Cố nhạc sĩ Phạm Duy
Nhạc sĩ Phạm Duy, tên thật là Phạm Duy Cẩn, sinh ngày 5/10/1921, tại phố Hàng Cót, Hà Nội. Ông xuất thân trong gia đình văn nghiệp khi cha ông là Phạm Duy Tốn, được xem như nhà văn xã hội đầu tiên của nền văn học mới đầu thế kỷ 20. Phạm Duy học vỡ lòng tại trường Hàng Thùng, học tiểu học tại trường Hàng Vôi. Năm 1936, ông vào học ở trường Thăng Long, một cái nôi của cách mạng. Thầy dạy ông có Võ Nguyên Giáp. Năm 1940, ông thi đỗ vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, học thầy Tô Ngọc Vân; chung lớp với ông có Bùi Xuân Phái.
Từ nhỏ, ông đã biết chơi guitar, mandolin. Tình yêu âm nhạc đã thôi thúc chàng thanh niên Phạm Duy tự mày mò học nhạc cổ điển, rồi tập sáng tác dù chưa từng học qua một trường lớp âm nhạc nào.
Nhạc sĩ Phạm Duy và nhà thơ Lưu Trọng Lư thời trẻ (Ảnh: tư liệu).
Nhạc sĩ Phạm Duy là người khởi xướng, định hướng nhiều trào lưu, phong cách mới cho âm nhạc hiện đại Việt Nam, đặc biệt là trong thể loại tình ca, viết về tình yêu con người, tình yêu quê hương và đất nước. Nhạc của ông thanh thoát, nhẹ nhàng, kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm nhạc cổ truyền Việt Nam với âm nhạc hàn lâm phương Tây, tạo nên một phong cách riêng, với nhiều tác phẩm lớn có tính đột phá, ảnh hưởng tới phong cách nhiều nhạc sĩ thuộc các thế hệ sau này.
Nhạc sĩ nổi danh ngay từ sáng tác đầu tay Cô hái mơ, viết năm 1942, khi mới 21 tuổi, phổ theo thơ của Nguyễn Bính. Với giai điệu nhẹ nhàng và da diết, ca khúc này nhanh chóng được đông đảo người yêu nhạc đón nhận. Sau Cô hái mơ, ông cho ra đời một loạt nhạc phẩm trữ tình như: Cây đàn bỏ quên, Khối tình Trương Chi…
Kiếp cầm ca rong ruổi nay đây mai đó giúp ông có cơ hội đi dọc theo chiều dài đất nước, tiếp xúc với nhiều người, nhiều phong cách văn hóa. Chính nguồn cảm xúc dạt dào, đầy hứng khởi, cùng những điều mới mẻ thu thập sau nhiều chuyến đi đã trở thành chất liệu tuyệt vời để tạo nên nhiều tác phẩm đặc sắc như: Gươm tráng sĩ, Chiến sĩ vô danh, Chinh phụ ca, Thu chiến trường, Tiếng hát trên sông Lô, Bà mẹ Gio Linh...
Cuối thập niên 1940, nhạc sĩ Phạm Duy tham gia kháng chiến và viết nhiều ca khúc cổ vũ tinh thần yêu nước cũng như tinh thần hăng say lao động của người dân. Một số tác phẩm tiêu biểu của thời kỳ này là: Nương chiều, Nhớ người ra đi, Nhớ người thương binh, Gánh lúa, Quê nghèo, Bà mẹ quê…
Nhạc sĩ Phạm Duy trong ngày cưới tại chiến khu Việt Bắc năm 1949 (Ảnh: tư liệu).
Sau khi sang Pháp du học và nghiên cứu sâu hơn về âm nhạc trong hơn 3 năm (1952-1955), bên cạnh việc tiếp tục sáng tác những bài hát mượn chất liệu dân gian, ông có thêm dòng nhạc về tình yêu đôi lứa và thân phận con người, với nhạc điệu hiện đại, mang nhiều cung bậc cảm xúc hơn, như: Nước mắt rơi, Đường chiều lá rụng, Đừng xa nhau, Thương tình ca, Tìm nhau, Con đường tình ta đi, Nghìn trùng xa cách, Chỉ chừng đó thôi, Trả lại em yêu…
Thập niên 1960 và nửa đầu thập niên 1970 là thời kỳ sáng tác sung mãn và đỉnh cao nhất của nhạc sĩ Phạm Duy. Không có chủ đề nào mà không có dấu chân mang tính khai phá của ông. Ngoài các nhạc phẩm về tình yêu, về quê hương, đất nước, ông còn sáng tác cả nhạc thiếu nhi, nhạc trẻ, nhạc trường ca, đạo ca, thiền ca, tâm ca…
Nhưng nổi bật trong các tác phẩm âm nhạc của ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa âm hưởng cổ truyền của nhạc Việt Nam với những yếu tố hàn lâm của nhạc phương Tây. Trong đó, tình yêu quê hương và tình cảm dân tộc được thể hiện tập trung nhất ở những thể loại âm nhạc mà ông tự đặt ra. Với thể loại “Tình tự dân tộc”, đó là bộ ba ca khúc mang những cái tên rất mộc mạc: Bà mẹ quê, Em bé quê, Vợ chồng quê. Với “Tình ca quê hương”, đó là các ca khúc Tình hoài hương và Tình ca.
Bên cạnh đó, nhạc sĩ Phạm Duy cũng là một trong những người đầu tiên viết lời Việt cho nhạc nước ngoài. Từ thời thập niên 1940, ông đã viết lời cho nhạc cổ điển, đến thập niên 1960-1970 thì viết lời cho nhiều bài nhạc Mỹ đương đại. Trong đó có đến hàng chục ca khúc của các nhà soạn nhạc thế giới được ông đặt lời Việt rất thành công, như bản Dạ khúc của Schubert, Mơ mộng của Schumann...
Ngoài sáng tác và biểu diễn, nhạc sĩ Phạm Duy còn có nhiều công trình khảo cứu về âm nhạc Việt Nam có giá trị.
Ở tuổi 93, nhạc sĩ Phạm Duy ra đi, để lại di sản sáng tác đồ sộ cùng tình yêu trọn đời dành cho âm nhạc.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Liên quan vụ án cố ý gây thương tích giữa bị cáo Nguyễn Mạnh Tường sinh năm 1981, trú tại: 48C Vạn Thành, Phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, và bị cáo Nguyễn Thị Hạnh sinh năm 1972, có địa chỉ tại 83C Lâm Viên, Phường Cam Ly – Đà Lạt, Lâm Đồng. Ngày 9.6, Toà án Nhân dân khu vực 1 – Lâm Đồng nhận thấy vụ án có tính chất phức tạp, khi lời khai của các bị cáo mâu thuẫn, nhiều điểm chưa được làm rõ, vì vậy sau khi nghị án HĐXX đã quyết định trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung làm rõ.
(PLM) - Quảng cáo rầm rộ, tung hô là "hàng chính hãng", " hàng chất lượng cao" , thương hiệu mũ bảo hiểm Masontex đã tạo nên một “ma trận” bủa vây người tiêu dùng trên các sàn thương mại điện tử. Thế nhưng, đằng sau những lời "quảng cáo có cánh" là hàng nghìn chiếc mũ bảo hiểm Mansontex không rõ nguồn gốc, xuất xứ và có dấu hiệu không đảm bảo chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đối với người tiêu dùng. Sau nhiều ngày truy vết mạng lưới kho vận, nhóm phóng viên đã phát hiện ra nơi những chiếc mũ Masontex được phân phối đi khắp nơi là từ tổng kho Laizanbao. Kho Laizanbao tọa lạc ngay trong khuôn viên của Trường Cao đẳng nghề số 2 - Bộ Quốc phòng, có địa chỉ khu Đồi Ấm, xã Vĩnh Thành, tỉnh Phú Thọ.
PLM - Trở lại công trường những ngày này, những ánh nhìn e ngại buộc phải nhường chỗ cho sự ngỡ ngàng trước một đại công trình rộn ràng. Không còn những hạng mục thi công dở dang thay vào đó là quyết tâm thực hiện công trình đang được đắp bồi từng ngày qua vôi vữa, kính thép và những giọt mồ hôi hối hả, minh chứng cho một lời cam kết đang bứt tốc tiến sát vạch đích.
(PLM) - Theo quy định của ngành y tế, xe cấp cứu muốn hoạt động phải được cấp phép, bảo đảm đầy đủ trang thiết bị chuyên dụng và có nhân viên y tế đi kèm. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận tại khu vực Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thời gian gần đây xuất hiện nhiều phương tiện cá nhân được hoán đổi công năng để vận chuyển bệnh nhân như xe cấp cứu, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.
(PLM) - Từ ngày 1/7/2026, việc thu bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) sẽ được thực hiện theo mức lương cơ sở mới là 2,53 triệu đồng/tháng theo quy định tại Nghị định 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ.
PLM - Ngày 9/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo lấy ý kiến dự thảo Hồ sơ dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Sau gần 10 năm thi hành, Luật Đấu giá tài sản đã góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong xử lý tài sản.
Minh Anh - Nguyễn Khánh
(PLM) - Trước làn sóng mạng xã hội ca ngợi tinh dầu dừa chữa nấm Candida, chuyên gia lên tiếng cảnh báo: đâu là sự thật khoa học, nguy cơ khi tự ý dùng và cách nhận biết thông tin sức khỏe sai lệch?
(PLM) - Đang vào thời điểm thu hoạch chính vụ, nhưng hàng trăm hecta dứa tại Thanh Hóa lại rơi vào cảnh tiêu thụ chậm, giá giảm sâu. Cùng với những đợt nắng nóng gay gắt kéo dài trong nhiều ngày qua, nhiều diện tích dứa bị nám vỏ, cháy quả rồi thối hỏng ngay trên đồng, khiến người nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ nặng.
(PLM) - Theo phản ánh của người dân khu vực xóm Vé, xã Lương Sơn, tỉnh Phú Thọ về Dự án Khu đô thị sinh thái nghỉ dưỡng cao cấp Đông Trường Sơn do Công ty TNHH Legacy Riverside làm chủ đầu tư đang triển khai có dấu hiệu san lấp, cắm mốc lấn vào lòng sông, khiến không gian thoát lũ bị thu hẹp nguy cơ gây ngập lụt đối với các hộ dân vào mùa mưa lũ.
(PLM) - Hà Nội phát động Tháng hành động phòng, chống ma túy 2026, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, quyết liệt trấn áp tội phạm, xây dựng xã phường không ma túy, vì một Thủ đô an toàn, văn minh.
