Nghệ thuật chèo cũng cần phải chuyển mình để tìm khán giả.
Thiếu sức lôi cuốn, nhà hát vắng khách
Trải qua bao thế kỷ, nghệ thuật chèo đã trở thành món ăn tinh thần và là một trong những di sản văn hóa phi vật thể của người dân Việt Nam. Ngoài giá trị về mặt tinh thần, chèo còn chứa đựng giá trị kinh tế, là nguồn lực để phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Tuy nhiên, trong những năm gần đây thực trạng khán giả đến với sân khấu nói chung và sân khấu chèo truyền thống nói riêng ngày một “thụt lùi” nhất là tại các rạp hát, rạp biểu diễn chuyên nghiệp.
Nhìn nhận về thực trạng nghệ thuật chèo hiện nay, nhà nghiên cứu Trần Đình Ngôn cho rằng, khán giả đương thời không ít người xem chèo với cặp mắt của người xem kịch nói, dùng những khái niệm của kịch nói để thẩm định một vở chèo.
Với sự hạn chế của sự hiểu biết về chèo, khán giả đã cổ vũ cho các vở “kịch nói cắm hát chèo” thay cho việc khẳng định sự thành công của các vở diễn kế thừa và phát triển chèo truyền thống, Sự thiếu hiểu biết về chèo khiến cho nhiều khán giả không đến với loại hình nghệ thuật này. Đấy là chưa kể đến lý do vì hiểu biết sai lệch về chèo hoặc tiếp cận với những vở diễn mang danh là chèo mà chất lượng nghệ thuật quá kém.
Cũng theo ông Ngôn, công chúng rất ít người tự đặt ra nhu cầu tìm hiểu về chèo. Sự hiểu biết về chèo chỉ thông qua các cuộc tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá về chèo của các đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp và một phần qua phong trào của các sân khấu không chuyên.
Nhìn lại hoạt động của các nhà hát chèo, đoàn chèo chuyên nghiệp những thập kỷ gần đây cho thấy, việc tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá cho nghệ thuật chèo chưa được quan tâm đúng mức. Rất ít nhà hát chèo, đoàn chèo có những cuộc biểu diễn “miễn phí” để nhằm tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá cho nghệ thuật chèo.
“Nhu cầu doanh thu để đảm bảo kinh phí hoạt động và cải thiện đời sống cho các nghệ sĩ, diễn viên đã hạn chế, thậm chí triệt tiêu việc tuyên truyền, giới thiệu, quảng bá để phổ cập rộng rãi cho công chúng khán giả hiểu biết những điều cơ bản, tối thiểu để có thể cảm tình với nghệ thuật chèo” - ông Ngôn nói.
Còn NSND Quốc Trượng- Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội cho rằng, một trong những vấn đề lớn đặt ra cho nghệ thuật chèo là hướng đi nào để duy trì, phát triển một loại hình nghệ thuật truyền thống bởi thực trạng chèo từ lâu đã không còn đủ sức hấp dẫn đối với khán giả, nhất là đối với giới trẻ. Lý do một phần cũng vì các tác phẩm kinh điển diễn lại quá nhiều, sự sáng tạo trong những kịch bản mới còn ít ỏi.
Để thu hút và giữ chân khán giả rất cần những tác phẩm chất lượng, bám sát vào thực tế đời sống hiện nay. Đồng thời cần có sự sáng tạo mới mẻ nhưng không mất đi bản sắc. Ngoài ra, việc xây dựng đội ngũ, tìm kiếm và đào tạo những gương mặt mới thông qua các cuộc thi để tiếp tục cống hiến cho bộ môn chèo cũng cần được chú trọng.
Quảng bá để tìm khán giả
Thực tế cho thấy, việc giữ gìn bản sắc truyền của chèo đang là vấn đề vô cùng cấp thiết trong thời kỳ đổi mới nghệ thuật chèo cần phải tìm hướng cách tân chính mình để thích ứng với thời đại tồn tại và phát triển.
Ở đó, chèo phải thực hiện hai nhiệm vụ vừa lưu giữ truyền thống, vừa phải đổi mới, hòa nhập trên cơ sở của truyền thống. Tuy nhiên, cách tân không có nghĩa là “phá chèo” hay làm biến đổi nghệ thuật chèo.
Chèo cần phải quảng bá sản phẩm của mình.
Theo NSND Thanh Ngoan - Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam, chèo cần phải quảng bá sản phẩm của mình, thu hút khách du lịch, khách nước ngoài. Tiến hành kết nối với các nhà hát, các đơn vị truyền thông, du lịch trong và ngoài nước để giới thiệu, tổ chức biểu diễn các vở diễn chèo truyền thống, vừa bảo tồn và phát huy di sản chèo, vừa quảng bá được sản phẩm ra các nước trên thế giới.
Tại các di tích, danh lam thắng cảnh, khu du lịch nổi tiếng, nên có lịch biểu diễn cụ thể và kết hợp với các công ty lữ hành trong và ngoài nước để tuyên truyền, quảng bá phát trực tiếp, gián tiếp trên các nền tảng, trang website mạng xã hội... để phục vụ khán giả.
TS Nguyễn Thanh Vân (Viện Sân khấu - Điện ảnh, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội) bày tỏ, để bảo tồn và phát huy nghệ thuật chèo trong điều kiện cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế, cần chú trọng công tác bảo tồn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới cơ chế quản lý, tự chủ để phát huy tính độc lập của nghệ thuật, hoạt động với mô hình vừa bảo tồn vừa cách tân.
Sự đổi mới, cách tân của chèo phải dựa trên mối quan hệ thống nhất hài hòa giữa nhà quản lý, nghệ sĩ và khán giả. Mối quan hệ này càng gắn bó, khăng khít bao nhiêu thì càng thúc đẩy nghệ thuật chèo phát triển bấy nhiêu. Sự tuyên truyền, quảng bá nghệ thuật chèo ra thế giới cũng phải đặt trong bối cảnh gắn với hệ giá trị văn hóa, chấn hưng, phát triển văn hóa, dân tộc Việt Nam.
Hội nhập quốc tế tạo nên nhiều cơ hội nhưng cũng chứa đựng nhiều thách thức, trong đó có việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa cổ truyền của dân tộc. Tuy nhiên, muốn nghệ thuật truyền thống nói chung, và nghệ thuật chèo nói riêng tiếp tục được thăng hoa, hoặc chí ít là tồn tại và phát triển một cách bền vững, đòi hỏi các nhà làm chính sách phải thực sự tận tâm, tận lực để tham mưu những cơ chế khả thi, hữu ích nhất cho Nhà nước, quan trọng không kém là nỗ lực, nhiệt huyết của giới nghề và sự chung tay của toàn xã hội.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Từ một vùng quê vốn dĩ thuần nông, xã Hưng Nguyên nay đã vươn mình trở thành cực tăng trưởng mạnh mẽ của toàn tỉnh Nghệ An. Lực đẩy cho sự lột xác ấy chính là làn sóng đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI, với điểm nhấn trung tâm là sự hiện diện của Khu Công nghiệp, Đô thị và Dịch vụ VSIP.
(PLM) - Sáng 21/3/2026 tại Hà Nội, Bệnh viện Tạo hình Thẩm mỹ Dr. Hải Lê chính thức được cấp phép hoạt động, đánh dấu bước chuyển từ phòng khám chuyên khoa sang mô hình bệnh viện chuyên sâu. Sự kiện không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn mà còn góp phần thúc đẩy chuẩn hóa, minh bạch hóa lĩnh vực thẩm mỹ.
PLM - Đi bộ vào viện để khám do đau lưng, nhưng khi rời đi, người bệnh lại phải chịu cảnh liệt hoàn toàn hai chi dưới. Đó là bi kịch đang xảy ra với bà Trần Thị Ngân, trú tại phường Thành Vinh, sau quá trình điều trị tại Bệnh viện Y học Cổ truyền tỉnh Nghệ An. Sự việc đang dấy lên những nghi vấn đặc biệt nghiêm trọng về quy trình điều trị y tế tại cơ sở này.
Ngày 19.3.2026 Toà án nhân dân khu vực 13 – Hải Phòng đã mở phiên toà xét xử vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số 19/2025 đối với bị cáo Nguyễn Thị Phương sinh năm 1972 và đồng phạm, Phương nguyên là Giám đốc Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Ninh Giang. Năm 2020, trung tâm có triển khai 15 hạng mục sửa chữa, xây dựng bằng ngân nhà nước, trong đó có 3 hạng mục không thi công nhưng Phương đã chỉ đạo lập khống hoá đơn chứng từ để rút tiền từ ngân sách chiếm đoạt tài sản của nhà nước với tổng số tiền hơn 405 triệu đồng.
PLM - “Không có vùng cấm, không có ngoại lệ” – đó là nguyên tắc đang được lực lượng Cảnh sát giao thông tỉnh Nghệ An triển khai quyết liệt trong kiểm tra nồng độ cồn, nhằm giữ gìn trật tự an toàn giao thông và bảo vệ bình yên cho mỗi hành trình.
Cứ mỗi dịp năm chẵn, người dân làng Siêu Quần - xã Đại Thanh lại nô nức chuẩn bị cho lễ hội truyền thống vào ngày 10 và 11 tháng 2 âm lịch. Giữa lòng Thủ đô hiện đại, hào khí của những đội bơi nam vạm vỡ và nữ dẻo dai đang làm sống dậy một vùng quê ven sông, hứa hẹn một mùa hội bơi thuyền 2026 đầy bùng nổ.
(PLM) - Sau mất mát do bão lũ, gia đình ông Phan Trọng Ký (67 tuổi, trú xã Đồng Lộc, Hà Tĩnh) đã có nơi ở kiên cố từ sự chung tay của Báo Pháp luật Việt Nam, chính quyền địa phương và người dân, một minh chứng sống động cho tinh thần tương thân tương ái, không để ai bị bỏ lại phía sau.
PLM - "Giữa áp lực nan y, niềm tin và sự đồng hành của gia đình, lương y giúp nhiều bệnh nhân kiên trì chiến đấu, tìm nguồn động viên từ giải pháp hỗ trợ sức khỏe, nâng cao thể trạng trên hành trình hồi phục."
PLM - Phát triển các khu công nghiệp luôn được xem là đòn bẩy kinh tế quan trọng của địa phương. Xuyên suốt quá trình này, Đảng và Nhà nước luôn quán triệt nguyên tắc không đánh đổi quyền lợi chính đáng của nhân dân để chạy theo tăng trưởng. Dù vậy, tại dự án Khu công nghiệp Yên Bình 2 (tỉnh Thái Nguyên), công tác thực thi chính sách dường như đang gặp phải những vướng mắc cần được nhìn nhận thấu đáo.
Theo phản ánh, công trình xây dựng tại ngõ 76 phố Mai Dịch, phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội, thi công thiếu an toàn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến căn nhà của ông Hoàng Ngọc Dũng là hộ dân liền kề. Ngày 02/02, UBND phường Phú Diễn đã có quyết định số 199, xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Bùi Trọng Giảng, là chủ sở hữu của công trình đang xây dựng, với mức xử phạt là 35 triệu đồng; vì đã tổ chức thi công xây dựng công trình vi phạm quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng.
