Không cấp phép xuất khẩu sầu riêng từ vùng trồng có cảnh báo nhiễm Cadimi

“Siết” từ vùng trồng đến cửa khẩu

Văn phòng Chính phủ mới có văn bản thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại cuộc họp về tình hình sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.

Theo Thông báo kết luận, công tác quản lý mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và hoạt động kiểm nghiệm sầu riêng phục vụ xuất khẩu trong thời gian qua đã được Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm chỉ đạo theo hướng ngày càng chặt chẽ, bài bản về quy trình cấp mã số, rút ngắn thời gian cấp mã, mở rộng hệ thống các phòng kiểm nghiệm để tiệm cận và đáp ứng với yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026. Ngay sau đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, cơ quan, địa phương liên quan triển khai thực hiện, tháo gỡ vướng mắc, tạo thuận lợi hơn cho sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng. Tuy nhiên, hoạt động quản lý nông sản nói chung và sầu riêng nói riêng vẫn còn nhiều khó khăn. Thị trường xuất khẩu đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và đa dạng hóa thị trường, trong khi sầu riêng Việt Nam đang bước vào mùa vụ tiêu thụ cao điểm.

Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát, tổ chức lại vùng nguyên liệu sầu riêng dựa trên điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường; hạn chế mở rộng tự phát tại những khu vực không phù hợp về khí hậu, đất đai, nguồn nước, cơ sở hạ tầng. Tập trung phát triển vùng sản xuất hàng hóa, gắn sản xuất với sơ chế, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu. Khuyến khích Doanh nghiệp xuất khẩu đầu tư trở lại cho vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật, thiết lập quy trình truy xuất và bảo đảm tuân thủ tiêu chuẩn thị trường. Xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam gắn với chỉ dẫn địa lý, đặc trưng chất lượng và lợi thế mùa vụ.

Các bộ, cơ quan hướng dẫn người sản xuất thực hiện quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Đồng thời, các cơ quan chức năng phải chủ động xây dựng chương trình giám sát an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật đối với sầu riêng xuất khẩu; thiết lập hệ thống giám sát, cảnh báo sớm dịch hại cây trồng.

Đặc biệt, khoanh vùng xử lý, kiên quyết không cấp phép xuất khẩu và áp dụng biện pháp chế tài quản lý nghiêm ngặt đối với sản phẩm sầu riêng có nguồn gốc từ vùng trồng bị cảnh báo nhiễm Cadimi.

Mở đường sang Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia

Theo Thông báo, Chính phủ yêu cầu phát triển hạ tầng sản xuất, bảo quản, chế biến và logistics; nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm và thị trường.

Các cơ quan chức năng tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng thị phần ở các thị trường tiềm năng. Mở rộng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang các thị trường như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, Úc... Đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Anh, Pháp, Hà Lan, UAE. Đồng thời tăng cường thông tin, dự báo thị trường để định hướng sản xuất phù hợp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì triển khai hiệu quả Nghị quyết 36/2026/NQ-CP; hỗ trợ các địa phương tháo gỡ vướng mắc trong cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Bộ này cũng được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cập nhật đồng bộ, kết nối liên thông với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ vận hành; Nâng cao năng lực, số lượng cơ sở kiểm nghiệm nông sản đáp ứng yêu cầu của Trung Quốc và các nước nhập khẩu. Đồng thời, tiếp tục làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để đẩy nhanh việc công nhận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm; thống nhất quy trình kiểm tra thông quan đối với sầu riêng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc theo hướng thông thoáng, thuận lợi.

Bộ Công Thương được giao chỉ đạo các cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài chủ động cập nhật chính sách thương mại, rào cản kỹ thuật và yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Các cơ quan này phải tăng cường cảnh báo sớm, hướng dẫn doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, kiểm nghiệm và điều tiết tiến độ giao hàng, hạn chế tình trạng tập trung hàng hóa gây quá tải hệ thống kiểm nghiệm và cửa khẩu.

Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo Quatest 1, Quatest 2, Quatest 3 và các phòng kiểm nghiệm chuyên ngành trực thuộc khẩn trương khôi phục năng lực, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và hồ sơ đăng ký kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 8/2026 để gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, đề nghị phía Trung Quốc xem xét, công nhận.

Bộ Tài chính được giao đơn giản hóa thủ tục hành chính về thuế, tạo điều kiện cho sản xuất, kinh doanh nông nghiệp và thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; chỉ đạo các cơ quan liên quan tạo thuận lợi cho hàng nông sản xuất khẩu, trong đó có sầu riêng.

Bộ Công an chỉ đạo công an các địa phương tăng cường nắm tình hình, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm liên quan đến hoạt động kiểm nghiệm, nhất là tại khu vực cửa khẩu.

Đối với UBND tỉnh, thành phố, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng kế hoạch phát triển sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng phù hợp điều kiện thực tế; chuẩn hóa dữ liệu vùng nguyên liệu, đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, chế biến, bảo quản và logistics, đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người sản xuất. Các địa phương phải quản lý chặt diện tích sầu riêng, không mở rộng diện tích, tập trung nâng năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất, tổ chức sản xuất gắn với liên kết chuỗi và nhu cầu thị trường.

Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra ách tắc trong cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm hoặc làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng.