Hội hoa trượng (trò kéo chữ) trong lễ hội Phủ Dày, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, là một trong những nét đẹp văn hóa lâu đời, nhắc nhở con người về truyền thống uống nước nhớ nguồn.
Cùng với thực hành tín ngưỡng, những sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo, hội hoa trượng góp phần làm phong phú không gian lễ hội, đưa Phủ Dày trở thành điểm du lịch tâm linh hấp dẫn với du khách.
“Tháng Tám giỗ cha, tháng Ba giỗ mẹ” ý chỉ tính theo lịch âm, tháng 8 có lễ hội Đền Trần, tháng 3 có lễ hội Phủ Dày.
Đây là câu nói mỗi người dân Nam Định nhắc nhở nhau về truyền thống quê hương. Bởi vậy, cứ đầu tháng 3 âm lịch, du khách khắp nơi lại tấp nập trẩy hội Phủ Dày, thành kính tri ân công đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh, người được dân gian suy tôn là Mẫu nghi thiên hạ.
Lễ hội Phủ Dày được tổ chức từ ngày mùng 3 đến ngày mùng 8 tháng 3 âm lịch hằng năm. Bên cạnh các lễ nghi theo tín ngưỡng thờ Mẫu, điểm đặc trưng của lễ hội là những hình thức sinh hoạt văn hóa, tâm linh phong phú như hội hoa trượng, lễ rước thỉnh kinh, rước đuốc, đấu vật, đấu lân sư…
Hội hoa trượng nghĩa là trò kéo chữ, được người dân đưa vào, trở thành một phần mở rộng của lễ hội Phủ Dày gắn liền với công lao của Vương phi Trần Thị Ngọc Đài (1577-1669), người thôn Thông Khê, tổng Đồng Đội, huyện Thiên Bản, phủ Nghĩa Hưng nay là thôn Thông Khê, xã Cộng Hòa, huyện Vụ Bản.
Theo các cụ cao niên trong làng Tiên Hương, xã Kim Thái, trong một lần chúa Trịnh huy động người dân về kinh thành đắp đê ngăn lũ, khi cùng Chúa đi giám sát việc đắp đê, Vương phi Trần Thị Ngọc Đài thấy những người dân nghèo khổ, bà đã xin chúa Trịnh miễn cho dân Thiên Bản không phải đi lao dịch đắp đê ở kinh thành.
Nhớ lời bà dặn khi về qua Phủ Dày làm lễ tạ Thánh Mẫu Liễu Hạnh, người dân xếp cuốc xẻng thành chữ “Cung tạ,” tạ ơn Mẫu đã che chở cho dân.
Từ đó, “Hoa trượng hội” đã trở thành một hoạt động tiêu biểu trong lễ hội Phủ Dày, được cộng đồng địa phương duy trì và phát triển đến ngày nay.
Trải qua thăng trầm của lịch sử, đã có thời gian lễ hội phủ Dày không được tổ chức. Từ năm 1995 trở lại đây, khi lễ hội được mở lại, hội hoa trượng được tổ chức vào ngày mùng Bảy tại phủ Vân Cát, ngày mùng Tám tại phủ Tiên Hương, xã Kim Thái.
Tham dự hội hoa trượng là các trai tráng có sức khỏe; tổng cờ (người chỉ huy xếp chữ) và lão trượng (người kiểm duyệt chữ) là những người được cộng đồng tín nhiệm, thường phải là người cao tuổi, thành tâm, am hiểu hoa trượng hội, có sức khỏe, gia đình nền nếp.
Để thực hiện hoa trượng hội cần có hàng trăm người tham gia. Thông lệ xưa kia, mỗi làng sẽ chọn ra những thanh niên khỏe mạnh tham gia kéo chữ gọi là phu cờ. Vào buổi sáng ngày kéo chữ, các phu cờ mặc áo cánh vàng, quần trắng, thắt lưng vải đỏ thắt múi đầu rìu, đầu buộc khăn lụa, thả trễ một bên tai, xếp hàng đôi tiến vào sân rộng các phủ Vân Cát và Tiên Hương.
Các hàng, còn gọi là dây, mỗi hàng khoảng từ 40-50 quân, do các Tổng cờ chỉ huy. Khi xếp, trên tay phu cờ cầm một hoa trượng. Hoa trượng là gậy tre dài chừng 4m, một đầu có trang trí ngù lông gà, thân gậy được trang trí nhiều khoang xanh, đỏ, vàng.
Sau khi làm lễ bái lạy, dưới sự chỉ huy của tổng cờ, các hàng phu cờ nhịp nhàng di chuyển vào các vị trí đã định, ngồi xuống, hạ gậy để tạo thành các nét chữ cần xếp. Tổng cờ trình với lão trượng đi xem và duyệt chữ.
Lão trượng, mặc trang phục võ quan màu đỏ, tay cầm cờ, có lọng che, đi từ trên xuống dưới kiểm tra, duyệt các nét chữ. Khi đã duyệt các nét chữ xong, tổng cờ dẫn phu cờ đi theo chỉ dẫn, vòng qua giếng phủ rồi tụ hợp về sân diễn như lúc ban đầu. Cứ như thế, theo nhịp trống, các tổng cờ điều khiển các phu cờ xếp các chữ tiếp theo.
Các chữ Hán thường xếp là Mẫu nghi thiên hạ, Quốc thái dân an, Thiên hạ thái bình. Khi đã xếp xong các chữ, phu hội chạy một vòng hồ rồi vào sân phủ lễ tạ.
Ông Trần Cương, 85 tuổi ở làng Tiên Hương cho biết trong hội hoa trượng xưa kia, những gia đình nào có con, cháu được tuyển chọn làm phu cờ là một vinh dự lớn cho gia đình, dòng họ để phục vụ Thánh Mẫu. Trước khi tổ chức xếp chữ phu hội phải rước kiệu lên Chùa-phủ Thông, xã Trung Thành (nơi thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh và vương phi Trần Thị Ngọc Đài) làm lễ xin chữ sau đó mới tiến hành tổ chức. Sau hội, người dân xin ngù hoa trên các gậy hội đem về nhà xem như lộc của Thánh Mẫu.
Ngày nay, nghi lễ xin chữ tổ chức hội hoa trượng được tổ chức đơn giản, không tiến hành tại Chùa- phủ Thông do di tích không còn. Các chữ được xếp hàng năm do Ban Tổ chức và thủ nhang cùng đại diện dân làng thống nhất, sau đó tổ chức làm lễ tại hai phủ Tiên Hương và Vân Cát. Người tham gia xếp chữ do các bản hội, đệ tử mong muốn được tham gia, phục vụ tiệc Mẫu đến thực hiện.
Ông Nguyễn Văn Thư, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Nam Định - nhà nghiên cứu văn hóa Nam Định khẳng định, hội hoa trượng không chỉ mang ý nghĩa thể hiện sự biết ơn của người dân với những công đức của Thánh Mẫu Liễu Hạnh - một trong ba vị Tam Tòa Thánh Mẫu, một vị thần quan trọng trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, mà còn thể hiện mong ước, gửi gắm vào đó những ước vọng về sự che chở trong cuộc sống, phản ánh tư duy của cư dân nông nghiệp lúa nước sống hòa đồng, coi trọng và bảo vệ thiên nhiên, môi trường sống.
Hội hoa trượng cũng phản ánh phong tục tập quán, nghệ thuật trình diễn dân gian, thẩm mỹ của cộng đồng, thể hiện sự đoàn kết mọi tầng lớp nhân dân, đồng thời giáo dục con cháu truyền thống hiếu thuận, uống nước nhớ nguồn./.
Theo dõi chúng tôi trên:
PLM - Ngày 29/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã tới thăm gia đình cố Bộ trưởng Phan Hiền và nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Uông Chu Lưu.
Ghi nhận của phóng viên báo Pháp Luật Việt Nam chiều ngày 29.4 tại cửa ngõ phía nam Thủ đô, nơi có nhiều bến xe lớn và các trục giao thông huyết mạch, đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 14 đã bố trí lực lượng khép kín địa bàn, phân luồng từ xa, tăng cường thời gian làm việc của cán bộ chiến sỹ tại các nút giao trọng điểm. Đồng thời, phối hợp với công an các phường xã kịp thời phân luồng, ưu tiên các phương tiện từ nội thành ra ngoại thành để người dân về quê, đi du lịch được thuận tiện, dễ dàng.
(PLM) - Ngày 30/4/1975 là một dấu mốc không thể quên trong lịch sử dân tộc – ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, độc lập và phát triển. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa của ngày 30/4 vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.
Ngày 28/4, Tiến Sỹ Vũ Hoài Nam, Bí thư Đảng uỷ, Tổng Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam đã tiếp Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cuba tại Việt Nam cùng Đoàn công tác tới thăm làm việc tại báo.
Thời gian gần đây một địa điểm nằm trong khu du lịch được nhiều du khách yêu thích và tìm đến check-in, chụp ảnh để lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ đang gây sốt trên mạng xã hội, đó chính là đồng cỏ ở phía thượng nguồn hồ Suối Mỡ, xã Nghĩa Phương, tỉnh Bắc Ninh khu vực này chỉ xuất hiện khi hồ cạn nước. Dịp nghỉ lễ 30.4 này, theo ghi nhận đã có rất nhiều du khách đến đây cắm trại, tổ chức tiệc nướng ngoài trời ở khu vực bãi cỏ xanh mướt này.
PLM - Ngày 25/4, tại vùng đất giàu truyền thống Thái Nguyên, chúng ta cùng tự hào chứng kiến một dấu mốc quan trọng: Lễ khởi công Dự án Khu trung tâm thị trấn Quân Chu, sự kiện không chỉ đơn thuần đánh dấu sự khởi đầu của một công trình, mà còn mở ra cả một chương mới cho sự vươn mình của một vùng đất này.
(PLM) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu đoàn lãnh đạo dâng hương tri ân các Vua Hùng tại Đền Hùng, nhấn mạnh đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.
(PLM) - Ngày 25/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cùng đại diện lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Văn phòng Bộ và một số đơn vị liên quan đã đến thăm hỏi, động viên gia đình các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ qua các thời kỳ. Đoàn đã đến thăm gia đình nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường; gia đình cố Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế của Chính phủ, cố Thứ trưởng Bộ Tư pháp Trần Công Tường; và gia đình cố Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Đình Lộc.
Hang Sửng Sốt có tọa độ107005'30” kinh độ Đông và 20050' 36” vĩ độ Bắc, nằm trên dãy đảo Bồ Hòn, cách cảng tàu du lịch Tuần Châu khoảng 14km về phía Đông Nam. Sửng Sốt là hang động đẹp và rộng bậc nhất nơi đây, với diện tích hơn 10.000 m2, được chia làm 3 ngăn, diện tích tăng dần từ ngăn thứ nhất đến ngăn thứ ba. Chiều dài của động khoảng 200m, chỗ rộng nhất trong lòng động khoảng 80m, chỗ cao nhất của trần động xấp xỉ 25m. Hang có hàng ngàn nhũ đá và măng đá đã ra một không gian kỳ ảo khiến du khách phải sửng sốt trước vẻ đẹp mà mẹ thiên nhiên ban tặng. Nhân dịp đầu năm mới 2026, Phóng viên báo Pháp luật Việt Nam có dịp tham quan, trải nghiệm tại đây.
(PLM) - Thời gian gần đây, Pickleball – môn thể thao kết hợp giữa tennis, cầu lông và bóng bàn đang trở thành trào lưu thu hút đông đảo người chơi ở nhiều độ tuổi. Tuy nhiên, đằng sau sự sôi động của các sân chơi là những nguy cơ chấn thương tiềm ẩn nếu người chơi thiếu kiến thức và chủ quan với sức khỏe của mình. Từ thực tế thăm khám và điều trị, nhiều bác sĩ đã đưa ra những khuyến cáo đáng lưu ý. Phóng sự sau đây sẽ phản ánh rõ hơn về nội dung này.
