Phát hiện trường hợp viêm não hiếm gặp tại TP HCM

Bệnh nhi là bé gái L.B.A, sinh năm 2017, ngụ tại Bến Cầu, Tây Ninh, được bệnh viện tỉnh Tây Ninh chuyển đến BV Nhi Đồng 1 ngày 13/4/2025 với chẩn đoán Viêm não màng não.

Ngày 11/4/2025, bệnh nhân khởi phát sốt, đau đầu, ói vọt nhiều lần, nhập BV tỉnh điều trị 2 ngày tình trạng bệnh không giảm. Ngày 13/4/2025, bệnh nhân được chuyển lên BV Nhi Đồng 1 với tình trạng ngủ gà, nói lẫn, cổ gượng nhẹ lúc nhập viện và được chẩn đoán theo dõi viêm não.

Bệnh viện Nhi đồng 1 đã lấy mẫu bệnh phẩm dịch não tủy và hô hấp gửi Khoa Xét nghiệm Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới. Ngày 17/4/2025, kết quả xét nghiệm PCR dịch não tủy dương tính với cúm A/H5; xét nghiệm PCR bệnh phẩm hô hấp âm tính với cúm. Bệnh viện Nhi đồng 1 tiếp tục gửi mẫu đến Viện Pasteur TP HCM để xác định lại chẩn đoán. Đến ngày 18/4/2025, Viện Pasteur TP HCM khẳng định kết quả xét nghiệm dương tính với cúm A/H5N1 trên mẫu dịch não tủy, và âm tính virus cúm trên mẫu ngoáy mũi họng, đồng thời Viện có công văn hỏa tốc báo cáo về Cục Phòng Bệnh Bộ Y Tế.

Bệnh nhân tiếp tục được cách ly điều trị tại khoa Hồi sức Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 trong tình trạng thở đều theo máy thở, mở mắt tự nhiên, sốt 38,5 độ C, sinh hiệu tạm ổn định.

Ngay khi có kết quả xét nghiệm sơ bộ, Sở Y Tế đã chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM (HCDC) phối hợp với Bệnh viện Nhi Đồng 1 và Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh Tây Ninh tiến hành điều tra dịch tễ học và xử lý ổ dịch theo quy định.

Ban đầu ghi nhận, B.A có tiếp xúc với gà chết hàng loạt tại nhà bà ngoại của bé cách đây 2 tuần. Bệnh nhân là con thứ 2 trong gia đình, có tiền sử tim bẩm sinh (thông liên thất) đã mổ tại BV Nhi Đồng 1 lúc được 2 tháng tuổi.

Theo nhận định của các chuyên gia truyền nhiễm, đây là một trường hợp hiếm gặp trong đó virus cúm gia cầm A/H5N1 gây tổn thương hệ thần kinh trung ương và không tấn công vào đường hô hấp. Thông thường virus cúm gia cầm A/H5N1 gây dịch bệnh trên các gia cầm và thủy cầm, con người bị nhiễm virus khi tiếp xúc gần với gia cầm nhiễm bệnh chết. Biểu hiện chính khi nhiễm cúm gia cầm là viêm phổi rất nặng (hội chứng nguy ngập hô hấp cấp ARDS) với tỷ lệ tử vong của bệnh này là trên 50%. Điều may mắn cho đến hiện nay là virus cúm A/H5N1 chưa lây được từ người sang người.

Trường hợp viêm não do cúm H5N1 từng được ghi nhận trong y văn thế giới. Tại Đồng Tháp trong đợt bùng phát bệnh cúm gia cầm H5N1 trên người năm 2004, nhóm chuyên gia Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng ĐH Oxford (OUCRU) phối hợp với Bệnh viện Bệnh nhiệt đới và Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã từng phát hiện virus cúm A/H5N1 trong dịch não tủy của 2 trẻ có triệu chứng tiêu chảy nặng, co giật hôn mê rồi tử vong, không có biểu hiện bệnh ở đường hô hấp. Kết quả này đã được công bố trên tạp chí New England Journal of Medicine năm 2005 (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa044307).

Sở Y tế đã có công văn báo cáo Bộ Y Tế, đồng thời chỉ đạo Bệnh viện Nhi đồng 1 tích cực điều trị người bệnh, tuân thủ nghiêm các quy định phòng chống lây nhiễm và tiếp tục phối hợp với các chuyên gia truyền nhiễm Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới và OUCRU nghiên cứu sâu tìm hiểu về trường hợp đặc biệt này.

Ngọc Vũ