Lần thứ ba Việt Nam trở thành thành viên Ủy ban liên Chính phủ Công ước UNESCO 2005: Văn hóa luôn là một trong những trụ cột của phát triển bền vững tại Việt Nam

Trong bối cảnh đó, việc ra đời một Công ước mới trong khuôn khổ UNESCO về đa dạng văn hóa là một yêu cầu cần thiết. Ngày 20/10/2005, Đại hội đồng UNESCO đã bỏ phiếu thông qua Công ước UNESCO về bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa (Công ước UNESCO 2005). Công ước chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 18/3/2007. Việt Nam là một trong những nước nỗ lực tham vào quá trình soạn thảo và sớm phê chuẩn Công ước UNESCO 2005. Đặc biệt, sau khi phê chuẩn Công ước, Việt Nam trúng cử và đảm nhiệm thành công vai trò Phó Chủ tịch Ủy ban liên Chính phủ và Phó Chủ tịch Đại hội đồng Công ước UNESCO nhiệm kỳ 2011 - 2015. Việt Nam cũng được đánh giá là thành viên có trách nhiệm của UNESCO và có đóng góp thiết thực trong công việc của tổ chức.

Kể từ khi phê chuẩn Công ước UNESCO 2005 đến nay, nhiều chính sách văn hóa Việt Nam được xây dựng dựa trên tinh thần Công ước. Ví dụ như năm 2024, trong nỗ lực thực thi Công ước, Việt Nam đạt được nhiều thành tựu, trong đó nổi bật là việc Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035 với tổng số vốn đầu tư gần 5 tỷ đô la Mỹ, trong đó đặt ra một loạt mục tiêu toàn diện, cụ thể cho văn hóa Việt Nam trong 10 năm tới. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 30/CT-Tg về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Trên tinh thần đó, năm 2025, Bộ VH,TT&DL trình Thủ tướng ban hành Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhằm tạo động lực mới thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam phát triển…

Việt Nam hiện là thành viên Ủy ban liên Chính phủ Công ước UNESCO 2005 nhiệm kỳ 2021 - 2025. Từ ngày 18 - 20/6/2025 vừa qua tại trụ sở UNESCO (Paris, Pháp) đã diễn ra kỳ họp Đại hội đồng lần thứ 10 Công ước UNESCO 2005. Tại kỳ họp Đại hội đồng lần này, các quốc gia thành viên Công ước tín nhiệm bầu Việt Nam tái đắc cử thành viên Ủy ban liên Chính phủ Công ước UNESCO 2005 nhiệm kỳ 2025 - 2029.

Đây là trường hợp đầu tiên từ khi Công ước UNESCO 2005 ra đời, một quốc gia tham gia Ủy ban liên Chính phủ hai nhiệm kỳ liên tiếp và đây là lần thứ ba Việt Nam tham gia Ủy ban liên Chính phủ Công ước UNESCO 2005. Điều này chứng tỏ sự ghi nhận của Đại hội đồng đối với những nỗ lực và thành tựu của Việt Nam trong việc triển khai Công ước UNESCO 2005, đồng thời thể hiện sự đóng góp tích cực và uy tín của Việt Nam tại Tổ chức Giáo dục, Văn hóa và Khoa học của Liên hợp quốc.

Tham dự kỳ họp vừa qua, TS. Nguyễn Phương Hòa - Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ VH,TT&DL - cơ quan đầu mối quốc gia của Công ước UNESCO 2005 nhấn mạnh, Công ước UNESCO 2005 được thông qua 20 năm trước là hành động mạnh mẽ của ý chí và nỗ lực tập thể của sự đoàn kết quốc tế. Các biểu đạt văn hóa là cốt lõi của bản sắc, đại diện cho các cộng đồng và khát vọng của chúng ta. Đa dạng văn hóa là một di sản chung của nhân loại cần được bảo vệ và phát huy cho các thế hệ hôm nay và tương lai.

Chia sẻ về những nỗ lực của Việt Nam trong việc phát triển văn hóa, TS. Nguyễn Phương Hòa khẳng định, các chính sách của Việt Nam luôn lấy con người làm trung tâm, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nuôi dưỡng sự sáng tạo, bảo đảm các quyền hưởng thụ văn hóa của người dân, văn hóa là một trong những trụ cột của phát triển bền vững. “Chúng ta cần nỗ lực hơn nữa để văn hóa có sự hiện diện vững chắc trong chương trình nghị sự toàn cầu về phát triển bền vững, đặc biệt khi thế giới đang hướng tới khung chương trình nghị sự sau 2030”, đại diện Việt Nam phát biểu.

Ngay sau kỳ họp Đại hội đồng, Lễ kỷ niệm 20 năm Công ước UNESCO 2005 về bảo vệ và phát huy sự đa dạng các biểu đạt văn hóa đã được tổ chức trọng thể và ấn tượng tại trụ sở UNESCO. Sự kiện được đánh giá mang ý nghĩa quan trọng ngay trước thềm diễn ra Hội nghị thế giới về chính sách văn hóa và phát triển bền vững (MONDIACULT 2025) vào tháng 9 tại Barcelona. Đặc biệt, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức đến Việt Nam sắp tới, Tổng Giám đốc UNESCO Audrey Azoulay sẽ tham dự Lễ khai mạc Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng lần thứ 3 (DANAFF), một trong những sự kiện được Việt Nam đề cử tham gia chuỗi các hoạt động và sự kiện kỷ niệm 20 năm Công ước UNESCO 2005 trên toàn thế giới.

H.Minh