Phấn đấu giải ngân 100% vốn cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến nay tỉ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong lĩnh vực này mới đạt khoảng 14,8%, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân chung cả nước là gần 21,2% trong 5 tháng đầu năm 2026.

Kết luận Hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, KH&CN, ĐMST và CĐS là động lực phát triển mới của đất nước, vì vậy cần huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nhằm thúc đẩy mạnh mẽ lĩnh vực này trong giai đoạn tới. Đánh giá cao một số Bộ, ngành, địa phương có kết quả giải ngân tích cực như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số đơn vị đạt tỉ lệ giải ngân cao. Tuy nhiên, nhiều Bộ, ngành, địa phương giải ngân rất chậm, thậm chí có nơi giải ngân bằng 0%, do đó các đơn vị cần nghiêm túc nhìn nhận trách nhiệm của mình đối với tình trạng chậm giải ngân hiện nay.

Phó Thủ tướng yêu cầu thủ trưởng các Bộ, ngành, lãnh đạo các địa phương phải xác định giải ngân vốn cho KHCN, ĐMST và CĐS là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách không chỉ của năm 2026 mà cả các năm tiếp theo nhằm thực hiện hiệu quả các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước. Nguồn lực dành cho lĩnh vực này là rất lớn, được bố trí tới 2% ngân sách nhà nước, vì vậy không thể để xảy ra tình trạng vốn đã giao nhưng không giải ngân được. Mục tiêu đặt ra là phải phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn trong năm 2026.

Phó Thủ tướng đề nghị, ngay sau Hội nghị, các Bộ, ngành, địa phương cần rà soát lại toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án KHCN, ĐMST và CĐS trong năm 2026 để phân loại cụ thể. Những dự án có thể triển khai ngay cần tập trung nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân. Đối với các dự án còn vướng mắc, phải xác định rõ nguyên nhân và tháo gỡ theo đúng thẩm quyền. Nội dung nào thuộc thẩm quyền của Bộ, ngành thì lãnh đạo Bộ phải trực tiếp xử lý; nội dung vượt thẩm quyền cần báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để kịp thời xem xét, giải quyết.

Phó Thủ tướng nêu rõ, việc phân cấp hiện nay đã rất rõ ràng, do đó các Bộ, ngành, địa phương cần chủ động hơn trong điều hành. Phó Thủ tướng cũng lưu ý việc bố trí vốn phải có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cho các nhiệm vụ có tính chiến lược, tạo đột phá và có sức lan tỏa lớn đối với phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Chấm dứt tình trạng phân bổ dàn trải, manh mún, dẫn đến cuối năm không có sản phẩm nổi bật hay hiệu quả rõ ràng. Các Bộ, ngành, địa phương cần tập trung nguồn lực cho những dự án có khả năng tạo ra kết quả cụ thể, đo đếm được và mang lại giá trị thực tiễn cho phát triển kinh tế - xã hội.

Về định hướng đầu tư thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung ưu tiên hai nhóm nhiệm vụ lớn. Thứ nhất là hoàn thiện, nâng cấp hệ thống phòng thí nghiệm quốc gia nhằm tạo nền tảng cho hoạt động nghiên cứu khoa học, bởi muốn phát triển nghiên cứu khoa học thì phải có hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại, đồng bộ. Thứ hai là tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ và sản phẩm công nghệ chiến lược. Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã lựa chọn khoảng 20 nhiệm vụ công nghệ chiến lược giao cho 10 Bộ, ngành triển khai và yêu cầu phải sớm tạo ra sản phẩm cụ thể, hiệu quả rõ rệt ngay trong năm 2026.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là phải hành động quyết liệt, xử lý dứt điểm các vướng mắc để bảo đảm nguồn vốn cho KHCN, ĐMST và CĐS được triển khai hiệu quả, tạo ra sản phẩm cụ thể và đóng góp thiết thực cho phát triển đất nước.