu tử và đột phá y khoa Việt Nam.
PLM - Nhiều năm qua, người dân xóm Hang Nước, xã Mông Hóa, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình ( Nay là xóm Nước Hang, phường Kỳ Sơn, tỉnh Phú Thọ ) vẫn lưu thông ổn định trên tuyến đường liên xóm từ ngã ba đồi Rọc Khoai đi vào dự án khu du lịch Hồ Dụ và nghĩa địa của xóm. Chỉ từ khi có một số người dân lập hàng rào sắt ra giữa đường, tuyến đường này không còn an toàn và giữ được hiện trạng như vốn có.
(PLM) - Ngày 16/4/2026, tại Trường Đại học Luật Hà Nội đã diễn ra Hội thảo quốc gia với chủ đề “Đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy luật tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam trong bối cảnh mới”. Sự kiện do Trường Đại học Luật Hà Nội phối hợp với Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức.
PLM - Theo trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn, từ ngày 16-17/4/2026, miền Bắc và miền Trung sẽ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh, nguy cơ xảy ra mưa dông, lốc sét và có thể sẽ có mưa đá
UBND TP Hà Nội vừa ban hành quyết định số 1878 về việc phê duyệt phương án, vị trí tuyến đường quốc lộ 1, tỷ lệ 1/500 đoạn từ nút giao Vành đai 1 - hầm Kim Liên đến nút giao cầu Giẽ. Theo đó, tuyến đường dài 36,3km sẽ được mở rộng lên 90m gồm thành phần đường chính 10 làn xe, đường gom hai bên mỗi bên 3 làn xe.
