Thứ năm 29/10/2026 23:11
Home | Văn hóa - Giải trí | Tưởng niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy

Tưởng niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy

(PLM) - Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh cố nhạc sĩ Phạm Duy, Pháp luật Media - Báo Pháp luật Việt Nam điểm lại những dấu son trong cuộc đời và sự nghiệp của một nghệ sĩ tài hoa, người đã để lại cho đời một gia tài âm nhạc và các nghiên cứu đồ sộ.

Cố nhạc sĩ Phạm Duy

Nhạc sĩ Phạm Duy, tên thật là Phạm Duy Cẩn, sinh ngày 5/10/1921, tại phố Hàng Cót, Hà Nội. Ông xuất thân trong gia đình văn nghiệp khi cha ông là Phạm Duy Tốn, được xem như nhà văn xã hội đầu tiên của nền văn học mới đầu thế kỷ 20. Phạm Duy học vỡ lòng tại trường Hàng Thùng, học tiểu học tại trường Hàng Vôi. Năm 1936, ông vào học ở trường Thăng Long, một cái nôi của cách mạng. Thầy dạy ông có Võ Nguyên Giáp. Năm 1940, ông thi đỗ vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, học thầy Tô Ngọc Vân; chung lớp với ông có Bùi Xuân Phái.

Từ nhỏ, ông đã biết chơi guitar, mandolin. Tình yêu âm nhạc đã thôi thúc chàng thanh niên Phạm Duy tự mày mò học nhạc cổ điển, rồi tập sáng tác dù chưa từng học qua một trường lớp âm nhạc nào.

Nhạc sĩ Phạm Duy và nhà thơ Lưu Trọng Lư thời trẻ (Ảnh: tư liệu).

Nhạc sĩ Phạm Duy là người khởi xướng, định hướng nhiều trào lưu, phong cách mới cho âm nhạc hiện đại Việt Nam, đặc biệt là trong thể loại tình ca, viết về tình yêu con người, tình yêu quê hương và đất nước. Nhạc của ông thanh thoát, nhẹ nhàng, kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm nhạc cổ truyền Việt Nam với âm nhạc hàn lâm phương Tây, tạo nên một phong cách riêng, với nhiều tác phẩm lớn có tính đột phá, ảnh hưởng tới phong cách nhiều nhạc sĩ thuộc các thế hệ sau này.

Nhạc sĩ nổi danh ngay từ sáng tác đầu tay Cô hái mơ, viết năm 1942, khi mới 21 tuổi, phổ theo thơ của Nguyễn Bính. Với giai điệu nhẹ nhàng và da diết, ca khúc này nhanh chóng được đông đảo người yêu nhạc đón nhận. Sau Cô hái mơ, ông cho ra đời một loạt nhạc phẩm trữ tình như: Cây đàn bỏ quên, Khối tình Trương Chi…

Kiếp cầm ca rong ruổi nay đây mai đó giúp ông có cơ hội đi dọc theo chiều dài đất nước, tiếp xúc với nhiều người, nhiều phong cách văn hóa. Chính nguồn cảm xúc dạt dào, đầy hứng khởi, cùng những điều mới mẻ thu thập sau nhiều chuyến đi đã trở thành chất liệu tuyệt vời để tạo nên nhiều tác phẩm đặc sắc như: Gươm tráng sĩ, Chiến sĩ vô danh, Chinh phụ ca, Thu chiến trường, Tiếng hát trên sông Lô, Bà mẹ Gio Linh...

Cuối thập niên 1940, nhạc sĩ Phạm Duy tham gia kháng chiến và viết nhiều ca khúc cổ vũ tinh thần yêu nước cũng như tinh thần hăng say lao động của người dân. Một số tác phẩm tiêu biểu của thời kỳ này là: Nương chiều, Nhớ người ra đi, Nhớ người thương binh, Gánh lúa, Quê nghèo, Bà mẹ quê…

Nhạc sĩ Phạm Duy trong ngày cưới tại chiến khu Việt Bắc năm 1949 (Ảnh: tư liệu).

Sau khi sang Pháp du học và nghiên cứu sâu hơn về âm nhạc trong hơn 3 năm (1952-1955), bên cạnh việc tiếp tục sáng tác những bài hát mượn chất liệu dân gian, ông có thêm dòng nhạc về tình yêu đôi lứa và thân phận con người, với nhạc điệu hiện đại, mang nhiều cung bậc cảm xúc hơn, như: Nước mắt rơi, Đường chiều lá rụng, Đừng xa nhau, Thương tình ca, Tìm nhau, Con đường tình ta đi, Nghìn trùng xa cách, Chỉ chừng đó thôi, Trả lại em yêu…

Thập niên 1960 và nửa đầu thập niên 1970 là thời kỳ sáng tác sung mãn và đỉnh cao nhất của nhạc sĩ Phạm Duy. Không có chủ đề nào mà không có dấu chân mang tính khai phá của ông. Ngoài các nhạc phẩm về tình yêu, về quê hương, đất nước, ông còn sáng tác cả nhạc thiếu nhi, nhạc trẻ, nhạc trường ca, đạo ca, thiền ca, tâm ca…

Nhưng nổi bật trong các tác phẩm âm nhạc của ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm hưởng cổ truyền của nhạc Việt Nam với những yếu tố hàn lâm của nhạc phương Tây. Trong đó, tình yêu quê hương và tình cảm dân tộc được thể hiện tập trung nhất ở những thể loại âm nhạc mà ông tự đặt ra. Với thể loại “Tình tự dân tộc”, đó là bộ ba ca khúc mang những cái tên rất mộc mạc: Bà mẹ quê, Em bé quê, Vợ chồng quê. Với “Tình ca quê hương”, đó là các ca khúc Tình hoài hương và Tình ca.

Bên cạnh đó, nhạc sĩ Phạm Duy cũng là một trong những người đầu tiên viết lời Việt cho nhạc nước ngoài. Từ thời thập niên 1940, ông đã viết lời cho nhạc cổ điển, đến thập niên 1960-1970 thì viết lời cho nhiều bài nhạc Mỹ đương đại. Trong đó có đến hàng chục ca khúc của các nhà soạn nhạc thế giới được ông đặt lời Việt rất thành công, như bản Dạ khúc của Schubert, Mơ mộng của Schumann...

Ngoài sáng tác và biểu diễn, nhạc sĩ Phạm Duy còn có nhiều công trình khảo cứu về âm nhạc Việt Nam có giá trị.

Ở tuổi 93, nhạc sĩ Phạm Duy ra đi, để lại di sản sáng tác đồ sộ cùng tình yêu trọn đời dành cho âm nhạc.


Trần Đức Anh ()
Bài liên quan
Tin bài khác
Hãy sống một cuộc đời giá trị và bình yên trong chính ranh giới của mình

Hãy sống một cuộc đời giá trị và bình yên trong chính ranh giới của mình

Trong thế giới đầy biến động và bon chen này, ai ai cũng đều có những bận rộn của riêng mình. Thế nhưng, thay vì tự lao mình vào những rắc rối và muộn phiền không đáng, việc lựa chọn sống một cuộc đời bình yên, kỷ luật, trong ranh giới và chuẩn mực của bản thân mới là cách sống tuyệt vời nhất.
"Nghĩa tình cách mạng - Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu"

"Nghĩa tình cách mạng - Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu"

Đây là nội dung trưng bày chuyên đề do Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông tổ chức, khai mạc ngày 28/10 tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. Trưng bày chuyên đề kéo dài đến ngày 28/2/2027.
Kiến tạo thể chế pháp lý để giá trị văn hóa trở thành kỷ cương đưa đất nước phát triển

Kiến tạo thể chế pháp lý để giá trị văn hóa trở thành kỷ cương đưa đất nước phát triển

Từ nền tảng tư tưởng lý luận đến những chủ trương, chính sách hiện nay, yêu cầu xuyên suốt là đưa các giá trị văn hóa vào thể chế và thực tiễn quản trị, đồng thời xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong toàn xã hội. Đó cũng là đích đến của “hệ điều tiết kép” của xã hội Việt Nam hiện đại: văn hóa định hướng, pháp luật bảo đảm thực thi, cùng xây dựng nền quản trị hiện đại dựa trên kỷ cương, trách nhiệm và những giá trị bền vững của con người Việt Nam.
Tin vui với ngành Du lịch

Tin vui với ngành Du lịch

Theo số liệu thống kê, tổng lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam 9 tháng đầu năm đạt khoảng 17,68 triệu lượt (tăng 14,5% so với cùng kỳ); lượng khách du lịch nội địa ước khoảng 126 triệu lượt (tăng 5,8% so với cùng kỳ); tổng thu từ khách du lịch ước khoảng 874 nghìn tỷ đồng (tăng 10% so với cùng kỳ)...
40.000 khán giả tìm về “Cội nguồn - Di sản” cùng các nghệ sĩ

40.000 khán giả tìm về “Cội nguồn - Di sản” cùng các nghệ sĩ

Ca sĩ Tùng Dương và nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung sẽ hội ngộ trên Sân vận động Mỹ Đình (Hà Nội) trong chương “Cội nguồn - Di sản” với những sáng tác về tình yêu quê hương, đất nước cùng 40.000 khán giả.
Hà Nội bắn pháo hoa tầm cao mừng ngày Văn hoá Việt Nam 24/11

Hà Nội bắn pháo hoa tầm cao mừng ngày Văn hoá Việt Nam 24/11

Hà Nội sẽ tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 với quy mô tiếp cận khoảng 100.000 người, trong đó điểm nhấn là màn pháo hoa tầm cao kéo dài 15 phút.
U15 Việt Nam có trận đấu hay  trước U15 Iran

U15 Việt Nam có trận đấu hay trước U15 Iran

U15 Việt Nam thua đáng tiếc trước U15 Iran tại FIFA U15 World Cup & Festival 2026.
Vòng 5 V.League: Dấu ấn các đội bóng Bắc miền Trung

Vòng 5 V.League: Dấu ấn các đội bóng Bắc miền Trung

Sau vòng 5 LPBank V.League 2026/27, các đội bóng phía Bắc Trung Bộ đang có phong độ tốt trên bảng xếp hạng.
Khai mạc "Lễ hội hoa Tam giác mạch" âm vang miền đá

Khai mạc "Lễ hội hoa Tam giác mạch" âm vang miền đá

Tối 25/10, tại Quảng trường Thanh niên (xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang), "Lễ hội hoa Tam giác mạch" lần thứ XII đã chính thức khai mạc trong không gian nghệ thuật đong đầy cảm xúc mang tên "Âm vang miền đá".
Gìn giữ và phát huy giá trị Di tích lịch sử đền Trần ở Đồ Sơn

Gìn giữ và phát huy giá trị Di tích lịch sử đền Trần ở Đồ Sơn

(PLVN) - Ngày 25/10, UBND phường Đồ Sơn (Hải Phòng) tổ chức lễ khánh thành công trình tu bổ, tôn tạo Di tích lịch sử đền Trần.
"Hào khí Lạc Hồng" tái hiện huyền sử dân tộc trên sân khấu thực cảnh tại Đền Hùng

"Hào khí Lạc Hồng" tái hiện huyền sử dân tộc trên sân khấu thực cảnh tại Đền Hùng

Ngày 25/10, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng tổ chức giới thiệu chương trình nghệ thuật thực cảnh “Hào khí Lạc Hồng” tại Nhà đón tiếp khách Quốc tế – Trung tâm lễ hội Đền Hùng. Chương trình được dàn dựng trên không gian mặt nước, lấy cảm hứng từ những truyền thuyết gắn với nguồn gốc dân tộc và quá trình dựng nước thời các Vua Hùng.
EL Clásico: ai sẽ chiếm ưu thế trong đại chiến tại Camp Nou?

EL Clásico: ai sẽ chiếm ưu thế trong đại chiến tại Camp Nou?

Barcelona và Real Madrid sẽ bước vào trận "siêu kinh điển" đầu tiên của mùa giải 2026/27 với quyết tâm giành chiến thắng, đồng thời tạo lợi thế trong cuộc đua vô địch La Liga.
bao-anh-land
lsa
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, giải quyết các kiến nghị của cử tri, bảo đảm chất lượng, đúng lộ trình

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát, giải quyết các kiến nghị của cử tri, bảo đảm chất lượng, đúng lộ trình

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố khẩn trương rà soát, tập trung giải quyết các kiến nghị đang được nghiên cứu tiếp thu giải quyết; bảo đảm chất lượng và đúng lộ trình đã báo cáo với cử tri.
Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Sáng 28/10, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập (27/10/1976 – 27/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Làm rõ hơn trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại

Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi): Làm rõ hơn trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại

Ngày 27/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội (QH) thảo luận tại Hội trường về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của QH về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Bắt thêm 1 phạm nhân trốn Trại giam A2

Bắt thêm 1 phạm nhân trốn Trại giam A2

Đêm 28/10, Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đã bắt giữ thêm 1 phạm nhân trốn khỏi Trại giam A2.
Mr Pips khai được nhận lương hàng tháng bằng vàng, USD

Mr Pips khai được nhận lương hàng tháng bằng vàng, USD

Tại tòa, Mr Pips thừa nhận cáo buộc rửa tiền qua việc mua bất động sản. Bị cáo đề nghị xem xét lại cáo buộc rửa tiền qua việc mua vàng, USD vì mục đích nhận vàng chỉ là lương được cất giữ tại nhà.
Bị hại cầu cứu vì "cháy" tài khoản, nhân viên Mr Pips nói "chỉ là bác sỹ"

Bị hại cầu cứu vì "cháy" tài khoản, nhân viên Mr Pips nói "chỉ là bác sỹ"

Khi đầu tư đến 2,7 tỷ đồng vào sàn giao dịch của các bị cáo, chị L bị “cháy” tài khoản. Chị L van xin, cầu cứu Trịnh Trường Sơn – nhân viên của Mr Pips với hy vọng lấy lại được một nửa số tiền đã đầu tư. Tuy nhiên, chị chỉ nhận được câu trả lời “anh chỉ là bác sỹ chữa bệnh thôi”.
Những kẽ hở của thị trường môi giới Bất động sản Kỳ 2: Thiên Khôi nói gì về các thỏa thuận “ngầm” từ việc ăn chia

Những kẽ hở của thị trường môi giới Bất động sản Kỳ 2: Thiên Khôi nói gì về các thỏa thuận “ngầm” từ việc ăn chia

(PLM) - Đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi đưa ra những lời giải thích một đằng, nhưng cách thức triển khai và vận hành bên dưới lại có dấu hiệu đi một nẻo. Đáng chú ý, dù những tuyên bố từ phía đại diện doanh nghiệp có thể khiến dư luận đặt dấu hỏi, tiền hoa hồng mà nhân sự nhận được vẫn phải mang về công ty nộp bằng tiền mặt. Sự đối lập giữa lời nói và thực tế này đặt ra nhiều vấn đề cần được làm rõ về cơ chế quản lý, thu chi và tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp.

Nhóm PV

Những kẽ hở của thị trường môi giới bất động sản Kỳ 1: Tuyển dụng lao động nhưng không phải lao động

Những kẽ hở của thị trường môi giới bất động sản Kỳ 1: Tuyển dụng lao động nhưng không phải lao động

(PLM) - Trong bối cảnh thị trường bất động sản có dấu hiệu ấm trở lại, Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Khôi và Công ty Cổ phần Tập đoàn Faraland Việt Nam liên tục tuyển dụng lực lượng "chuyên viên kinh doanh" với số lượng lớn. Tuy nhiên những đội ngũ chuyên viên này lại không hề có sự ràng buộc từ hai "ông lớn" này.

Nhóm PV

Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026: “Hoà bình - Hữu nghị - Hợp tác cùng phát triển”

PLM - Sáng ngày 20/10, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức họp báo thông tin về Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2026. Đồng chủ trì cuộc họp có Thủ trưởng Cục Tuyên huấn, Thủ trưởng Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Thủ trưởng Cục Đối ngoại.

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10: Phát huy vai trò nữ cán bộ ngành Tư pháp

(PLM) - Bộ Tư pháp kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam bằng chương trình “Khám phá di sản văn hóa Trà Việt”, tôn vinh đóng góp của nữ cán bộ và lan tỏa tinh thần gắn kết, sáng tạo, nhân văn trong toàn ngành.

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

Quảng Ninh: Công trình gần 400 tỷ đồng ở cửa khẩu Bắc Luân 2 có dấu hiệu xuống cấp

PLM - Được đầu tư khoảng 395 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh Quảng Ninh và đưa vào sử dụng từ năm 2019, trạm kiểm soát liên ngành Bắc Luân 2 được kỳ vọng là công trình cửa khẩu hiện đại, phục vụ hoạt động xuất nhập cảnh và giao thương Việt Nam - Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng hơn 7 năm vận hành, nhiều hạng mục tại đây đã xuất hiện tình trạng thấm dột, bong tróc, hư hỏng.

Hành trình gieo mầm yêu thương

Hành trình gieo mầm yêu thương

(PLM) - Dạy học dự án – Khơi nguồn yêu thương (OLPBL) của cô giáo Trần Thị Hương không chỉ mở ra hành trình khám phá tri thức mà còn là cơ hội để mỗi học sinh trưởng thành qua những trải nghiệm giàu ý nghĩa. Bằng việc kết nối kiến thức với thực tiễn, rèn luyện kỹ năng với tinh thần sẻ chia, OLPBL góp phần khơi dậy lòng nhân ái, nuôi dưỡng trách nhiệm và lan tỏa những giá trị sống tốt đẹp. Qua mỗi dự án, học sinh không chỉ học để hiểu, làm để trưởng thành mà còn biết yêu thương, đồng cảm và hành động vì cộng đồng, để mỗi bài học trở thành một hạt mầm gieo nên những điều tử tế trong cuộc sống.

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

Thanh Hóa: Người dân đề nghị làm rõ nguyên nhân cá chết hàng loạt tại hồ Cánh Chim

PLM- Phản ánh tới Pháp luật Media – Báo Pháp luật Việt Nam, người dân phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa cho biết, thời gian qua, tại khu vực hồ Cánh Chim, đoạn có mương nước chảy qua khu vực trang trại chăn nuôi lợn, nhiều thời điểm xuất hiện tình trạng nước chuyển màu đen đục, bốc mùi khó chịu. Đáng chú ý, gần đây, hiện tượng cá chết hàng loạt tại hồ khiến người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường và đề nghị cơ quan chức năng làm rõ nguyên nhân.

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

Công chứng trong kỷ nguyên số: Công nghệ là công cụ, con người là trụ cột an toàn pháp lý

(PLM) - Công chứng trong kỷ nguyên số: AI, Blockchain và bài toán giữ “bộ lọc” an toàn pháp lý cho giao dịch, đầu tư. Tọa đàm quốc tế hé lộ giải pháp rút ngắn thủ tục nhưng không đánh đổi an toàn pháp lý.

Hà Nội: Việc đổ đất vào dự án nhà tang lễ Thanh Xuân chỉ là giải pháp tạm thời với khối lượng khoảng 7000m3

Hà Nội: Việc đổ đất vào dự án nhà tang lễ Thanh Xuân chỉ là giải pháp tạm thời với khối lượng khoảng 7000m3

(PLM) - Ngày 05/09/2026, Báo Pháp luật Việt Nam đã phản ánh về tình trạng hàng loạt xe tải trọng lớn vận chuyển đất vào khu vực dự án nhà tang lễ Thanh Xuân, phường Khương Đình, Hà Nội khiến đường phố bụi bẩn, đất đá rơi vãi, ảnh hưởng đến đời sống người dân và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

"Hương vị" nhẹ nhàng của Thu Hà Nội

"Hương vị" nhẹ nhàng của Thu Hà Nội

(PLM) - Thu Hà Nội không chỉ níu lòng người bởi nắng vàng, gió heo may mà còn bởi hương cốm xanh dịu nhẹ, thanh tao. Những hạt cốm non gói trong lá sen thơm ngát, mang theo vị ngọt bùi của lúa non và nét tinh tế của đất trời, trở thành thức quà đặc trưng mỗi độ thu về.