Bia ghi danh tiến sĩ đỗ đạt ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám bằng chữ Nho.
Di sản gần 2.000 tuổi
Di sản văn hóa Nho học ở nước ta có nguồn gốc lâu đời. Theo sử sách ghi lại, ngay từ đầu công nguyên, Nho học đã được du nhập vào nước ta. Hiện nay, tại huyện Thuận Thành (Bắc Ninh) vẫn còn ngôi đền thờ Nam giao học từ năm 187 đến năm 226 sau Công nguyên. Sau khi đất nước giành được độc lập, nhà Lý (thế kỷ XI) lấy Nho học làm nền tảng giáo dục, khoa sử.
Đến thời Vua Lê Hồng Đức, triều đình bắt đầu cho dựng bia ghi danh tiến sĩ đỗ đạt ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám tại kinh đô Thăng Long. Trải qua hai thiên niên kỷ tồn tại và phát triển, Nho học đã góp phần tạo dựng một nền giáo dục mang bản sắc riêng của dân tộc ta, đào tạo ra rất nhiều thế hệ danh nhân nổi tiếng góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đến khi văn hóa phương Tây vào nước ta, khoảng cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chữ quốc ngữ thay thế chữ Nho. Sau kỳ thi cuối cùng năm 1919, Nho học đã bị thay thế hoàn toàn bằng nền giáo dục dùng chữ quốc ngữ.
Với bề dày gần hai mươi thế kỷ gắn bó với người Việt Nam, Nho học đã để lại cho hậu thế một kho tàng tri thức phong phú về lịch sử, văn hóa Việt Nam. Gần một thế kỷ qua, do chưa được quan tâm, nhiều di tích Nho học đã bị hủy hoại, chỉ còn lại tên gọi, ngoại trừ Văn Miếu - Quốc Tử Giám ở Hà Nội, Văn Thánh Miếu Huế là còn được bảo tồn khá tốt. Một vài nơi còn dấu vết như Văn Miếu Sơn Tây, Văn Miếu Nghệ An… Hệ thống Văn chỉ, Từ chỉ tại các huyện, xã có truyền thống khoa cử đã bị hư hại phần lớn.
Hầu hết các di tích Nho học đều được xây dựng bằng bộ khung gỗ truyền thống rất dễ bị hư hại trong điều kiện khí hậu nhiệt đới ở nước ta. Các hiện vật liên quan đến Nho học như hệ thống bia đá thường không được bảo quản tốt, bị phơi ngoài mưa nắng, nhiều tấm bia đã bị hư hại nghiêm trọng.
Có những tấm bia được công nhận là Bảo vật quốc gia nhưng đã bị nứt, vỡ, nhiều chữ bị mòn. Nhiều di vật bằng giấy, mộc bản bao gồm các thần phả, sắc phong bị mối, mọt do điều kiện bảo quản không tốt, không có phương diện bảo quản, không có kinh phí để phục hồi.
Ở nhiều nơi hiện nay, những người được giao trông nom trực tiếp di tích, di vật không biết chữ Nho, không hiểu giá trị của các di vật mà họ đang được giao trông nom. Không ít di vật bị hủy hoại một cách đáng tiếc. Việc phát huy giá trị các di sản văn hóa Nho học lại bị lãng quên, những người am hiểu chữ Nho dần khuất núi.
“Hồi sinh” di sản
Để các di sản Nho học “hồi sinh” trong thời đại 4.0, các nhà nghiên cứu văn hóa đưa ra nhiều ý kiến: Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh bảo tồn và phát huy giá trị di tích; thực hiện sưu tầm bổ sung các tư liệu hiện vật liên quan đến di tích Nho học như: văn bia, sắc phong, sắc chỉ, lệnh chỉ, gia phả, sách cổ; khuyến khích các địa phương vận động xã hội hóa tu bổ, tôn tạo các di tích xuống cấp, hoặc phục dựng các di tích trên cơ sở có đủ căn cứ khoa học và căn cứ pháp lý; tổ chức tuyên truyền nội dung giá trị các di tích bằng nhiều hình thức: viết sách giới thiệu, tờ gấp, dựng phim tư liệu…
Hơn nữa, cần nghiên cứu tư liệu, thám sát khảo cổ để thấy rõ hình ảnh ban đầu của di tích, sự biến đổi của di tích qua từng thời kỳ; đề xuất phương án bảo tồn và phát huy giá trị di tích phù hợp với quan điểm bảo tồn hài hòa với phát triển bền vững; nghiên cứu kỹ tình trạng kỹ thuật của các hạng mục ở di tích: cách lựa chọn vị trí xây dựng, quy hoạch mặt bằng tổng thể di tích, kiểu thức thiết kế các hạng mục, các loại vật liệu, màu sắc sử dụng cho di tích... từ đó xác định mức độ cần can thiệp để bảo tồn, tôn tạo di tích.
Ngoài ra, các đơn vị quản lý di tích Nho học nên chủ động phối hợp với ngành du lịch đưa di tích Nho học lên bản đồ du lịch; ứng dụng thành tựu quốc tế về bảo quản, phục hồi di tích, di vật, nghiên cứu, sưu tầm thông tin, tư liệu; đồng thời mở rộng liên kết, hợp tác với các cơ quan trong nước, quốc tế có liên quan để chia sẻ kinh nghiệm, thông tin…
Việc bảo tồn, phát huy giá trị của hệ thống di tích Nho học ở các địa phương sẽ giúp các di tích “sống” được trong đời sống đương đại, phát triển du lịch nói riêng và đời sống kinh tế - xã hội nói chung, đồng thời góp phần tăng cường giáo dục truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo của dân tộc đối với thế hệ trẻ ngày nay.
Theo dõi chúng tôi trên:
Những ngày cuối tháng Tư, khi sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc rợp bóng khắp các con phố, Thủ đô Hà Nội không chỉ là điểm đến của người dân trong nước mà còn trở thành không gian văn hóa đặc sắc cho du khách quốc tế. Với họ, đây là cơ hội quý giá để chạm vào nhịp sống đặc trưng và cảm nhận tinh thần dân tộc mãnh liệt của người Việt.
(PLM) - Kỳ nghỉ lễ 30/4 năm nay chứng kiến một sự dịch chuyển mạnh mẽ của du khách Việt đi du lịch quốc tế. Dù giá tour ở mức cao, Nhật Bản và Hàn Quốc đang là lựa chọn “hot” nhờ vào sự thay đổi trong tư duy hưởng thụ và chiến lược làm mới sản phẩm từ các doanh nghiệp lữ hành.
(PLM) - Trong khi phần lớn cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tận hưởng kỳ nghỉ lễ dài ngày dịp 30/4 -1/5 bên gia đình hoặc đi du lịch. Song vẫn còn một bộ phận không nhỏ các y bác sĩ, người lao động đang lặng lẽ "trực chiến" để duy trì công việc hàng ngày, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cho người dân. Câu chuyện của họ là những mảng màu lặng thầm nhưng vô cùng ý nghĩa. Tại khoa truyền máu, Bệnh viện Huyết học Trung Ương, Hà Nội. Với phương châm ánh đèn không bao giờ tắt, luôn sẵn sàng tiếp nhận và cấp cứu kịp thời cho mọi trường hợp, mang lại hy vọng sống cho hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày.
(PLM) - Giữa nhịp sống hiện đại, khi chiến tranh đã lùi xa, vở diễn “Quân khu Nam Đồng” trở thành hành trình đặc biệt của những nghệ sĩ trẻ đi ngược dòng ký ức dân tộc. Không chỉ tái hiện một thời kỳ khốc liệt, họ mang lên sân khấu tinh thần kiên cường, khát vọng sống và tình yêu Tổ quốc thấm sâu trong từng vai diễn, góp phần đánh thức niềm tự hào và kết nối cảm xúc của nhiều thế hệ khán giả.
PLM - Ngày 29/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã tới thăm gia đình cố Bộ trưởng Phan Hiền và nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Uông Chu Lưu.
Ghi nhận của phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam chiều ngày 29.4 tại cửa ngõ phía nam Thủ đô, nơi có nhiều bến xe lớn và các trục giao thông huyết mạch, đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 đã bố trí lực lượng khép kín địa bàn, phân luồng từ xa, tăng cường thời gian làm việc của cán bộ chiến sỹ tại các nút giao trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với công an các phường xã kịp thời phân luồng, ưu tiên các phương tiện từ nội thành ra ngoại thành để người dân về quê, đi du lịch được thuận tiện, dễ dàng.
(PLM) - Ngày 30/4/1975 là một dấu mốc không thể quên trong lịch sử dân tộc – ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và phát triển. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của ngày 30/4 vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.
Ngày 28/4, Tiến Sỹ Vũ Hoài Nam, Bí thư Đảng uỷ, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam đã tiếp Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cuba tại Việt Nam cùng Đoàn công tác tới thăm làm việc tại báo.
Thời gian gần đây một địa điểm nằm trong khu du lịch được nhiều du khách yêu thích và tìm đến check-in, chụp ảnh để lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ đang gây sốt trên mạng xã hội, đó chính là đồng cỏ ở phía thượng nguồn hồ Suối Mỡ, xã Nghĩa Phương, tỉnh Bắc Ninh khu vực này chỉ xuất hiện khi hồ cạn nước. Dịp nghỉ lễ 30.4 này, theo ghi nhận đã có rất nhiều du khách đến đây cắm trại, tổ chức tiệc nướng ngoài trời ở khu vực bãi cỏ xanh mướt này.
PLM - Ngày 25/4, tại vùng đất giàu truyền thống Thái Nguyên, chúng ta cùng tự hào chứng kiến một dấu mốc quan trọng: Lễ khởi công Dự án Khu trung tâm thị trấn Quân Chu, sự kiện không chỉ đơn thuần đánh dấu sự khởi đầu của một công trình, mà còn mở ra cả một chương mới cho sự vươn mình của một vùng đất này.
