PV: Thưa ông, kết quả giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2016-2021”đã cho thấy nhiều bất cập. Lãng phí là vấn đề diễn ra nhiều năm song đến nay chưa thuyên giảm. Phải chăng do luật pháp chưa đủ mạnh?
Ông Trần Văn Lâm: Kết quả giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2016-2021” sẽ được trình ra Quốc hội xin ý kiến. Theo đánh giá tổng thể, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đã có những mặt chuyển biến nhất định. Nó tạo ra ý thức khi hàng năm chính quyền đều phải xây dựng chương trình, kế hoạch hành động, sau đó cuối năm kiểm điểm đánh giá, báo cáo trước HĐND; còn Chính phủ báo cáo trước Quốc hội.
Đơn cử như thu chi ngân sách, sử dụng tài chính công, đầu tư xây dựng, quản lý tài nguyên khoáng sản, cải cách hành chính, bộ máy đã có sự chuyển biến nhất định. Trong quản lý tài sản công một số khoản chi trước đây bây giờ đã chặt chẽ hơn; đầu tư công quản lý tốt hơn, các danh mục dự án đầu tư ngắn hơn, đầu tư trọng tâm trọng điểm hơn; chỉ số về an toàn nợ công, nợ Chính phủ, tài chính vĩ mô, lạm phát được kiểm soát chặt chẽ. Các thông số, chỉ số tài chính của chúng ta cũng được nâng lên.
Tôi nói ví dụ trong đất đai thì quy hoạch đất đai và kế hoạch sử dụng hàng năm cũng được quản lý khá chặt chẽ. Các thủ tục cấp phép ngày càng nề nếp hơn. Tinh giản biên chế đạt được kết quả khả quan.
Tuy nhiên, nhìn tổng quát thì đúng là sự chuyển biến chưa đáp ứng những kỳ vọng và yêu cầu chúng ta đặt ra.
Ông có thể nêu những bất cập hiện nay bộc lộ sự lãng phí lớn, thưa ông?
- Chi tiêu ngân sách và chi thường xuyên một số tiêu chuẩn, quy định không còn phù hợp. Những định mức chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật trên tất cả các lĩnh vực như: tài chính, đầu tư, xây dựng, mua sắm đều có những cái chưa cập nhật, chưa điều chỉnh cho phù hợp. Chính những điều đó gây nên thất thoát, lãng phí. Hoặc chuyện đầu tư cho nghiên cứu khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo, y tế. Nhất là trong lĩnh vực y tế vừa qua, tình hình mua sắm kit test xét nghiệm để xảy ra sai phạm rất lớn.
Trong thu ngân sách, thất thoát thể hiện ở việc thất thu. Nhiều lĩnh vực đến giờ vẫn thất thu như thuế thương mại điện tử hay vấn đề về chuyển giá, chúng ta vẫn chưa ngăn chặn được. Đầu tư xây dựng cơ bản có hàng nghìn dự án chậm tiến độ, chậm đưa vào sử dụng. Nhiều dự án đội vốn lên gấp nhiều lần như các dự án đường sắt đô thị, tuyến đường cao tốc vừa mới xây dựng…Tôi cho rằng đầu tư xây dựng cơ bản đang gây thất thoát lãng phí rất lớn có thể nhìn thấy ngay.
Kế đến, nhiều dự án được giao triển khai nhưng ở tình trạng “treo”, bỏ hoang đất đai rất lãng phí. Tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước, thiên nhiên quản lý không chặt dẫn đến khai thác quá mức, nạn phá rừng làm suy giảm chất lượng rừng. Khai thác cát trái phép tại các lòng sông gây sạt lở... Hay như tinh giản biên chế mới chỉ giảm số người chứ chưa chuyển biến bộ máy một cách hiệu quả, mạnh mẽ. Vừa qua có Bộ Công an là làm rất mạnh mẽ, còn các bộ, ngành khác hầu như chưa thấy động tĩnh gì. Các địa phương tinh giản biên chế nhưng chủ yếu giảm cơ học hành chính nên chỗ thiếu càng thiếu mà chỗ thừa thì lại chưa giảm được.
Hàng nghìn dự án chậm tiến độ, nhất là các dự án quan trọng của quốc gia đang là vấn đề khiến xã hội bức xúc. Vậy giải pháp nào để khắc phục tình trạng này, thưa ông?
- Giải pháp đã có nhưng làm chưa rốt ráo, quyết liệt. Ví như chuyện giải phóng mặt bằng thì anh phải quyết liệt trong giải phóng mặt bằng. Chỉ trừ trường hợp do yếu tố bất khả kháng về thiên tai, thời tiết thì phải chịu. Còn yếu tố do “tác nhân” chủ quan thì phải khắc phục được.
Từ mỗi nguyên nhân sẽ có giải pháp để khắc phục. Do đó đối với các dự án chậm tiến độ, đội vốn, gây lãng phí cần rà soát, phân loại và xây dựng kế hoạch lộ trình để tập trung xử lý dứt điểm các vấn đề khó khăn, vướng mắc các dự án sử dụng vốn đầu tư công, nhất là các dự án quan trọng của quốc gia, các dự án trọng điểm, dự án sử dụng vốn ODA chậm tiến độ. Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công dở dang, không thể tiếp tục thực hiện hoặc thấy rõ không hiệu quả cần sớm đánh giá, dừng thực hiện.
Tới đây vấn đề này sẽ được trình ra Quốc hội để thảo luận một cách toàn diện. Sau đó sẽ có nghị quyết để thúc đẩy, sửa chữa, và khắc phục những vấn đề mà hiện nay đang còn tồn tại hạn chế, qua giám sát đã chỉ ra.
Phải chăng thất thoát, lãng phí là do việc quy trách nhiệm cho người đứng đầu các bộ, ngành địa phương nhưng xử lý chưa tương xứng, thưa ông?
- Đầu tiên là do các quy định pháp luật chưa theo kịp thực tế. Cơ chế chính sách chưa hoàn thiện để xảy ra những bất cập. Nhưng cái quan trọng nhất vẫn là ý thức chấp hành của đội ngũ cán bộ công chức, hệ thống quản lý các cấp. Luật pháp không thể nào hoàn thiện tuyệt đối. Nhưng trong quá trình thực hiện, thấy lãng phí thì chúng ta cũng phải có ý thức để chủ động ngăn ngừa, khắc phục.
Thực tế thì lãng phí được ví như tham nhũng, thậm chí lớn hơn tham nhũng. Và có lẽ chúng ta cần nhìn nhận thấu đáo để có cách xử lý?
- Đây là điều đáng lên án. Lãng phí làm của cải xã hội bị suy giảm, mất đi. Vì thế chúng ta cần đánh giá, nhìn nhận lãng phí cho đúng để có ý thức khắc phục chứ không thể coi nhẹ.
Trân trọng cảm ơn ông!
Nhiều dự án được giao triển khai nhưng ở tình trạng “treo”, bỏ hoang đất đai rất lãng phí. Tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước, thiên nhiên quản lý không chặt dẫn đến khai thác quá mức, nạn phá rừng làm suy giảm chất lượng rừng. Khai thác cát trái phép tại các lòng sông gây sạt lở... Hay như tinh giản biên chế mới chỉ giảm số người chứ chưa chuyển biến bộ máy một cách hiệu quả, mạnh mẽ.
Theo dõi chúng tôi trên:
Theo phản ánh của người dân và ghi nhận của phóng viên chiều ngày 12/8, đơn vị thi công dự án cải tạo hạ tầng vỉa hè, đường giao thông, vườn hoa khu đô thị Đền Lừ 1, Đền Lừ 2 thuộc phường Tương Mai tiếp tục đổ trạc thải có dấu hiệu trái phép cùng với đó nhiều hạng mục được triển khai xây dựng có dấu hiệu chưa đúng với thiết kế.
Bỏ ra số tiền hàng tỷ đồng, còn đi vay lãi thêm để mua đất và đầu tư xây dựng kinh doanh. Ông Hồ Văn Cư (trú tại xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai) chẳng những không được sở hữu đất, mà còn có nguy cơ mất luôn nhà xưởng. Bởi, khi ông Cư vay đủ tiền để rút giấy tờ đất từ ngân hàng về thì chỉ 1 ngày sau chủ đất và người cho ông Cư vay tiền đã thực hiện một hợp đồng chuyển nhượng khác với nhau mà ông Cư lại không hề hay biết, mỗi tháng còn đều đặn trả lãi. Nguyên nhân cũng bắt nguồn từ việc giấy tờ sau khi rút từ ngân hàng về đều được người cho ông Cư vay tiền giữ toàn bộ. Sau đó, việc cho vay tiền cũng được thực hiện thông qua bằng 02 bản hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà không phải giấy “vay tiền”… trong đó ông Cư cho biết, 01 giấy là số tiền vay, còn 01 giấy đã bao gồm cả tiền lãi. Đây cũng chính là mấu chốt dẫn tới tranh chấp phức tạp, kéo dài đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
(PLM) - Liên quan đến những phản ánh của các hộ dân về công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư tại dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích Lăng Miếu Triệu Tường (giai đoạn 2), phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc với đại diện Thanh tra tỉnh Thanh Hóa nhằm làm rõ các nội dung mà người dân nhiều lần kiến nghị.
(PLM) - Từ Mộc Châu, tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Trí tuệ Sinh Việt chính thức đưa Sinh Việt Edu chi nhánh Sơn La vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục gắn với công nghệ, đào tạo và phát triển con người. Sự kiện được kỳ vọng mở thêm cơ hội tiếp cận các phương thức học tập hiện đại cho học sinh tại địa phương.
(PLM) - Ngày 11/8/2026, tại trường bắn TB2, tỉnh Gia Lai, Quân chủng Phòng không – Không quân đã bước vào ngày đầu tiên của đợt diễn tập bắn, ném bom đạn thật lớn nhất trong năm 2026 với các bài bay ban ngày.
PLM - Nhằm đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng, kết nối chuỗi cung cầu nông sản an toàn và nâng cao giá trị thương hiệu hàng Việt, tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Hà Đông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với Tập đoàn AEON Việt Nam chính thức khai mạc Hội chợ Xúc tiến thương mại nông nghiệp, sản phẩm OCOP Hà Nội. Sự kiện là cầu nối quan trọng đưa nông sản chất lượng cao của Việt Nam vươn xa thông qua hệ thống phân phối hiện đại.
(PLM) - Nhiều năm qua, tuyến đường Đồng Bài, đoạn từ đường Thanh Chương đến đường Đồng Cuốn, phố Thành Công, phường Quảng Phú (tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành nỗi ám ảnh của người dân nơi đây. Mặt đường xuống cấp nghiêm trọng khiến việc đi lại gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Theo thông tin người dân cung cấp, trước khi sáp nhập chính quyền 2 cấp ngày 15/5/2025, UBND TP Thanh Hóa đã ban hành quyết định số 4838/QĐ-UBND phê duyệt dự án “Nâng cấp cải tạo các tuyến đường trên địa bàn phường Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa”, nay là phường Quảng Phú, trong đó có tuyến đường Đồng Bài.
(PLM) - Bệnh viện E cứu sống bệnh nhân suy tim nguy kịch bằng kỹ thuật tạo nhịp bó nhánh trái tiên tiến, giúp chức năng tim phục hồi ngoạn mục từ 15–20% lên 60% chỉ sau một tháng.
PLM - Sáng 6-8, tại trụ sở Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì lễ đón Ngài Dato' Seri Mohamed Khaled bin Nordin, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia, sang thăm chính thức Việt Nam.
PLM - Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh, việc hoàn thiện cơ chế quản lý thuế và nâng cao năng lực tuân thủ của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là nội dung được các chuyên gia, cơ quan quản lý tập trung trao đổi tại Hội thảo "Quản trị rủi ro thuế thương mại điện tử" do Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp phối hợp Hội Tư vấn Thuế Việt Nam tổ chức sáng 6/8.
