Kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ thay đổi thế nào trong thời gian tới?

Trả lời chất vấn trực tiếp của đại biểu Quốc hội tại Phiên giải trình về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, diễn ra ngày 20/9, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã làm rõ nhiều nội dung liên quan đến định hướng tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và điều chỉnh phương thức tuyển sinh đại học trong thời gian tới.

Tăng giám sát chéo, ứng dụng công nghệ phát hiện bất thường

Đặt vấn đề tại phiên giải trình, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đinh Ngọc Quý cho biết, từ năm 2020 đến nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành 2 thông tư về quy chế thi với 4 lần sửa đổi, mới nhất là Thông tư 24/2024.

Tuy nhiên, vừa qua vẫn xảy ra một số vụ việc tiêu cực, sai phạm nghiêm trọng tại một số địa phương, làm ảnh hưởng đến niềm tin của học sinh, phụ huynh và xã hội. Từ thực tế này, đại biểu Đinh Ngọc Quý đề nghị Bộ trưởng cho biết định hướng tổ chức kỳ thi trong thời gian tới và các giải pháp tăng cường tính khách quan, công bằng, minh bạch, phòng ngừa vi phạm.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn thừa nhận, dù quy chế thi đã quy định quy trình chặt chẽ nhưng vừa qua một số nơi vẫn phát sinh động cơ gian lận do tâm lý cục bộ.

Theo Bộ trưởng, thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp như tăng cường sự tham gia và giám sát chéo của các trường đại học; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong phân tích dữ liệu để phát hiện sớm các bất thường; đồng thời tiếp tục cải tiến kỹ thuật ra đề thi.

Đáng chú ý, đề thi sẽ được điều chỉnh theo hướng giảm nhẹ mức độ yêu cầu nhưng vẫn đánh giá chính xác năng lực, kiến thức THPT, làm cơ sở đánh giá chất lượng giáo dục giữa các vùng miền và phục vụ công tác xét tuyển đại học.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cũng nhấn mạnh, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn là nguồn dữ liệu quan trọng, có độ tin cậy cao, được đại đa số các trường đại học sử dụng.

Để giảm áp lực thi cử và triệt tiêu động cơ sai phạm, Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung giải quyết bài toán tuyển sinh ở nhóm 30% chỉ tiêu có tính cạnh tranh cao tại các trường đại học top trên, trong khi 70% chỉ tiêu còn lại không có áp lực cạnh tranh lớn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã làm việc với các đại học lớn để kết nối và công nhận lẫn nhau đối với các kỳ thi đánh giá năng lực, phục vụ xét tuyển vào các ngành mũi nhọn.

Đến năm 2028, mỗi ngành đại học rút gọn còn một phương thức xét tuyển

Liên quan đến việc điều chỉnh quy chế tuyển sinh đại học, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo quán triệt nguyên tắc giữ ổn định các chính sách lớn, bảo đảm tính tin cậy và sự công bằng giữa các thí sinh.

Dù Luật Giáo dục đại học năm 2018 giao quyền tự chủ cho các trường trong việc quyết định phương thức tuyển sinh, Bộ vẫn duy trì các quy định khung nhằm yêu cầu các trường bảo đảm điểm chuẩn đầu vào giữa các phương thức xét tuyển có sự tương đương.

Theo Bộ trưởng, thực tế từ năm 2015 cho thấy, việc yêu cầu quy đổi điểm tương đương đã giúp giảm đáng kể sự chênh lệch bất hợp lý giữa các phương thức xét tuyển. Tuy nhiên, do mỗi trường và mỗi địa phương có cách quy đổi cũng như mặt bằng điểm học bạ khác nhau, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định cần có lộ trình thu gọn các phương thức xét tuyển đại học.

Cụ thể, đến năm 2027, mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo đại học chỉ được áp dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển; đến năm 2028 sẽ rút gọn còn một phương thức xét tuyển phù hợp nhất.