Bản làng còn ngủ yên và nỗi trăn trở lớp vắng học trò
Đầu năm học, những chuyến băng rừng lội suối đến từng bản làng của các thầy cô giáo Trường PTDT bán trú TH&THCS Lâm Hóa (xã Tuyên Lâm, tỉnh Quảng Trị), đã trở thành điều quen thuộc. Trẻ em nơi đâu hầu hết là người Chứt, Mã Liềng…, nhiều em về nhà cuối tuần rồi “ngại” quay lại trường; có em theo bố mẹ lên nương rẫy; có em theo bạn bè rủ xuống miền xuôi làm thuê.
Thầy Hoàng Ngọc Lâm và các em học sinh tại điểm trường Bản Kè.
Thầy Hoàng Ngọc Lâm, người mà đồng nghiệp gọi vui là “ông thầy đi tìm trẻ” vùng cao nhớ lại: “Những năm trước, hầu như năm nào Ban Giám hiệu cũng phải cử giáo viên chủ nhiệm cùng tôi vào từng bản để vận động học sinh trở lại lớp. Giai đoạn sau Tết là “nhạy cảm” nhất; các em rất dễ theo bạn bè khóa trước đi vào Nam hoặc ra các tỉnh phía Bắc làm công nhân, số khác thì theo bố mẹ vào rừng. Vậy là những chuyến “đi tìm học trò” cách gọi vui nhưng rất thật lại bắt đầu”.
Giữ chân học trò vùng cao ở lại với con chữ
Công việc của thầy Lâm không chỉ gói gọn trong giáo án và bục giảng. Ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giáo viên chủ nhiệm còn là… người đi tìm học sinh để dạy.
Đường vào các bản người Chứt, Mã Liềng…, nhiều đoạn dựng đứng. Nắng thì như đổ lửa, mưa thì trơn trượt như bôi mỡ. Nhiều khi xe máy không đi nổi, thầy phải gửi xe ở nhà dân rồi đi bộ. Có ngày đi từ sáng sớm đến chiều tối mới đến được căn nhà nằm chênh vênh giữa triền núi.
Thầy Hoàng Ngọc Lâm và hành trình gọi học trò về lớp.
“Con anh chị mấy hôm ni không đến lớp, mai cho cháu đi học lại nghe!”, câu nói mà thầy Lâm lặp đi lặp lại không biết bao nhiêu lần trong hơn 21 năm công tác.
Có em thấy thầy đến liền chạy trốn sau bếp, có em nấp sau chuồng trâu, có em bám áo mẹ không chịu gặp thầy. Không ít phụ huynh nói giản đơn: “Nó đi học cũng được, không đi cũng rứa, ở nhà giữ em cho bố mẹ”.
Thầy Lâm đến từng hộ dân trong bản làng để “gọi trò về lớp”.
Thầy vẫn kiên trì khuyên nhủ: “Đi học để sau ni đỡ khổ, biết chữ mới làm ăn được”. Nhiều hôm vận động từ sáng đến chiều, ăn bát cơm nguội với muối vừng nhà dân trong bản, thầy Lâm cùng giáo viên chủ nhiệm mới đưa được một học sinh quay lại trường.
Chuyến đi nghìn cây số chỉ để đưa một học trò trở lại lớp
Thầy Nguyễn Hữu Tâm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Nếu chỉ đi trong xã, trong huyện đã là vất vả, thì nhiều chuyến thầy Lâm còn phải đi xa hơn rất nhiều.
Năm 2020, có 6 em học sinh lớp 8 và 9 trốn theo bạn bè vào Bình Dương (cũ) làm công nhân may. Nghe tin, Ban Giám hiệu phải nhờ chính quyền địa phương, Công an xã phối hợp cùng thầy Lâm vào vận động các em trở về hoàn thành chương trình học.
Năm 2021, sau kỳ nghỉ Tết, lại có 2 em theo bạn vào Sài Gòn, không rõ địa chỉ. Ban Giám hiệu tiếp tục giao thầy Lâm lần theo số điện thoại, hỏi công nhân, tài xế xe ôm… Cuối cùng, thầy cũng tìm được các em về.
Khoảnh khắc thầy Lâm thuyết phục học sinh quay lại lớp sau kỳ nghỉ dài.
“Khi gặp được, tôi vừa mừng vừa thương. Tôi hỏi: ‘Một ngày làm được bao nhiêu tiền? Có bằng đi học không?’, nghe vậy các cháu bật khóc,” thầy Lâm kể lại.
Nhưng chuyến đi xa nhất là năm 2024. Lần ấy, thầy ra tận Phú Thọ (cũ) tìm một học sinh lớp 9 đi theo bạn lên biên giới Cha Lo rồi bạn rủ đi làm thuê. Gia đình chỉ biết “nó đi ngoài Bắc với người quen”, không rõ địa chỉ.
Chuyến đi ra tận Phú Thọ của thầy Lâm để đưa học sinh đang làm thuê về lại lớp học.
Thầy Lâm tiếp tục được giao nhiệm vụ “tìm học sinh quay lại lớp”, phải lặn lội suốt ba ngày, đổi nhiều chuyến xe, hỏi từng thôn, từng xóm xung quanh khu công nghiệp Việt Trì. Cuối cùng nhờ một học sinh cũ, thầy mới biết em này làm tại một xưởng lớn trong khu công nghiệp.
Nhưng để gặp được em không dễ. Thầy phải “đánh tiếng” nhờ bạn học nói rằng có người quen đang chờ ở cổng bảo vệ, nhờ họ ra nhận bộ quần áo bảo hộ lao động.
Khi em xuất hiện ở cổng bảo vệ, học sinh khá bất ngờ hỏi sao thầy biết được em ở đây, thầy chỉ nhẹ nhàng: “Em đi được ra tới đây, sao không đi nổi 10 cây số đến trường?” Em chỉ cúi đầu không nói. Và hai thầy trò lại cùng nhau bắt xe lên đường trở về Quảng Bình (cũ) để học hết chương trình.
Những câu chuyện tưởng như dở khóc dở cười ấy, với thầy Lâm và đồng nghiệp, là điều chưa bao giờ có trong giáo án, nhưng lại là phần không thể thiếu của nghề giáo vùng cao tỉnh Quảng Trị.
Vào tận rừng sâu đưa các em trở lại lớp học.
Những chuyện bi hài trên hành trình tìm học sinh quay lại lớp
Có lần đến nhà một hộ dân người Mã Liềng, thầy vừa bước vào sân đã bị đàn chó lao ra. Thầy phải trèo lên mái bếp để tránh. Khi chủ nhà đuổi đàn chó đi, phụ huynh vừa cười vừa nói: “Thầy thương con tui ri thì để mai hắn đi học lại”.
Một lần khác, thầy đi cả buổi sáng đến nhà học sinh nhưng không gặp. Lúc chuẩn bị về, thầy nghe tiếng động trên mái nhà. Hóa ra cậu học sinh lớp 2 đã leo lên trốn. Khi thầy gọi xuống, em lí nhí: “Con sợ học tiếng Việt khó quá…”. Thầy vỗ vai: “Khó thì thầy trò mình học cùng. Chứ trốn ri thì khó cả đời”.
Nhà trường và chính quyền nói gì?
Ông Đinh Xuân Thương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tuyên Lâm nhận xét: “Đồng bào nơi đây còn rất nhiều khó khăn, nhận thức của phụ huynh về việc học chưa đồng đều. Nếu không có sự kiên trì của giáo viên, đặc biệt là thầy Lâm, nhiều em sẽ bỏ học từ rất sớm. Thầy nắm rõ từng nhà, từng hoàn cảnh, thuyết phục được cả những gia đình khó vận động nhất”.
Ông Đinh Xuân Thương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tuyên Lâm trao thưởng cho các em học sinh.
Thầy Hiệu trưởng Nguyễn Hữu Tâm cho biết thêm: “Trường hiện có 4 điểm trường, gồm điểm chính ở trung tâm và 3 điểm lẻ tại Bản Kè, Bản Cáo và Bản Chuối của xã Lâm Hóa (cũ), với tổng số 304 học sinh và 46 cán bộ, giáo viên, nhân viên, cô nuôi. Do am hiểu địa bàn nên vai trò của thầy Lâm rất quan trọng. Anh ấy nói tiếng địa phương tốt, hiểu phong tục tập quán, nên bà con nghe và tin. Nhờ vậy, nhiều năm qua trường giữ được sĩ số ổn định, giảm hẳn tình trạng học sinh bỏ học theo bạn đi làm công nhân”.
Thầy Lâm thu gom xe đạp tại các điểm trường trước kỳ nghỉ để tránh hư hỏng, và sau Tết lại mang về phát cho học sinh; trước khi nghỉ hè, thầy tiếp tục thu hồi về điểm chính để bảo quản.
Giữ học trò để mở lối tương lai cho bản làng
Nhờ những bước chân lặng lẽ và bền bỉ của thầy Lâm và đồng nghiệp, nhiều thế hệ học sinh người Chứt, Mã Liềng… đã trở lại lớp, tiếp tục con đường học tập; không ít em nay đã là cán bộ thôn, cán bộ xã, có người hiện đang giữ trọng trách Bí thư chi bộ.
Con đường đến trường của học sinh vùng cao xã Tuyên Lâm.
Khi được hỏi điều gì khiến thầy không nản lòng trước những hành trình gian khó ấy, thầy chỉ cười rồi nói đầy quyết tâm: “Đi xa mấy cũng đi. Đưa được học sinh trở lại lớp là giữ được một tương lai cho bản làng”.
Tương lai của những đứa trẻ vùng cao đang được “gieo những mầm hy vọng” đổi thay từng ngày.
Ở nơi núi rừng miền Tây Quảng Trị còn nhiều gian khó, hành trình đi tìm học trò của thầy Hoàng Ngọc Lâm không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp, mà là câu chuyện đẹp về sự bền bỉ, tình thương và lòng tận tụy của người thầy vùng cao. Và từ mỗi bước chân thầm lặng trên những con đường dốc núi ấy, tương lai của những đứa trẻ và của cả bản làng vùng cao đang được “gieo những mầm hy vọng” đổi thay từng ngày.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Tối 15/8, Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Nhà hát Ca Múa Nhạc Quốc gia Việt Nam và Nhà hát Kịch Hà Nội tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận “81 Mùa Bình yên,” hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống Công an Nhân dân Việt Nam (19/8/1945-19/8/2026), 21 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026).
Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên chiều ngày 12/8, đơn vị thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2 thuộc phường Tương Mai tiếp tục đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép cùng với đó nhiều hạng mục được triển khai xây dựng có dấu hiệu chưa đúng với thiết kế.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
(PLM) - Liên quan đến những phản ánh của các hộ dân về công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2), phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với đại diện Thanh tra tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ các nội dung mà người dân nhiều lần kiến nghị.
(PLM) - Từ Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Trí tuệ Sinh Việt chính thức đưa Sinh Việt Edu chi nhánh Sơn La vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục gắn với công nghệ, đào tạo và phát triển con người. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận các phương thức học tập hiện đại cho học sinh tại địa phương.
(PLM) - Ngày 11/8/2026, tại trường bắn TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã bước vào ngày đầu tiên của đợt diễn tập bắn, ném bom đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các bài bay ban ngày.
PLM - Nhằm đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, kết nối chuỗi cung cầu nông sản an toàn và nâng cao giá trị thương hiệu hàng Việt, tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Hà Đông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Tập đoàn AEON Việt Nam chính thức khai mạc Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội. Sự kiện là cầu nối quan trọng đưa nông sản chất lượng cao của Việt Nam vươn xa thông qua hệ thống phân phối hiện đại.
(PLM) - Nhiều năm qua, tuyến đường Đồng Bài, đoạn từ đường Thanh Chương đến đường Đồng Cuốn, phố Thành Công, phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân nơi đây. Mặt đường xuống cấp nghiêm trọng khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Theo thông tin người dân cung cấp, trước khi sáp nhập chính quyền 2 cấp ngày 15/5/2025, UBND TP Thanh Hóa đã ban hành quyết định số 4838/QĐ-UBND phê duyệt dự án “Nâng cấp cải tạo các tuyến đường trên địa bàn phường Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa”, nay là phường Quảng Phú, trong đó có tuyến đường Đồng Bài.
(PLM) - Bệnh viện E cứu sống bệnh nhân suy tim nguy kịch bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái tiên tiến, giúp chức năng tim phục hồi ngoạn mục từ 15–20% lên 60% chỉ sau một tháng.
PLM - Sáng 6-8, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì lễ đón Ngài Dato' Seri Mohamed Khaled bin Nordin, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia, sang thăm chính thức Việt Nam.
