Từ 1/7, Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp ở phường Hoàn Kiếm

Theo nghị quyết vừa được HĐND TP Hà Nội thông qua, vùng phát thải thấp được triển khai trong phạm vi khu vực Vành đai 1, gồm 9 phường Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ, Ô Chợ Dừa, Hai Bà Trưng và Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đây là khu vực trung tâm đô thị, có mật độ dân cư cao, lưu lượng giao thông lớn và thường xuyên chịu áp lực ô nhiễm không khí.

Lộ trình thực hiện được chia thành 3 giai đoạn. Trong giai đoạn 1, từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, TP thí điểm tại Khu vực 1, 2 (phường Hoàn Kiếm). Trong đó, khu vực 1 là phạm vi bên trong tuyến phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, được bao quanh bởi các tuyến phố Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Khu vực 2 là toàn bộ khu phố cổ, được giới hạn bởi các tuyến Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải và Trần Nhật Duật.

Theo đó, hạn chế tất cả các phương tiện theo khung giờ 19h – 24h các ngày thứ 6, thứ 7, Chủ nhật tại khu vực 1 (khu vực đi bộ xung quanh hồ Hoàn Kiếm và chợ đêm – Phường Hoàn Kiếm).

Trong thời gian thí điểm, TP Hà Nội tập trung tuyên truyền, phổ biến chính sách; hướng dẫn người dân đăng ký kế hoạch chuyển đổi phương tiện cá nhân; đồng thời khuyến khích hạn chế hoạt động của xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng hoạt động trên nền tảng ứng dụng công nghệ trong khu vực.

Đối với xe mô tô, xe gắn máy không hoạt động kinh doanh, TP khuyến khích hạn chế lưu thông xe mô tô sản xuất trước năm 2008 và xe gắn máy sản xuất trước năm 2016; khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện xanh, xe điện hoặc giao thông công cộng.

Giai đoạn 2, từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, phạm vi thí điểm được mở rộng ra toàn bộ địa bàn phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam. TP sẽ bắt đầu triển khai đo kiểm khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo lộ trình của Chính phủ; tăng cường kiểm soát các phương tiện phát thải cao; từng bước hạn chế hoạt động của những phương tiện không đáp ứng quy chuẩn khí thải trong khu vực phát thải thấp.

Song song với đó là hoàn thiện hệ thống camera giám sát, nhận diện phương tiện, chia sẻ dữ liệu và các chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện.

Đến giai đoạn 3, từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029, vùng phát thải thấp được mở rộng ra toàn bộ Vành đai 1. Ngoài các biện pháp đã áp dụng ở các giai đoạn trước, TP sẽ không cho phép xe mô tô, xe gắn máy sử dụng xăng không đạt quy chuẩn khí thải mức 3 trở lên lưu thông trong khu vực. Từ năm 2030, mô hình vùng phát thải thấp sẽ được duy trì ổn định, từng bước nâng cao yêu cầu kiểm soát phát thải và mở rộng phạm vi quản lý phù hợp với điều kiện thực tế của Thủ đô.

Theo báo cáo thẩm tra của Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND TP Hà Nội việc xây dựng và triển khai vùng phát thải thấp là phù hợp với Luật Thủ đô năm 2026 và các quy định hiện hành về bảo vệ môi trường. Việc thí điểm từ ngày 1/7/2026 tại một số khu vực trong Vành đai 1 được xem là bước đi cần thiết nhằm hiện thực hóa các mục tiêu giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo đề án, việc triển khai vùng phát thải thấp sẽ được thực hiện theo lộ trình, gắn với các giải pháp đồng bộ về phát triển giao thông công cộng, xây dựng hạ tầng phục vụ giao thông xanh, phát triển hệ thống trạm sạc điện, bãi đỗ xe trung chuyển, ứng dụng công nghệ giám sát và hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

TP cũng sẽ huy động các nguồn lực ngân sách và xã hội hóa để triển khai đề án, đồng thời lồng ghép với các chương trình, dự án về giao thông, môi trường, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đã được phê duyệt. UBND TP đánh giá việc triển khai đề án giai đoạn 2026-2030 có khả năng bảo đảm nguồn lực thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện ngân sách của TP.

Theo UBND TP Hà Nội, giao thông hiện là nguồn phát thải lớn nhất trong nội đô, đóng góp khoảng 59% lượng phát thải nội tại của TP.

Trong bối cảnh đó, việc thông qua Đề án Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 được kỳ vọng sẽ góp phần giảm lượng khí thải từ phương tiện giao thông, nâng cao chất lượng không khí tại khu vực trung tâm Thủ đô, đồng thời tạo tiền đề để Hà Nội từng bước mở rộng mô hình vùng phát thải thấp theo lộ trình đã được xác định trong các văn bản của trung ương và TP Hà Nội.